Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II ZO 1/23 Generato dall'IA

Supreme Court excludes one judge due to impartiality doubts but dismisses others' requests as premature.

Numero d'incarto II ZO 1/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted a request to exclude Judge Tomasz Demendek from a disciplinary case due to valid impartiality concerns arising from his appointment process. While the court rejected similar exclusion requests for other judges, it noted that their participation would likely violate Article 6 of the ECHR. The decision was based on the principle that a judge must be excluded if their appointment method casts doubt on their impartiality, even if they were not originally assigned to the case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; A judge must be excluded from a case if their appointment procedure creates reasonable doubts about impartiality, even if not originally assigned, whereas judges not yet designated for a specific case cannot be excluded preemptively.

Parole chiave

Generato dall'IA
impartiality exclusion Supreme Court judges Article 6 ECHR disciplinary proceedings appointment procedure reasonable doubts preliminary exclusion abbandono del procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art.
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.
art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
wniósł, w trybie art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art.
art. 41 § 1 k.p.k
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22;
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce
wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
wyrok z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21
postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).
postanowienia SN z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21
postanowienia SN z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22
wyrok SN z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II ZOW 19/22
wyrok SN z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II ZOW 19/22 oraz postanowienia SN: z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn.
postanowienia SN z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III KO 99/16
postanowienia SN z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt SNO 51/14
postanowienia SN z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt SNO 49/11
postanowienia SN z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt WD 7/10
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II ZO 1/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 25 maja 2023 r., w sprawie z wniosku obrońcy radcy prawnego X. Y. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21 wniosku obrońcy o wyłączenie Sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Tomasza Demendeckiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. II ZSG 6/22 postanowił:

1. uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22;

2. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie Sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego w dniu 18 lipca 2022 r. wpłynął wniosek obrońcy radcy prawnego X. Y. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21. Zarządzeniem Prezesa IOZ z dnia 29 września 2022 r. jako sędzia sprawozdawca w sprawie, której nadano sygnaturę II ZSG 6/22, został wyznaczony SSN Tomasz Demendecki.

Obwiniony radca prawny X. Y. pismem z dnia 20 października 2022 r. wniósł, w trybie art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzeniem SSN Wiesława Kozielewicza z dnia 27 października 2022 r. wniosek ten został odrzucony. W dniu 2 stycznia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego, o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy sędziów SN: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Tomasza Demendeckiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej.

Obrońca w swoim wniosku wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tych sędziów wywołanych m.in. wadliwą procedurą powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego jest zasadny, natomiast wniosek o wyłączenie pozostałych wymienionych powyżej sędziów należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO 30/21 warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Wobec faktu, że szerokie uzasadnienie w tym zakresie zawarte jest w uzasadnieniu postanowienia w sprawie o sygn. II KO 30/21 nie ma potrzeby powtarzania wskazanej tam argumentacji, zwłaszcza iż została ona także przedstawiona w postanowieniach Sądu Najwyższego, m.in. z dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22. Istotne w tym kontekście jest to, że w sytuacji złożenia obecnie wniosku o wyłączenie oraz w układzie, gdyby sprawa dyscyplinarna została w takim składzie zakończona, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić iż wniesienie skargi przeciwko Polsce skutkowałoby stwierdzeniem naruszenia art. 6 ust.

EKPC i wypłatą odszkodowania oraz możliwym wnioskiem o wznowienie postępowania. Wskazać bowiem należy na dotychczasowe orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w którym zauważa się, że wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).

Słusznie ponadto wykazuje autor wniosku, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Tomasza Demendeckiego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc w trybie w jakim powołano sędziów Izby Dyscyplinarnej orzekających wcześniej w tej sprawie, prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22). Mając na uwadze powyższą argumentację konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu od rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania SSN Tomasza Demendeckiego.

Orzekanie przez tego sędziego w tej sprawie prowadziłoby z bardzo dużym prawdopodobieństwem do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Odnosząc się do wniosku obrońcy X. Y. w zakresie wyłączenia pozostałych sędziów wskazanych we wniosku o wyłączenie to należy wskazać, że jest on bezprzedmiotowy i dlatego należało pozostawić go bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z ugruntowanym, wieloletnim stanowiskiem Sądu Najwyższego od udziału w sprawie może być wyłączony tylko ten sędzia, który wyznaczony został do jej rozpoznania (zob. wyrok SN z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II ZOW 19/22 oraz postanowienia SN: z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III KO 99/16; z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt SNO 51/14; z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt SNO 49/11;z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt WD 7/10).Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.