Supreme Court ruled 1.8 multiplier applies only to rescue team members or equipment mechanics, not general supervisors.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially allowed the applicant's request to increase his mining disability pension by clarifying the scope of the 1.8 multiplier. The applicant argued that his roles as a shift supervisor and fire inspector qualified for the higher rate, but the lower courts held that only specific positions listed in the annex applied. The Court determined that the statutory provision linking the 1.8 multiplier to supervisors requires them to have been simultaneously members of rescue teams or equipment mechanics of such teams.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 6 ust. 1, 2 ustawy o z.e.g.; The 1.8 multiplier for mining work applies to supervisors and shift leaders only if they were simultaneously members of rescue teams or equipment mechanics of those teams.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Uchwała z dnia 12 października 1994 r.
II UZP 29/94
Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędzia SN: Stefania Szymańska
(sprawozdawca), Sędzia SA: Barbara Wagner,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, w sprawie z wniosku
Jana S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o podwyższenie
renty inwalidzkiej górniczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 12
października 1994 r. zagadnienia przekazanego przez Sąd Apelacyjny w Lublinie
postanowieniem z dnia 28 lipca 1994 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.
"Czy na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o
rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm. ) w wymiarze 1,8 zalicza się tylko
prace wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32 ze zm.), czy również prace
wymienione w załączniku Nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw
Socjalnych z dnia 21 stycznia 1984 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 44 ze zm.) ?"
p o d j ą ł następującą uchwałę:
Pracownikom kierownictwa i dozoru ruchu kopalń, wymienionym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21
stycznia 1984 r w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz
stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do
górniczej emerytury lub renty (Dz. U. Nr 10, poz. 4 ze zm.) przysługuje przelicznik
1,8 za każdy rok pracy, o ile byli oni równocześnie członkami drużyn
ratowniczych bądź mechanikami sprzętu ratowniczego tych drużyn.
Uzasadnienie
Jan S., urodzony 29 kwietnia 1944 r., pobierający od 1 marca 1989 r. rentę
inwalidzką górniczą odwołał się od kolejnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w L. z dnia 3 lutego 1994 r., którą odmówiono mu zastosowania przelicznika
1,8 za każdy rok pracy górniczej z tym uzasadnieniem, że zajmowane przez niego
stanowiska w dozorze ruchu kopalni uzasadniają zastosowanie przelicznika tylko po 1,5
za każdy rok pracy.
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 1994 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Lublinie oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawca pracował w
Przedsiębiorstwie Robót Górniczych w M. w okresie od 16 marca 1978 r. do 31 grudnia
1978 r. jako dozorca energo-maszynowy pod ziemią, a następnie w Przedsiębiorstwie
Robót Górniczo-Budowlanych "P." w Ł. pod ziemią na stanowiskach:
1) od 1 stycznia 1979 r. do 16 listopada 1979 r. jako dozorca oddziału
energo-maszynowego,
2) od 17 listopada 1979 r. do 30 kwietnia 1981 r. jako inspektor techniczny d/s
przeciwpożarowych,
3) od 1 maja 1981 r. do 30 listopada 1981 r. jako dozorca oddziału
energo-maszynowego i
4) od 1 grudnia 1981 r. do 22 marca 1989 r. jako sztygar zmianowy oddziału
energo-maszynowego.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie są to stanowiska wymienione w art. 6 ustawy z dnia
1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32
ze zm.) i dlatego organ rentowy prawidłowo obliczył wysokość renty stosując przelicznik
1,5 za każdy rok pracy górniczej.
W rewizji od tego wyroku wnioskodawca podtrzymał swoje żądanie i domagał się
zmiany wyroku przy zastosowaniu przelicznika 1,8 za każdy rok pracy górniczej pod
ziemią wykonywanej w okresie od 16 marca 1978 r. do 22 marca 1989 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie uznał, iż w sprawie występuje zagadnienie, które
wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, w związku z czym przedstawił je Sądowi
Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. Treść tego zagadnienia została przytoczona w
sentencji uchwały.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji
emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), przy ustalaniu wysokości renty przysługującej na
podstawie art. 6 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i
ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32 ze zm.) stosuje się przelicznik 1,8 za każdy rok pracy.
W stosunku do górników wymienionych w art. 10 tej ustawy stosuje się przelicznik 1,5
za każdy rok pracy.
Przepis art. 6 ustawy o z.e.g., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia
1989 r. stanowił w ust. 1, iż przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki
zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy w Polsce Ludowej:
1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu lub ładowaniu urobku, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych,
2) w drużynach ratowniczych,
3) w charakterze mechaników sprzętu ratowniczego drużyn, o których mowa w
pkt. 2. Z mocy art. 8 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o
zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206) w ust. 1 wyrazy "Polski Ludowej"
zastąpiono wyrazami "na obszarze Państwa Polskiego", oraz nadano nieco zmienione
brzmienie pkt. 1 tego ustępu. Przepis ust. 1 w pkt. 2 i 3 został niezmieniony.
Według art. 6 ust. 2 ustawy o z.e.g, (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30
września 1994 r.), okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt. 2 i 3 zalicza się w wymiarze
półtorakrotnym również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń,
którzy pracują pod ziemią lub w kopalniach siarki co najmniej przez połowę dniówek
roboczych w miesiącu.
Wykaz stanowisk, na których zatrudnienie zalicza się w myśl ust. 1 i 2 art. 6 w
wymiarze półtorakrotnym, został ustalony - w wykonaniu delegacji ustawowej z ust. 3
art. 6 - w rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 stycznia
1984 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy
zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub
renty (Dz. U. Nr 10, poz. 44 ze zm.).
Wykaz stanowisk, na których pracę w myśl ust. 1 art. 6 zalicza się w wymiarze
półtorakrotnym zawiera załącznik nr 2 do tego rozporządzenia. Jeżeli zaś chodzi o
wykaz stanowisk kierownictwa i dozoru ruchu kopalń, na których praca jest
wykonywana pod ziemią lub w kopalni siarki przez co najmniej połowę dniówek
roboczych w miesiącu, to są one wymienione w załączniku nr 3.
Według niewadliwego ustalenia Sądu Wojewódzkiego, co także podkreślił Sąd
Apelacyjny w uzasadnieniu zagadnienia prawnego, stanowiska zajmowane przez
wnioskodawcę są wymienione w pkt. 4 załącznika nr 3. Z tego powodu treść uchwały
należało dostosować do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Przy rozważaniu zaś
zagadnienia w tym zakresie niezbędna jest analiza art. 6 ust. 2 ustawy o z.e.g.
Analizując art. 6 ust.2 nie można oderwać się od ust. 1 tego przepisu. W pkt. 2 i 3 ust. 1
wymienieni są zaś członkowie drużyn ratowniczych i mechanicy sprzętu ratowniczego
tych drużyn. Odniesienie się w ust. 2 do ust. 1 pkt 1 i 2 tego samego przepisu oznacza
więc, że pracownikom wymienionym w ust. 2, tj. pracownikom dozoru ruchu i
kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują pod ziemią co najmniej przez połowę
dniówek roboczych w miesiącu, zalicza się okresy pracy w wymiarze półtorakrotnym, o
ile byli oni równocześnie członkami drużyn ratowniczych bądź mechanikami sprzętu
ratowniczego tych drużyn. Taki wniosek wynika z całościowej analizy art. 6 ustawy o
z.e.g., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 1994 r. Należy jednak
zaznaczyć, że takie unormowanie ma miejsce także po nowelizacji ustawy o z.e.g.,
dokonanej ustawą z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr
84, poz. 385) z tym, iż obecnie objęci nim są pracownicy dozoru ruchu i kierownictwa
ruchu kopalń, którzy pracują przez połowę dniówek roboczych pod ziemią, w kopalniach
siarki lub w kopalniach węgla brunatnego.
Powyższe argumenty uzasadniają podjęcie uchwały tej treści, iż pracownikom
kierownictwa i dozoru ruchu kopalń wymienionym w załączniku nr 3 do ww rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 stycznia 1984 r. przysługuje
przelicznik 1,8 za każdy rok pracy, o ile byli oni równocześnie członkami drużyn
ratowniczych bądź mechanikami sprzętu ratowniczego tych drużyn.