Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CB 12/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses request to exclude judges for lack of impartiality due to procedural defects and timing.

Numero d'incarto III CB 12/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the applicant's request to exclude judges from a case and to investigate the impartiality of Judge Marcin Krajewski. The applicant argued that Krajewski's appointment by the Judicial Council raised concerns about impartiality, but the court found the exclusion request procedurally inadmissible because it was filed before the composition of the judging panel was determined. Furthermore, the court determined that the request for an impartiality investigation was untimely and lacked the necessary formal prerequisites, leading to its dismissal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 29 § 5 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 49 § 1 k.p.c.: A request to exclude judges for lack of impartiality must be filed after the composition of the judging panel is determined; requests filed prior to this stage are inadmissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
impartiality investigation exclusion of judges procedural admissibility timing of request Judicial Council appointment Supreme Court procedure nemo judex in causa sua ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 29 § 5 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym
o zbadanie w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marcina Krajewskiego w sprawie III CB 71/23 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2025 r.
Art. 49 § 1 k.p.c.
Jednocześnie powódka na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.
Art. 29 § 15 ustawy o Sądzie Najwyższym
o zbadanie w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marcina Krajewskiego w sprawie III CB 71/23 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2025 r.
Art. 397 § 1 k.p.c.
29 § 24 u.SN odpowiednie zastosowanie przepisów o zażaleniu może wskazywać na art. 397 § 1 k.p.c., jednak zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2023 r.
Art. 397 § 3 k.p.c.
z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art.
Art. 367 § 1 k.p.c.
Biorąc jednakże pod uwagę powyższe rozważania dotyczące istoty odrzucenia wniosku, uzasadnionym jest przyjęcie, iż odrzucenie wniosku następuje w składzie jednoosobowym, na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 3671 § 2 w zw.
art. 49 § 1 k.p.c
Jednocześnie powódka na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.
art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c
Stanowi o tym również obecnie wprost art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c.Przechodząc do wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CB 71/23 wskazać należy, że wniosek powódki złożony w trybie art.
art. 397 § 1 k.p.c
29 § 24 u.SN odpowiednie zastosowanie przepisów o zażaleniu może wskazywać na art. 397 § 1 k.p.c., jednak zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2023 r.
art. 397 § 3 k.p.c
29 § 24 u.SN odpowiednie zastosowanie przepisów o zażaleniu może wskazywać na art. 397 § 1 k.p.c., jednak zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2023 r.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CB 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z wniosku A.M. o zbadanie w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marcina Krajewskiego w sprawie III CB 71/23 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2025 r.

1. odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego;

2. odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Marcina Krajewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności. UZASADNIENIEWnioskiem z 25 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego) powódka A.M. (dalej jako: ,,wnioskodawczyni”) żądała stwierdzenia braku spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego i wyłączenia jego osoby od rozpoznania sprawy III CB 71/23. Jednocześnie powódka na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wniosła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów Sądu Najwyższego (wymienionych w treści wniosku), powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3), albowiem w jej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów w sprawie, zwłaszcza w świetle zasadny nemo iudex in causa sua. Wnioskodawczyni wskazała, że sędzia Sądu Najwyższego Marcin Krajewski został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz.

U. 2018 r. poz. 3). Wnioskodawczyni wskazała, że sędzia otrzymał nominację do orzekania w Sądzie Najwyższym uchwałą KRS Nr 330/2018 z 28 sierpnia 2021 r. Zdaniem wnioskodawczyni wydanie wyroku przez osobę nominowaną przez organ, który cechuje się bezstronnością, może pozbawić stronę prawa do rzetelnego procesu i doprowadzić do poniesienia szkody w znacznej wartości. Wnioskodawczyni podniosła, że z uwagi na ryzyko naruszenia naczelnych zasad wynikających z Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zasadnym jest zbadanie przez Sąd Najwyższy przedstawionych kwestii oraz stwierdzenie że sędzia Sądu Najwyższego Marcin Krajewski nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.

Sąd Najwyższy, zważył co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wniosek ten został bowiem złożony w treści wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu. Tymczasem w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek.

Stanowi o tym również obecnie wprost art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c.Przechodząc do wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CB 71/23 wskazać należy, że wniosek powódki złożony w trybie art. 29 § 5 u.SN jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 u. SN). Zgodnie z dyspozycją art. 29 § 6 u. SN wskazano w stosunku do jakiej kategorii spraw może zostać złożony wniosek o przeprowadzenie tzw. testu niezależności i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.

Ustawodawca przewidział, że katalog wymienionych przypadków jest zamknięty. W tym przepisie nie mieści się samo postępowanie wskazane w art. 29 § 6 u. SN, a zatem tzw. postępowanie testowe, choć już dopuszczalne jest złożenie wniosku na tej podstawie co do składu SN, do którego trafi odwołanie od wyników tego postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 2024 r. I NB 3/24). Skoro zatem nie jest dopuszczalne złożenie wniosku opartego na podstawie z art. 29 § 5 u. SN w odniesieniu do składu wylosowanego do przeprowadzenia postępowania testowego, to wniosek podlega odrzuceniu.Ustawodawca nie sprecyzował przy tym, jaki skład Sądu Najwyższego jest właściwy do zbadania dopuszczalności wniosku, w tym spełnienia wymagań formalnych i terminowości jego złożenia, a w konsekwencji ewentualnego odrzucenia.

Art. 29 § 15 u.SN zawiera jedynie określenie składu właściwego do "rozpoznania" wniosku, co wskazuje na rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym, do którego należy uwzględnienie wniosku albo jego oddalenie, które to rozstrzygnięcia mogą zapaść po dokonaniu kontroli formalnej wniosku. Należy zauważyć, że pojęcie "rozpoznawać" nie ma w przepisach prawa procesowego i ustrojowego w pełni utrwalonej treści, co wyłącza możliwość prostego odnoszenia jego znaczenia przyjętego na tle określonej regulacji do innych przepisów kodeksu, w związku z czym prawidłowe odczytanie jego sensu powinno być poprzedzone zawsze analizą kontekstu językowego, w jakim zostało użyte, i odwołaniem się do adekwatnych argumentów celowościowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2023 r., III CB 5/23).

Przyjęcie, że odrzucenie wniosku o test jest rozpoznaniem tego wniosku, oznaczałoby, że o odrzuceniu wniosku - z powodu braków formalnych, z powodu złożenia z naruszeniem terminu lub z powodu niedopuszczalności z innych przyczyn - musiałby każdorazowo decydować skład 5 sędziów, po uprzednim wysłuchaniu sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 29 § 15 u.SN) (zob. postanowienie SN z 14 grudnia 2024 r., III CB 74/24). Zatem już z racji funkcjonalnych, wąskie rozumienie powołanego przepisu, znajduje uzasadnienie. Przyjęcie odmiennego stanowiska, doprowadziłoby bowiem do daleko idących konsekwencji, a mianowicie konieczności orzekania o odrzuceniu wniosku, także w przypadku złożenia go po terminie, przez pięcioosobowy skład sędziowski oraz uprzedniego przeprowadzenia wysłuchania sędziego, objętego takim wnioskiem (zob. postanowienie SN z 8 marca 2023 r., III CB 4/23).Jak też słusznie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego niedostrzeżenie braków formalnych wniosku przez prezesa sądu nie zwalnia wyznaczonych do rozpoznania sprawy sędziów z obowiązku kontroli tych braków.

Jako że nie jest to rozstrzygnięcie merytoryczne, lecz formalne dokonywać go powinien w pierwszym rzędzie sprawozdawca albo przewodniczący składu. Nadmienić trzeba, że dostrzeżenie istnienia braków formalnych na późniejszym etapie, tj. po przystąpieniu do rozpoznania wniosku, tj. w trybie przepisów art. 29 § 15 u.SN nie zwalnia z obowiązku odrzucenia wniosku, z tym, że rozstrzygnięcie to spoczywa wówczas na składzie sądu, który przystąpił do oceny wniosku. Prawidłowym postąpieniem jest więc dokonanie kontroli formalnej na możliwie wczesnym etapie postępowania wnioskowego, niezwłocznie po wniesieniu wniosku, w pierwszym rzędzie przez prezesa sądu (Prezesa Izby), przewodniczącego albo sędziego sprawozdawcę bez konieczności angażowania w procedurę oceny formalnej całego składu wyznaczonego przecież do dokonania oceny merytorycznej, o ile jest dopuszczalna (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 grudnia 2022 r., I NB 3/22; z 15 listopada 2022 r., III CB 10/22; z 27 sierpnia 2024 r.

I NB 3/24).Wobec ustalenia, że w ustawie o Sądzie Najwyższym brak jest regulacji co do składu właściwego do odrzucenia wniosku, do postępowania toczącego się na jego skutek dotyczącego sprawy cywilnej, należy zastosować odpowiednio przepisy o zażaleniu stosownie do art. 29 § 24 u.SN. Wprawdzie nakazane w art. 29 § 24 u.SN odpowiednie zastosowanie przepisów o zażaleniu może wskazywać na art. 397 § 1 k.p.c., jednak zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2023 r. (nadanym mu ustawą z 7 lipca 2023 r.(Dz.

U. poz. 1860) zmieniającą ustawę kodeks postępowania cywilnego) „sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego”, a skoro ten przepis wspomina o "rozpoznaniu" zażalenia, to został wyłączony przez art. 29 § 15 u.SN (nakazujący rozpoznanie wniosku w składzie 5 sędziów) (zob. postanowienie SN z 14 grudnia 2024 r. III CB 74/24). Biorąc jednakże pod uwagę powyższe rozważania dotyczące istoty odrzucenia wniosku, uzasadnionym jest przyjęcie, iż odrzucenie wniosku następuje w składzie jednoosobowym, na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 3671 § 2 w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art. 29 § 24 u.SN.Należy podkreślić, że stanowisko co do składu jednoosobowego odrzucającego wniosek na podstawie art. 29 § 10 u.SN jest ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 listopada 2022 r., III CB 10/22; z 21 grudnia 2022 r., I NB 3/22; z 7 marca 2024 r., III CB 32/23; z 25 kwietnia 2024 r., III CB 39/24; z 10 maja 2024 r., III CB 7/24; z 27 sierpnia 2024 r., I NB 3/24; z 11 lipca 2024 r., III CB 49/24; z 20 listopada 2024 r., III CB 90/24; z 14 grudnia 2024 r.

III CB 74/24).Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji. (M.M.)[r.g.]‎