Supreme Court allows cassation appeal by suspending service of judgment to start the one-month filing period.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court set aside the appellate court's dismissal of a cassation appeal filed by an insured party. The insured had submitted a letter requesting the appointment of a court-appointed lawyer before the one-week deadline for requesting the judgment's reasoning, which the appellate court incorrectly treated as a mere request for service rather than a valid cassation filing. The court ruled that the right to appeal arises only after the judgment is served with reasoning, and since the insured's letter implicitly requested this service, the appellate court was obligated to serve the judgment to the newly appointed lawyer, thereby starting the one-month appeal period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 387 § 3 KPC; Art. 3934 KPC: The right to file a cassation appeal arises only upon service of the judgment with reasoning; a party's pre-deadline request for such service constitutes an implicit request to file the appeal, obligating the court to serve the judgment to commence the appeal period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 29 kwietnia 1997 r.
II UZ 19/97
Przed doręczeniem wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem stronie,
która w terminie tygodniowym tego zażądała nie rozpoczyna się bieg terminu do
wniesienia kasacji.
Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Zbigniew
Myszka (sprawozdawca), Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia
1997 r. sprawy z powództwa Albina R. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w G. o prawo pobierania świadczeń w zbiegu,
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 14 stycznia 1997 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
u c h y l i ć zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 stycznia 1997 r. odrzucił kasację Albina R. wniesioną od wyroku tego
Sądu z dnia 6 grudnia 1996 r., ponieważ ubezpieczony wbrew przymusowi adwokackoradcowskiemu określonemu w art. 3932 § 1 KPC wniósł kasację osobiście, a ponadto
wartość przedmiotu zaskarżenia nie sięga kwoty pięciu tysięcy złotych (art. 393 pkt 1
KPC).
Postanowienie to zaskarżył zażaleniem ubezpieczony, który wskazując na
naruszenie przepisów art. 130 i 395 KPC, a także art. 25 KPC, domagał się uchylenia
zaskarżonego postanowienia i doręczenia mu odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w
Gdańsku z dnia 6 grudnia 1996 r. wraz z uzasadnieniem. Ubezpieczony wskazał, że w
dniu 10 grudnia 1996 r. złożył w Sądzie Apelacyjnym pismo kwestionujące ?dotychczasowe wyroki Sądów@, które zawierało także wniosek o ustanowienie pełnomocnika
z urzędu. W dniu 2 stycznia 1997 r. Sąd Apelacyjny ustanowił ubezpieczonemu
adwokata z urzędu, którego wyznaczyła Rada Adwokacka w G. w dniu 10 stycznia
1997 r., informując o tym Sąd Apelacyjny w dniu 14 stycznia 1997 r. Sąd ten w tym
samym dniu odrzucił kasację wniesioną osobiście przez ubezpieczonego i doręczył
postanowienie wyznaczonemu pełnomocnikowi z urzędu w dniu 22 stycznia 1997 r.
Zażalenie kwestionuje możliwość uznania za kasację pisma ubezpieczonego z dnia 10
grudnia 1996 r., ponieważ zawierało ono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z
urzędu, do którego przychylił się Sąd Apelacyjny. Równocześnie termin do wniesienia
kasacji otwiera wyłącznie data doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem, dlatego
pismo ubezpieczonego winno być potraktowane jako wniosek strony o doręczenie, co
umożliwiałoby wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wniesienie kasacji. Nadto Sąd
Apelacyjny samodzielnie i poza rozprawą sprawdził wartość przedmiotu sporu, przez co
naruszył tryb określony w art. 3935 KPC.
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie jest uzasadnione.
Prawo do wniesienia kasacji nabywa strona z chwilą wydania niekorzystnego dla
niej rozstrzygnięcia. Z treści art. 3934 KPC wynika, że kasację wnosi się do sądu, który
wydał zaskarżane orzeczenie, w terminie miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia
stronie skarżącej. Jeżeli orzeczenia nie doręcza się z urzędu, to kasacja przysługuje
stronie tylko wtedy, gdy przed upływem tygodnia od ogłoszenia sentencji zażądała
doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 387 § 3 zdanie pierwsze KPC). W
konsekwencji strona, która zaniechała wystąpienia z takim żądaniem, nie jest
uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wstępnym warunkiem uruchomienia procedury kasacyjnej jest zatem złożenie
przez stronę wniosku o doręczenie kwestionowanego orzeczenia z uzasadnieniem,
skoro termin do wniesienia kasacji biegnie od dnia doręczenia stronie skarżącej
orzeczenia z uzasadnieniem. Bez doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem nie może
być mowy o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a przeto
nieracjonalne było odrzucenie kasacji przed rozpoczęciem biegu tego terminu.
Trafnie wskazuje składający zażalenie, że pismo ubezpieczonego określone jako
"odwołanie@, które zawierało pozytywnie rozstrzygnięty przez Sąd Apelacyjny wniosek
o ustanowienie adwokata z urzędu dla wniesienia kasacji, wskazywało na jednoznaczną
wolę wypełnienia formalnych warunków procedury kasacyjnej. Skoro pismo to wpłynęło
przed upływem tygodnia od ogłoszenia sentencji kwestionowanego wyroku, to implicite
zawierało ono wniosek o doręczenie tego orzeczenia z uzasadnieniem, co obligowało
Sąd Apelacyjny do dokonania takiego doręczenia stronie lub pełnomocnikowi
ustanowionemu dla niej z urzędu (art. 387 § 3 KPC). Dopiero od dnia doręczenia
żądanego orzeczenia z uzasadnieniem rozpoczyna bieg miesięczny termin do
wniesienia kasacji, której wypełnienie warunków formalnych deklaruje ustanowiony dla
strony skarżącej pełnomocnik z urzędu.
Wobec niedopuszczalności odrzucenia kasacji przed rozpoczęciem biegu
miesięcznego terminu do jej wniesienia, Sąd Najwyższy jedynie sygnalizuje bezpodstawność przyjęcia przez Sąd Apelacyjny ograniczenia ratione valoris (art. 393 pkt 1
KPC) dopuszczalności skargi kasacyjnej ubezpieczonego. Spór o prawo do zbiegających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest sporem o ustalenie, ponieważ
postępowanie sądowe zmierzające do ustalenia uprawnień do zbiegających się świadczeń weryfikuje jedynie ustawowe przesłanki kreujące z mocy prawa te uprawnienia. W
konsekwencji spory te dotyczą ustalenia prawa, a orzeczenia sądowe zapadłe w ich
wyniku mają znaczenie deklaratoryjne. W takim postępowaniu chodzi zatem o ustalenie
prawa do świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego, a nie o zasądzenie tych
świadczeń w konkretnej wysokości, co ma charakter pochodny (wtórny) w stosunku do
ewentualnego i zasadniczego ustalenia prawa do pobierania w zbiegu świadczeń z
ubezpieczenia społecznego. Zresztą z reguły nie występują spory o samą wysokość
świadczeń w zbiegu, ponieważ jest ona ustawowo określona.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie, co
obliguje Sąd Apelacyjny do doręczenia wyroku tego Sądu z dnia 6 grudnia 1996 r. wraz
z uzasadnieniem adwokatowi z urzędu ustanowionemu dla strony skarżącej, a stronie
otworzy miesięczny termin do wniesienia kasacji.