Social insurance fund exempt from court fees; Supreme Court overturns lower court ruling requiring fee payment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's decision rejecting the social insurance fund's appeal due to unpaid court fees. The fund argued that its statutory exemption from court costs under the Social Insurance System Act should also cover the basic fee required by the Civil Procedure Code. The court held that the specific exemption statute prevails over the general fee provisions, meaning the fund is not liable for the basic fee.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: The statutory exemption of a social insurance fund from court costs applies to all proceedings, including the payment of the basic court fee, thereby rendering such fees inadmissible for the fund.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 30/06
POSTANOWIENIE
Dnia 5 grudnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)
SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z wniosku J. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.
o emeryturę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2006 r.,
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego we W.
z dnia 29 maja 2006 r., sygn. akt III AUz ../06,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 marca 2006 r. V U …/04 Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. odrzucił apelację Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych od wyroku tego Sądu wydanego w sprawie z wniosku J. P. o
emeryturę. Sąd uznał, że apelacja podlega odrzuceniu na podstawie art. 130 2 § 3
k.p.c., gdyż została wniesiona przez radcę prawnego i nie została opłacona opłatą
podstawową w kwocie 30 zł. określoną w art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398).
Postanowienie to organ rentowy zaskarżył zażaleniem.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. III AUz ../06 Sąd Apelacyjny –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. odrzucił zażalenie. Sąd Apelacyjny
uznał, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pobiera się
opłatę podstawową w kwocie 30 zł od wymienionych w tym przepisie środków
zaskarżenia, między innymi zażalenia. Zażalenie organu rentowego nie zostało
opłacone, zatem ulega ono odrzuceniu na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c., który
stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty środki odwoławcze lub
środki zaskarżenia podlegające opłacie stałej lub stosunkowo obliczonej od
wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten ma zdaniem
Sądu zastosowanie do opłaty podstawowej, której wysokość jest stała.
Na to postanowienie organ rentowy wniósł zażalenie do Sądu
Najwyższego, w którym podniósł następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 114 ust 4
ustawy z dnia 13 poździernika1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
Nr 137, poz. 887 ze zm.) przez uznanie, że organ rentowy zwolniony na podstawie
tego przepisu od ponoszenia kosztów i opłat sądowych w niniejszej sprawie
powinien wnieść opłatę podstawową w kwocie 30 zł od złożonego zażalenia na
postanowienie odrzucające apelację; 2. naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28
lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w sytuacji, gdy powinien
znaleźć zastosowanie przepis art. 95 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym zażalenie
dotyczące wyłącznie wysokości opłaty jest wolne od opłat sądowych; 3. błędną
wykładnię przepisów art. 11, art. 14 i art. 36 ustawy o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych w związku z art. 1302 § 3 k.p.c. przez uznanie, że opłata
podstawowa wskazana w art. 36 ustawy jest opłatą w wysokości stałej. W związku
z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Uzasadniony jest zarzut
naruszenia art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych. Na jego podstawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w
zakresie działalności określonej w tej ustawie nie ponosi opłat sądowych.
Wydawanie decyzji w sprawach świadczeń oraz ewentualne postępowanie
odwoławcze uregulowane jest w art. 83 ustawy, należy zatem do działalności
określonej ustawą. Przepis art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych ustanawia opłatę podstawową w kwocie 30 zł w
sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od wymienionych w nim środków
zaskarżenia, między innymi zażalenia. Przepis ten odnosi się do strony wnoszącej
odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, która z mocy art. 96 ust. 1 pkt
4 tej ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Odsyła on do
przepisu art. 36, co oznacza, że strona taka zwolniona jest od opłat sądowych od
wszystkich wnoszonych pism za wyjątkiem wymienionych w tym ostatnim przepisie
środków zaskarżenia. Strona wnosząca odwołanie ma więc obowiązek uiszczenia
opłaty podstawowej od
apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Natomiast
ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat obejmuje także zwolnienie od
uiszczenia opłaty podstawowej określonej w art.36 ustawy. Ze zwolnienia takiego
korzysta Skarb Państwa na podstawie art. 94 ustawy, który stanowi, że Skarb
Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat. Z podobnego zwolnienia korzysta
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach objętych zakresem ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych, z tym, że zwalniający od opłat przepis art. 114
ust. 4 tej ustawy nie został powtórzony w ustawie o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych w przepisach tytułu IV regulujących zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis ten jednak nadal obowiązuje, gdyż nie został on zmieniony ani uchylony
ustawą o kosztach sądowych. W związku z tym nie pobiera się opłaty podstawowej,
o której mowa w art. 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, od
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach toczących się na skutek odwołań
od wydawanych przez niego decyzji. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w
niepublikowanych dotychczas postanowieniach z dnia 2 czerwca 2006 r., II UZ
11/06 i z dnia 12 października 2006 r., I UZ 26/06. Skoro Zakład Ubezpieczeń
Społecznych nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek opłat sądowych, nie ma
potrzeby ustosunkowania się do pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniu a
dotyczących wykładni przepisów, które w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych nie mają zastosowania.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.