Supreme Court allows cassation appeal in social security case where appeal court wrongly dismissed it due to low value.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's decision dismissing a cassation appeal on the grounds of insufficient case value. The appellant claimed a value of 24,000 zł, but the lower court rejected the appeal because it deemed this figure arbitrary without proper calculation. The Supreme Court ruled that the appellate court must verify the claimed value against the actual dispute subject rather than accepting it at face value or rejecting it outright.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; The appellate court is obligated to verify the value of the subject of the cassation appeal if doubts arise, ensuring it reflects the actual subject of the dispute rather than arbitrary claims.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 27/11
POSTANOWIENIE
Dnia 2 sierpnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Halina Kiryło
SSN Roman Kuczyński
w sprawie z wniosku A. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o wysokość emerytury,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 sierpnia 2011 r.,
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 16 marca 2011 r.,
1. uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje
Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania,
2. odmawia przyznania pełnomocnikowi wnioskodawcy
wyznaczonemu z urzędu radcy prawnemu A. R. przyznania
kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r., Sąd Apelacyjny odrzucił, na
podstawie art. 3982 § 1 k.p.c., jako przedmiotowo niedopuszczalną, skargę
kasacyjną wnioskodawcy A. K. od wyroku tego Sądu z dnia 9 czerwca 2010 r. w
sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość emerytury.
Sąd uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na niższą niż
dziesięć tysięcy zł wartość przedmiotu zaskarżenia, wskazując że w sprawach z
zakresu ubezpieczeń społecznych, których przedmiotem są
prawa majątkowe,
dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości
przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej dziesięć tysięcy zł. W skardze
kasacyjnej, skarżący oznaczył tę
wartość na dwadzieścia cztery tysiące zł.,
wskazując na żądanie Sądu, że jest to różnica pomiędzy oczekiwanym przez
wnioskodawcę świadczeniem a pobieranym dotychczas, w wysokości 2.000 zł
miesięcznie, za okres roku. Powyższe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia
jako niezgodnie z art. 22 k.p.c. Sąd uznał za dowolne, przyjmując, że przedmiotem
żądania jest ewentualna różnica w wysokości przyznanej i dochodzonej emerytury,
której w okolicznościach sprawy, ani Sąd samodzielnie, ani organ rentowy nie są w
stanie nawet hipotetycznie ustalić wartości dochodzonej emerytury ze względu na
brak jakichkolwiek danych o wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawcę
zarobków. Wnioskodawca na dzień wydania zaskarżonej decyzji pobiera emeryturę
w kwocie 1.385 zł., z tego względu określenie na użytek postępowania ze skargi
kasacyjnej, iż oczekuje emerytury o 2.000 zł. wyższej, a więc w kwocie 3.385 zł jest
w okolicznościach sprawy całkowicie dowolne, tym samym skarga kasacyjna jest
przedmiotowo niedopuszczalna zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego
uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 3986 § 1 w
związku z art. 3984 § 3 zdanie 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w związku z art. 368 § 2
k.p.c. i art. 391 k.p.c., zgodnie z którymi dla oznaczenia przedmiotu zaskarżenia
stosuje się art. 19-24, art. 25 i 26 k.p.c. Nadto pełnomocnik wskazał, że podana
wartość przedmiotu zaskarżenia została tak określona na użytek postępowania
apelacyjnego (w piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2010 r.) i nie uległa zmianie w
postępowaniu kasacyjnym, przy czym nie została ona poddana sprawdzeniu w
trybie art. 25 k.p.c., przytoczył również orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące
możliwości i trybu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a także jej
tożsamości z wcześniej określoną wartością przedmiotu sporu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione, mimo że nie wszystkie zarzuty w nim
podniesione w są trafne. Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w
sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o prawa majątkowe, w których
wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy zł jest
niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej oznaczył
wartość przedmiotu zaskarżenia na dwadzieścia cztery tysiące zł, jednak podana
kwota wzbudziła wątpliwości Sądu Apelacyjnego, który wskazując na jej dowolność
i brak uzasadniającego ją wyliczenia, uznał, niedopuszczalność skargi.
Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że dla określenia wartości
przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego miarodajna jest wyłącznie wartość przedmiotu
podlegającego
rzeczywistemu
rozpoznaniu
i
rozstrzygnięciu,
co
wyklucza
dowolność stron przy jej oznaczaniu (por. wyrok z dnia 13 czerwca 1997 r., I CKN
46/97,
niepublikowane).
wnoszącego
skargę
W
uzasadnionych
kasacyjną
wartość
przypadkach
przedmiotu
wskazana
zaskarżenia
przez
podlega
sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie nastąpiło
zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNAPiUS 2002 r. nr
12, poz. 294). Z kolei w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98,
(OSNAPiUS 1999 r. nr 8, poz. 291) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Sąd drugiej
instancji nie tylko jest uprawniony, ale i zobowiązany do sprawdzenia – w razie
wątpliwości – wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Uprawnienie
sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz
także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego
ustalania. W sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, zwrócenie się do
organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej
wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnionym sposobem jej weryfikacji.
W ocenie Sądu Najwyższego, w aktualnym stanie sprawy, brak możliwości
stwierdzenia dopuszczalności skargi kasacyjnej, bowiem warunkująca ją wartość
przedmiotu zaskarżenia nie została ani ustalona, ani ewentualnie sprawdzona w
sposób
odpowiadający
przepisom,
w
związku
z
czym
Sąd
Najwyższy,
uwzględniając zażalenie, postanowił jak w sentencji (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku
z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.).
Wniosek ustanowionego dla ubezpieczonej pełnomocnika z urzędu – radcy
prawnej A. R. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie zawierający
oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone przez stronę w całości lub w
części, Sąd Najwyższy oddalił, jako nieuzasadniony (por. § 16 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U.
Nr 163, poz.1349 ze zm. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14
października 1998 r., II CKN 687/98, OSNC 1999, nr 3, poz.63).