Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 47/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses recusal request against retired judge based on flawed appointment procedure as inadmissible.

Numero d'incarto II ZO 47/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland declared the recusal request against a retired judge inadmissible, ruling that arguments regarding the flawed appointment procedure do not constitute grounds for recusal. The applicant argued the judge's appointment to the Supreme Court was procedurally defective, but the court held that such circumstances are legally irrelevant for determining impartiality in a specific case. Consequently, the request was rejected because it fails to demonstrate a concrete, objective doubt about the judge's impartiality in the specific proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; Constitutional Court rulings; Recusal requests based on appointment procedures are inadmissible as they do not constitute objective grounds for doubt regarding a judge's impartiality in a specific case.

Parole chiave

Generato dall'IA
recusal request judge impartiality appointment procedure inadmissible grounds objective doubt Supreme Court constitutional binding force

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw.
Art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
Argumentacja przytoczona we wniosku, wskazująca na wadliwość procedury nominacyjnej sędzi objętej wnioskiem o wyłączenie, w zupełności pomija obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej stan prawny.Na wstępie, przypomnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 190 ust.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 179 Konstytucji RP
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art.
Art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP
179 w związku z art. 144 ust.
Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
3 pkt 17 Konstytucji; art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.
art. 42 § 1 k.p.k
akt II ZIZ 32/24 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k
49 k.p.c., jednak pozwala stwierdzić, że przedstawiona w nim wykładnia prawa rozciąga się również na problem stosowania art. 41 § 1 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
a) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art.
art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji
179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji; art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2022 r., sygn. akt K 7/21
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2022 r., sygn. akt K 7/21).Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 stycznia 2022 r., sygn.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 stycznia 2022 r., sygn. akt P 10/19
Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11
postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012/4/4).
Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08
III CZP 44/23
Request to exclude judge based on appointment circumstances has no legal effect under Polish Civil Procedure Code.
III KK 214/11
Court dismisses appeal regarding judge impartiality, ruling doubts must be objective, not subjective. (16 words)
III KK 244/17
Supreme Court dismissed prosecutor's cassation for lack of serious procedural error affecting verdict outcome.
III KK 257/08
akt III KK 257/08, LEX nr 532400).Zdaniem Sądu Najwyższego takich kryteriów żądanie autora wniosku natomiast nie spełnia.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 47/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Apelacyjnego w […]. w stanie spoczynku X.Y. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2025 roku, wniosku obwinionego w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 32/24 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił: wniosek o wyłączenie Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 32/24 pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny.

Pismem z dnia 19 maja 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) sędzia Sądu Apelacyjnego w […]. w stanie spoczynku X.Y. wniósł o wyłączenie Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 32/24.W uzasadnieniu formułowanego postulatu wnioskujący argumentował, iż wskazana we wniosku sędzia został wadliwie powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, tj. na skutek udziału w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. ‎o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek w przedmiocie wyłączenia Marii Szczepaniec od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 32/24 należało pozostawić bez rozpoznania. Argumentacja przytoczona we wniosku, wskazująca na wadliwość procedury nominacyjnej sędzi objętej wnioskiem o wyłączenie, w zupełności pomija obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej stan prawny.Na wstępie, przypomnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 190 ust. ‎1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że orzeczenia te wiążą sądy, Sąd Najwyższy, a także strony, które nie mogą wywodzić skutków prawnych ‎z przepisów, których konstytucyjność została zakwestionowana.

Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje natomiast, że niekonstytucyjnym, a zatem niedopuszczalnym jest rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzuty odnoszące się do okoliczności jego powołania (m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2022 r., sygn. akt K 7/21).Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 stycznia 2022 r., sygn. P 10/19, orzekł, iż: art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z:

a) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji; art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1904) w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów, stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji; art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, ‎i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Wprawdzie wskazany wyrok Trybunału dotyczy art. 49 k.p.c., jednak pozwala stwierdzić, że przedstawiona w nim wykładnia prawa rozciąga się również na problem stosowania art. 41 § 1 k.p.k. ze względu zbieżną podstawę oceny dopuszczalności wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek. Powołać również w tym miejscu należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ‎z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt P 13/19, w którym orzeczono, że art. 49 § 1 ustawy ‎z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Co do kwestii związanych z podstawą prawną złożonego wniosku ‎o wyłączenie należy również wskazać, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19 (który wszedł w życie ‎z dniem 12 marca 2020 r.), przepis art. 41 § 1 k.p.k. utracił moc w zakresie, w jakim dopuszczał rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Już choćby z tego powodu rozważenie okoliczności przytoczonych we wniosku w kontekście powołanego przepisu jest niedopuszczalne.Nadto wskazać należy na pkt. I uchwały Sądu Najwyższego z dnia ‎10 października 2024 r., sygn. akt III CZP 44/23, której nadano moc zasady prawnej, w którym to wskazano, iż żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych, ‎a w takiej sytuacji stosuje się per analogiam art. 531 § 2 i 3 k.p.c.Skoro więc wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału ‎w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 32/24 został oparty wyłącznie na okoliczności jej powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego ‎z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ‎z zastosowaniem art. 9a u.k.r.s., to należało uznać, że wniosek ten – jako pozbawiony podstaw formalnoprawych – jest niedopuszczalny z mocy ustawy, co też wykluczało możliwość jego rozpoznania.Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż autor wniosku nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji, które mogłyby podawać w wątpliwość bezstronność SSN Marii Szczepaniec, a tym samym nie spełnia wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 41 k.p.k.Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie ‎w niniejszej sprawie mocą 128 u.s.p.) sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Treść powołanego przepisu, dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymaga istnienia określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, ‎a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwości wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w rozstrzygnięciu tej sprawy, a więc ‎o potencjalnie możliwym rozstrzygnięciu na korzyść jednej ze stron, bez uzasadnionych podstaw.

Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, ‎w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012/4/4). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie „braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń”, jak i „konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III KK 244/17, LEX nr 2433068).

Jednocześnie w orzecznictwie akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego ‎i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym „co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, poprawnie logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu”, eliminując „wszystkie te sytuacje, w których wątpliwości wobec bezstronności byłyby pochopne lub nieprawdziwe i łatwo można byłoby tego dowieść” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt III KK 257/08, LEX nr 532400).Zdaniem Sądu Najwyższego takich kryteriów żądanie autora wniosku natomiast nie spełnia.

Wnioskujący nie przedstawił nie tyle skonkretyzowanych, co jakichkolwiek okoliczności, mogących wzbudzić u przeciętnego i rozsądnie rozumującego obserwatora procesu uzasadnioną wątpliwość co do istnienia ‎w sprawie o sygnaturze akt II ZIZ 32/24 kierunkowego nastawienia sędzi - czy to do uczestników, czy też do przedmiotu postępowania, która zestawiona z przedmiotem rozstrzygnięcia w uprzednio powołanej sprawie prowadziłaby do wniosku ‎o uzasadnionej wątpliwości co do jej bezstronności.Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M.

T.][a.ł]‎