Court dismissed judge's removal request citing lack of specific grounds and non-binding nature of EU/ECtHR case law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected a defense lawyer's request to remove Judge Marka Motuka from a disciplinary case involving Judge X.Y. The defense argued that flaws in Motuka's appointment violated constitutional impartiality standards, citing EU and ECtHR jurisprudence. The court ruled the request inadmissible because the defense failed to specify precise criteria for removal under the Code of Criminal Procedure and noted that international case law does not create binding legal norms for Polish judicial impartiality.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: A request to remove a judge requires precise grounds demonstrating a specific violation of impartiality criteria; general references to international case law without citing specific binding precedents do not constitute sufficient grounds for removal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZO 5/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie obwinionego sędziego Sądu Okręgowego w K. X.Y. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu 29 stycznia 2025 r. wniosku obrońcy obwinionego o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 26/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 26/24. UZASADNIENIEPrzed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa z odwołania wniesionego przez Krajową Radę Sądownictwa, od postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I ZSK 15/22, którym - zgodnie z wnioskiem rzecznika dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości – sędziego Włodzimierza Brazewicza, umorzono postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w K.
X.Y. Sprawie tej została nadana sygn. akt II ZOW 26/24, a do składu wylosowano sędziów SN: Marka Motuka i Tomasza Demendeckiego oraz ławnika SN Jarosława Gałkiewicza.Obrońca obwinionego – sędzia SN X.Y., w trakcie rozprawy przeprowadzonej 15 stycznia 2025 r., w sprawie o sygn. akt II ZOW 26/24, złożył wniosek o wyłączenie od jej rozpoznania m. in. sędziego SN Marka Motuka. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że „wady, które towarzyszyły powołaniu na stanowiska sędziowskie SSN Marka Motuka i SSN Tomasza Demendeckiego uniemożliwiają stworzenie przez Panów sądu, który spełniałby kryteria art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Wszystko co można powiedzieć w tej sprawie można przeczytać w licznych orzeczeniach TSUE i ETPCz, nie będę ich powtarzał w tej sprawie. Chciałbym nadto zwrócić uwagę, że przedmiotem tego postępowania jest odwołanie podmiotu, który w główce swojego odwołania nazywa siebie Krajowa Rada Sądownictwa. Sąd Najwyższy m. in. w uchwale z dnia 5.12.2019 r. przesądził, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w obecny sposób, nie jest organem o którym mowa w Konstytucji RP”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka nie jest zasadny.Wątpliwości co do bezstronności sędziego, wyznaczonego do składu orzekającego, w sprawie II ZOW 26/24, wnioskodawca upatrywał w okoliczności niespełnienia przez SSN Marka Motuka kryteriów wynikających z art. 45 § 1 Konstytucji RP.
Wnioskodawca nie wskazał przy tym precyzyjnie o niespełnienie jakich kryteriów chodzi, nie podał również argumentacji na poparcie tak sformułowanego zarzutu, która świadczyłaby o zaistnieniu okoliczności uzasadniających konieczność wyłączenia sędziego w oparciu o treść art. 41 § 1 k.p.k. Obrońca obwinionego w sposób lakoniczny podał, że „wszystko co można powiedzieć w tej sprawie można przeczytać w licznych orzeczeniach TSUE i ETPCz”, nie wskazując sygnatur orzeczeń i pomijając okoliczność, że orzeczenia TSUE oraz ETPCz nie mają mocy powszechnie obowiązującej normy prawnej i nie wywierają skutków erga omnes, a skutkują jedynie w sprawach, w których zapadły.Z dalszego wywodu wnioskodawcy wynikało, że w jego ocenie „Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w obecny sposób, nie jest organem o którym mowa w Konstytucji RP”.
Należy zatem stwierdzić, że obrońca obwinionego, poza lakonicznie zaprezentowaną argumentacją o charakterze ustrojowym, nie przywołał innej, pozwalającej na jej ocenę przez Sąd w kontekście przepisu art. 41 § 1 k.p.k., który stanowi, że: „sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie”. Należy wyraźnie podkreślić, że niedopuszczalna jest wykładnia aprobująca skuteczne stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. z powodów ustrojowych, gdyż w ostateczności mogłaby znaleźć zastosowanie do badania okoliczności powołania na urząd sędziego dotyczącej każdego z sędziów orzekających w Polsce, co nieuchronnie prowadziłoby do paraliżu systemu sądownictwa.W tym miejscu należy przypomnieć, że ustawa stanowi, iż „Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości” – art. 29 § 3 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Natomiast art. 29 § 4 cytowanej ustawy stanowi, że: „okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności”. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 stycznia 2022 r., sygn. P 10/19, orzekł:1. Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z:
a) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.2. Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1904) w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów, stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
3. Art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji.Wprawdzie wyrok Trybunału dotyczy art. 49 k.p.c., jednak pozwala stwierdzić, że przedstawiona w nim wykładnia prawa rozciąga się również na problem stosowania art. 41 § 1 k.p.k. ze względu na zbieżną podstawę oceny dopuszczalności wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek (iudex suspectus).
Wskazać również należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt P 13/19, w którym orzeczono, że:Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Oznacza to, że ustrój i postępowanie przed sądami należą do ustawodawcy – art. 176 ust. 2 Konstytucji RP.
W tym zakresie decyduje zatem ustawa i polskie prawo (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21, z 11 grudnia 2023 r., Kp 1/23).Z tych motywów orzeczono jak w sentencji.[M. T.][a.ł]