Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 115/24 Generato dall'IA

Court rejects judge's recusal request based on structural appointment procedures violating impartiality rules.

Numero d'incarto II ZO 115/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense lawyer's request to recuse a judge from a disciplinary case against a judge. The defense argued that the recusing judge was appointed via the same procedure as the accused, creating a conflict of interest. The court ruled that structural appointment methods do not constitute factual circumstances justifying recusal under criminal procedure law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym: Recusal is based solely on factual circumstances raising doubts about impartiality; structural or legal circumstances regarding judicial appointment do not justify recusal.

Parole chiave

Generato dall'IA
recusal of judge impartiality requirements criminal procedure law judicial appointment conflict of interest structural circumstances nemo iudex cancellazione dall'albo avvocati

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
akt II ZO 101/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł ‎wniosku nie uwzględnić.
Art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym
art. 41 § 1 k.p.k
akt II ZO 101/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 441 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 115/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie obwinionego sędziego Sądu Apelacyjnego we W. X.Y. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2025 r. wniosku obrońcy obwinionego o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału ‎w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 101/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł ‎wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIEPrzed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa dyscyplinarna sędziego Sądu Apelacyjnego we W.

X.Y. (sygn. akt I ZSK 4/23). Postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. sprawa ta została zawieszona do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, prowadzonego pod sygn. akt I ZI 67/23. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca obwinionego. Do jego rozpoznania został wyznaczony SSN Marek Motuk, a sprawie zainicjowanej wskazanym zażaleniem została nadana sygn. akt II ZO 101/24Obrońca w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie, upatrując podstawy prawnej żądania wyłączenia w przepisach art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k., wskazał, że środek odwoławczy, w przedmiocie którego ma rozstrzygać SSN Marek Motuk, zawiera zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu z powodu udziału w jego składzie osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami „ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.” i nie może zostać rozpoznany przez Sąd, w którego skład wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze.

Powołał się przy tym na wskazania płynące z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22. W takiej właśnie procedurze na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego został powołany Marek Motuk, wobec czego dotyczą go te same okoliczności, które są podstawą zawartego w zażaleniu zarzutu nienależytej obsady sądu o skutkach bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Okoliczność ta mogłaby wywołać nie tylko u stron, ale także u zewnętrznego, obiektywnego i rozsądnego obserwatora i w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, rzetelności postępowania odwoławczego i skutkowałoby to złamaniem zakazu nemo iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zasada nemo iudex in causa sua na gruncie przepisów k.p.k. jest realizowana przez regulację zawartą w art. 40 § 1 pkt 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Wykładnia językowa tego określenia wskazuje, że chodzi tu o sprawę, która wprost ma związek z osobą sędziego, a więc taka sprawa, rozstrzygnięciem której sędzia jest osobiście zainteresowany. Zwrot „bezpośrednio”, którym posługuje się powołany przepis, oznacza zatem, że pomiędzy sprawą określonego sędziego, a jego osobą, nie ma ogniw pośrednich.

Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku orzekania przez SSN Marka Motuka w sprawie o sygn. akt II ZO 101/24. Sprawa, w ramach której rozpoznawane jest zażalenie obrońcy na postanowienie o zawieszeniu postępowania, nie dotyczy SSN Marka Motuka, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w tym środku odwoławczym.Okoliczności powołane we wniosku nie powodują również konieczności wyłączenia sędziego w oparciu o treść art. 41 § 1 k.p.k. Należy przypomnieć, że skutecznej podstawy wyłączenia sędziego w trybie określonym powołanym przepisem można doszukiwać się jedynie w okolicznościach natury faktycznej, gdyż tylko one mogą prowadzić do wniosku, że powstaną uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, a więc uzasadnione wątpliwości, że dana sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób stronniczy, a więc z nieuzasadnioną korzyścią procesową dla którejkolwiek ze stron.

Wnioskodawca nie wykazał natomiast, by do takich wątpliwości prowadziła okoliczność, która ma charakter wyłącznie prawny, a wręcz ustrojowy. Okolicznością tą jest ukształtowana decyzją ustawodawcy procedura powołania na stanowiska sędziowskie. Można przy tym wskazać, że uznanie jakiejkolwiek okoliczności o charakterze prawnym za okoliczność o charakterze przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. może w konsekwencji prowadzić do powołania takiej okoliczności, której, uwzględniając stanowisko wnioskodawcy, nie będzie w stanie rozstrzygnąć żaden sąd, gdyż będzie dotyczyła każdego sędziego.

Z tego powodu ten kierunek wykładni, który dopuszcza skuteczne stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. z powodów ustrojowych nie może być zaakceptowany, gdyż w rezultacie prowadzi do wniosków nie do zaakceptowania z punktu widzenia realizacji zadań wymiaru sprawiedliwości, a tym samym funkcjonowania państwa prawa.Odnosząc się do powołanej w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie uchwały Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. I KZP 2/22, należy wskazać, że z dniem 15 lipca 2022 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2022 r. poz. 1259), powołana uchwała utraciła aktualność wobec zmiany stanu prawnego, na tle którego została podjęta. Zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu nadanym powołaną nowelizacją, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Uchwała ta nie ma zresztą charakteru zasady prawnej i wiązała jedynie sąd, który wystąpił z pytaniem prawnym w trybie art. 441 § 1 k.p.k.Konkludując, należy stwierdzić, że wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka pozbawiony jest podstaw zarówno formalnoprocesowych, jak i merytorycznych, co w części wykluczało możliwość jego rozpoznania, a w pozostałym zakresie czyniło niezasadnym.

Ubocznie należy stwierdzić, że nie mógł wywołać żadnych skutków procesowych postulat wnioskodawcy zawarty we wniosku, a zmierzający do wykluczenia części sędziów z możliwości jego rozstrzygnięcia. Obowiązująca procedura karna nie przewiduje bowiem możliwości składania wniosków o wyłączenie co do określonych grup sędziów, zwłaszcza na etapie, gdy skład sądu nie został jeszcze ustalony. Dla wywołania skutków procesowych, wniosek w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może być złożony jedynie wobec sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, a zatem także po samej czynności wyznaczenia.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.[M. T.][a.ł] ‎