Supreme Court allows cassation appeal by finding formal defects cured despite missing copies, ruling on procedural flexibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of a cassation appeal regarding social security benefits. The appellant argued that the formal defect of missing document copies was cured by mailing them, while the lower court rejected the appeal as inadmissible due to non-compliance with procedural requirements. The Supreme Court ruled that the defect was cured because the lower court failed to explicitly demand the copies from the lawyer, thereby allowing the appeal to proceed.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3984 § 1-3 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.: A formal defect in a cassation appeal is cured if the court fails to explicitly demand the missing element from the lawyer, even if the element was provided by other means.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II UZ 28/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania K. K.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańskuo wysokość kapitału początkowego i o wysokość emerytury,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 marca 2026 r.,zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańskuz dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt III AUa 669/23, uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 2 czerwca 2025 r., III AUa 669/23, w sprawie z odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Gdańsku w przedmiocie ustalenia wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury, odrzucił skargę kasacyjną odwołującego się. Wcześniej Sąd Apelacyjny wyrokiem z 17 października 2024 r., w połączonych sprawach o wysokość kapitału początkowego i o wysokość emerytury, oddalił apelację wniesioną przez odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 6 kwietnia 2023 r., VII U 5236/17.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł odwołujący się. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2025 r. zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oddzielnie do każdej ze spraw połączonych do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi 25 kwietnia 2025 r., zatem termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął z dniem 2 maja 2025 r.Pełnomocnik odwołującego się w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia: w sprawie o wysokość kapitału początkowego na kwotę 237,86 zł, a w sprawie o wysokość emerytury na kwotę 14.307,58 zł.
Oświadczył, że „odpis niniejszego pisma zastał wysłany listem poleconym pełnomocnikowi pozwanej” i nie dołączył odpisu pisma.Sąd Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wskazał na art. 3986 § 2 k.p.c., zgodnie z którym sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.
Sąd wyjaśnił również, że stosownie do art. 398 4 § 3 k.p.c., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a w sprawach o prawa majątkowe powinna zawierać również oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sprawa o wysokość kapitału początkowego i sprawa o wysokość emerytury są sprawami o prawa majątkowe, co oznacza, że skarżący powinien oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia odrębnie do każdej z nich.W ocenie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik odwołującego się nie uzupełnił w ustawowym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, ponieważ jego pismo z 29 kwietnia 2025 r. zawierało brak formalny w postaci braku odpisu tego pisma dla strony przeciwnej.
Sąd uznał, że oświadczenie pełnomocnika o doręczeniu pisma z 29 kwietnia 2025 r. drugiej stronie nie było skuteczne, z uwagi na treść art. 132 § 11 k.p.c. Dodał również, że z oświadczenia pełnomocnika nie wynikało, aby pismo zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanego organu rentowego.W zażaleniu pełnomocnik odwołującego się zarzucił naruszenie: 1/ art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 130 § 1 k.p.c. przez uznanie, że brak formalnych wykazany w zarządzeniu z 9 kwietnia 2025 r. nie został uzupełniony w terminie, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy zachodziły przesłanki do ponownego wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, gdyż poczyniony brak nie był tożsamym z pierwotnym; 2/ art. 132 § 1 k.p.c. przez zastosowanie tzw. nadmiernego rygoryzmu formalnego, co w efekcie może doprowadzić odwołującego się do utraty prawa do obrony swoich praw przed Sądem Najwyższym.W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.W art. 3984 § 1 – 3 k.p.c. ustawodawca określił wymagania formalne skargi kasacyjnej. Przyjmuje się, że zaniechanie uwzględnienia wymienionych w art. 3984 § 1 pkt 1 – 3 k.p.c. elementów konstrukcyjnych tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia powoduje jego odrzucenie przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Z kolei niespełnienie w skardze kasacyjnej wymagań określonych w art. 3984 § 2 i 3 k.p.c., wobec brzmienia art. 3986 § 1 k.p.c., uzasadnia wezwanie przez przewodniczącego w sądzie drugiej instancji do usunięcia braków w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi.
Dotyczy to m.in. spełnienia wymagań przewidzianych dla pisma procesowego, a także dołączenie dwóch jej odpisów przeznaczonych do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego, o ile sam nie wniósł skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. nieuzupełnienie braków lub ich nieprawidłowe uzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji.Wprawdzie zgodzić się należy ze sformułowanym w orzecznictwie poglądem, według którego nie stanowi uzupełnienia braków formalnych podjęcie przez stronę czynności w terminie w taki sposób, że brak nie zostaje w całości uzupełniony, lecz z pola widzenia nie należy tracić okoliczności, która wywołała określone zachowanie procesowe pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zauważa, że pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej, do których został wezwany w terminie, jednakże nie załączył odpisów pisma procesowego. Zamieścił natomiast informację, że wysłał odpis pisma stronie przeciwnej pocztą. W tym miejscu, jeśli Sąd miał do tego wątpliwości, miał możliwość zażądania od pełnomocnika potwierdzenia nadania pisma w placówce pocztowej. Jeżeli dla sądu drugiej instancji pozostaje oczywiste, że pełnomocnik jest zobligowany dołączyć określoną ilość odpisów pisma, to sąd powinien dać temu wyraz w sformułowanym i adresowanym do profesjonalnego pełnomocnika wezwaniu, aby zwłaszcza w toku sformalizowanego postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej, nie powstawały co do uzupełnienia braków formalnych wątpliwości, powodujące szczególnie negatywne skutki dla skarżącego.Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.[a.ł]