Supreme Court dismisses disciplinary appeal claiming improper judge composition violates impartiality rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the prosecutor's request to reopen a disciplinary case based on alleged improper judge composition. The applicant argued that judges appointed to the Disciplinary Chamber violated impartiality standards, citing specific court rulings. The court rejected this, stating that appointment circumstances do not undermine judicial independence and that no statutory grounds for reopening existed.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 29 § 4 u.s.n.; Art. 542 § 3 k.p.k.: The manner of a judge's appointment to the Supreme Court's Disciplinary Chamber does not constitute a ground for questioning their impartiality or triggering a mandatory retrial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
II ZO 23/25 ZARZĄDZENIE Dnia 16 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. X. Y. ukaranego orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt […]utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II DSI 30/19 z urzędu w przedmiocie zgłoszonej przez ukaranego sygnalizacji istnienia podstawy do wznowienia postępowania zarządził: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II DSI 30/19.
Wnioskodawca pismem z dnia 28 marca 2025 r. zwrócił się o wznowienie z urzędu postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II DSI 30/19. W jego ocenie powołany wyrok obarczony jest wadą przewidzianą w treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegającą na nienależytej obsadzie sądu, a to z kolei powoduje konieczność wznowienia postępowania z urzędu.Zdaniem wnioskodawcy nienależyta obsada sądu wynika z tego, że wyrok w jego sprawie dyscyplinarnej wydał w II instancji Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, a skład Sądu rozpoznającego tę sprawę tworzyli sędziowie powołani na stanowiska sędziowskie w tej Izbie w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustawy (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3). Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawca przywołał się na konkluzje płynące z uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22.Zapatrywania prawne autora sygnalizacji upatrujące nienależytej obsady sądu w okolicznościach związanych ze sposobem normatywnego ukształtowania procedury powołania sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na stanowiska sędziowskie są nietrafne, a biorąc pod uwagę obowiązujący porządek prawny, są z nim sprzeczne.Zgodnie z treścią art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.
U. z 2024 r. poz. 622), zwanej dalej u.s.n., okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Trzeba też mieć na uwadze treść § 3 powołanego artykułu, w świetle którego niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Autor sygnalizacji domaga się więc podjęcia działań, które są prawnie niedopuszczalne.Powyższych konstatacji nie podważa powołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja, odwołująca się do treści uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20. Zawarte w tej uchwale zapatrywania co do nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) tworzonego przez sędziów powołanych na zajmowane stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz.
3) utraciły swą aktualność, wobec wejścia w życie – z dniem 21 kwietnia 2020 r. – wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20. W powołanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny uznał wspomnianą uchwałę za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, a także z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Należy przypomnieć, że skutkiem wejścia w życie powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej aktu, którego niezgodność z normami prawnymi wyższego rzędu została stwierdzona w tym orzeczeniu, co jasno wynika z art. 190 ust. 3 Konstytucji.Również powołana w uzasadnieniu wniosku uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, wyrażająca zapatrywania na temat sytuacji powodujących nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 k.p.k. utraciła aktualność, wobec wejścia w życie z dniem 15 lipca 2024 r. regulacji zawartych w art. 29 § 4-25 u.s.n., a zwłaszcza przytoczonych powyżej przepisów art. 29 § 3 i 4 u.s.n., których treść wyklucza możliwość zastosowania się przez Sąd do wskazań płynących ze wskazanej uchwały.
Trzeba też dostrzec, że uchwale tej nie nadano mocy zasady prawnej i wiązała jedynie sąd, który wystąpił z pytaniem prawnym w trybie art. 441 § 1 k.p.k.Wymaga też odnotowania, że powołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład sędziowski ukształtowała władza ustawodawcza, nie stanowi choćby w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawy do odmowy uznania statusu powołanego sędziego albo asesora sądowego (np. pkt 9 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II GOK 2/18 i II GOK 6/18).
Nie stanowi również wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na brak jego niezawisłości albo bezstronności albo uznania, że skład sądu jest sprzeczny z przepisami prawa, lub w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2372/21, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2023 r. sygn. akt I FSK 2040/22, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt I FSK 1827/23).
Poglądy wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługują na aprobatę, zaś argumentacja zawarta w powołanych judykatach i konkluzje z niej płynące zachowują aktualność również w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego.Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1259, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy sędziemu, w stosunku do którego wydany został przez Sąd Najwyższy w składzie którego brał udział sędzia Izby Dyscyplinarnej, prawomocny wyrok dyscyplinarny lub podjęta została uchwała prawomocnie zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania.
Przepis ten niewątpliwie stanowi lex specialis wobec art. 542 § 3 k.p.k. w wynikającym z jego treści zakresie. Oznacza to, że w sytuacji wydania wyroku dyscyplinarnego lub uchwały zezwalającej na uchylenie immunitetu przez Sąd Najwyższy Izbę Dyscyplinarną, w ustawodawstwie przewidziana została szczególna podstawa do wznowienia postępowania wyłącznie z powodu organu, który wydał wyrok lub uchwałę, jednak podstawa ta dotyczy wyłącznie sędziów; nie dotyczy ona osób wykonujących inne zawody prawnicze, których sprawy pozostawały w kognicji Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej.
Wnioskowanie a contrario z powołanego przepisu prowadzi więc do wniosku, że fakt wydania jakiegokolwiek innego orzeczenia przez Sąd Najwyższy Izbę Dyscyplinarną niż orzeczenie w tym przepisie wskazane, a więc m.in. orzeczenia niedotyczącego sędziego, nie może prowadzić eo ipso do wznowienia postępowania zakończonego tym orzeczeniem. Odmienne stanowisko, a więc zakładające możliwość wznowień postępowań prowadzonych i zakończonych orzeczeniami Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej przy zastosowaniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wyłącznie z powodu orzekania w tej Izbie, wobec członków innych korporacji zawodowych prowadziłoby do konkluzji o zbędności powołanego wyżej przepisu intertemporalnego.Zgodnie z treścią art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
Wobec tego, że uchybienie wskazywane przez autora sygnalizacji (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) nie zaistniało, należało uznać, że nie zachodzą podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II DSI 30/19. [M. T.][r.g.]