Supreme Court partially allowed appeal on legal costs, ruling separate appeal proceedings dictate fee standards.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially overturned the appellate court's decision regarding legal fees in a social security benefit recovery case. The appellant argued that the lower court incorrectly applied fee schedules for social security disputes, while the respondent contended the fees were justified. The court ruled that since the appeal was a distinct proceeding with its own subject matter value, the correct fee standard was the one applicable to the appeal itself, not the underlying dispute.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 3 k.p.c.; Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych: In appeal proceedings, legal fees are determined based on the value of the subject matter of the appeal, not the underlying dispute, requiring application of the specific fee schedule for the appeal's value.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 31/11
POSTANOWIENIE
Dnia 13 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Hajn
SSN Roman Kuczyński
w sprawie z wniosku P. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 października 2011 r.,
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 30 marca 2011 r.,
1. zmienia zaskarżone postanowienie w pkt. 2 i zasądza od
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. S. kwotę 300 zł
(trzysta
złotych)
tytułem
zwrotu
kosztów
postępowania
zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym; oddalając zażalenie
w pozostałej części,
2. zasądza
od
P.
S. na
rzecz
Zakładu
Ubezpieczeń
Społecznych kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem
Najwyższym.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych zmienił postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2011 r. i zasądził od Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. S. kwotę 2.400 zł. Orzekając w przedmiocie
kosztów postępowania zażaleniowego, w pkt 2 postanowienia, Sąd Apelacyjny
zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. S. kwotę 1.200 zł
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Pełnomocnik organu rentowego wniósł zażalenie na postanowienie w
zakresie pkt 2, zarzucając mu naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 w
związku z § 12 ust. 2 pkt 2 oraz niezastosowanie § 5 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), przez
przyznanie
odwołującemu
kosztów zastępstwa
procesowego
w wysokości
nieznajdującej uzasadnienia w stawkach dla spraw o świadczenia z ubezpieczenia
społecznego.
Wniósł o dokonanie oceny zasadności postanowienia w zaskarżonym
zakresie oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym
zakresie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu i zasądzenie na rzecz organu
rentowego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Apelacyjny za podstawę swojego
rozstrzygnięcia przyjął, iż przedmiot sporu przed Sądem pierwszej instancji o zwrot
nienależnie pobranej renty nie dotyczył prawa do emerytury lub renty ani też
dodatków do emerytury lub renty oraz zasiłku z ubezpieczenia społecznego i
rodzinnego, a zatem nie można mu przypisać cech sprawy o świadczenia pieniężne
z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego w rozumieniu § 11
ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w
sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wynagrodzenie pełnomocnika powinno być liczone
od wartości przedmiotu sporu, tj. według § 6 pkt 5 wskazanego powyżej
rozporządzenia. Z tego względu zarówno w pkt 1 postanowienia (koszty
postępowania przez Sądem pierwszej instancji), jak i w jego pkt 2 (koszty
postępowania zażaleniowego) koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone z
uwzględnieniem właśnie wartości przedmiotu sporu. Tymczasem w ocenie organu
rentowego sprawa o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest bliższa
rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń niż sprawie o zapłatę, wobec
czego podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w takich sprawach
powinny stanowić stawki minimalne dla spraw o świadczenia pieniężne z
ubezpieczenia społecznego zawarte w § 11 ust. 2 rozporządzenia, tym bardziej, że
z treści § 5 rozporządzenia wynika, iż wysokość stawek w sprawach w nim
nieokreślonych ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej
zbliżonym rodzaju.
W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu
wskazał, że jest ono nieuzasadnione i stanowi jedynie polemikę z prawomocnym
postanowieniem Sądu Apelacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W postępowaniu zażaleniowym odwołujący się był reprezentowany przez
pełnomocnika będącego radcą prawnym. Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w związku z
art. 99 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę
prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone
w odrębnych przepisach. Te odrębne przepisy zawarte są w rozporządzeniu
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Rozstrzygnięcie
zażalenia jest niezależne od oceny, czy Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że sprawa o
zwrot nienależnie pobranego świadczenia jest bliższa rodzajowo sprawom o
zapłatę
uzasadniającym
rozporządzenia
niż
zastosowanie
sprawom
o
stawek
przyznanie
przewidzianych
tych
świadczeń,
w
w
§
których
wynagrodzenie ustalane jest na podstawie § 11 ust. 2 (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r., II UZ 11/10, LEX nr 611823). W razie
bowiem zażalenia na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów
postępowania wartość przedmiotu zaskarżenia zależy od wysokości tych kosztów,
nie zaś od wartości przedmiotu sporu w sprawie zasadniczej. W omawianym
wypadku Sąd Apelacyjny rozpoznawał w postępowaniu zażaleniowym "sprawę w
zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu", nie zaś o sprawę o zwrot nienależnie
pobranego świadczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja
2010 r., I CZ 9/10, OSNC-ZD 2011 nr 1, poz. 6 oraz z dnia 14 kwietnia 2011 r., II
UZ 9/11 - niepublikowane). O ile zatem wysokość kosztów zastępstwa
procesowego przez Sądem pierwszej instancji uzależniona była od wartości
przedmiotu sporu w sprawie zasadniczej, o tyle w postępowaniu przed Sądem
drugiej instancji (zażaleniowym) tę wysokość kształtowała kwota kosztów procesu.
W takiej zaś sytuacji, dla ustalenia kosztów zastępstwa procesowego, właściwy był
§ 6 pkt 3 z związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia – ze względu na wartość
przedmiotu zaskarżenia w wysokości 2.220 zł (różnica między kwotą zasądzoną a
żądaną).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 398 16 k.p.c. i art. 39814 k.p.c.
w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania
zażaleniowego przed Sądem Najwyższym rozstrzygnięto po myśli art. 100 k.p.c.
(uznając, że organ rentowy uległ co do nieznacznej części swojego żądania) w
związku § 6 pkt 2 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzeniu Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – z uwagi na wartość przedmiotu
zaskarżenia w tym postępowaniu w kwocie 1.080 zł.