Supreme Court dismisses appeal for personal cassation as civil procedure code imposes mandatory lawyer representation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the appellant's appeal against the rejection of his personal cassation. The appellant argued that the court of appeal should have appointed a lawyer for him at no cost, but the court found no such statutory obligation. The court ruled that the Civil Procedure Code strictly requires cassation to be filed by a lawyer or attorney, and the appellant's personal consent to proceed without counsel is legally irrelevant.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3932 KPC; Art. 39319 KPC: The Civil Procedure Code imposes a mandatory requirement for cassation to be filed by a lawyer or attorney; the court of appeal has no obligation to appoint counsel, and a party's personal consent to file cassation without representation does not affect its inadmissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 26 listopada 1999 r.
II UZ 142/99
Żaden przepis Kodeksu postępowania cywilnego nie nakłada na sąd
drugiej instancji obowiązku ustanowienia adwokata (radcy prawnego) dla
wniesienia kasacji przez stronę działającą bez adwokata.
Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Maria
Tyszel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 1999 r. na posiedzeniu
niejawnym sprawy z wniosku Henryka P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 sierpnia 1999 r.
[...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach postanowieniem z dnia 10 sierpnia 1999 r. [...] odrzucił kasację Henryka P. od wyroku tegoż Sądu z dnia 18 marca 1998 r., ponieważ kasacja nie została wniesiona przez
pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca domagał się jego uchylenia i
rozpoznania osobistej kasacji. Według skarżącego, jeśli kasacja winna być wniesiona
przez adwokata, to obowiązkiem Sądu Apelacyjnego było wyznaczenie mu adwokata
do prowadzenia sprawy bez ponoszenia kosztów. Oświadczył, że „nie wyraża zgody
na dopuszczenie z urzędu adwokata, ani też prywatnego adwokata do występowania
w sprawie kasacyjnej przez wnoszenie kasacji przez adwokata, a sprawę kasacyjną
(powód) ubezpieczony wyraża zgodę na prowadzenie, rozpoznawanie przed Sądem
Najwyższym bez adwokata, wniesioną kasację osobiście przez ubezpieczonego”.
Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Wprowadzając ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189), w miejsce przepisów o rewizji nadzwyczajnej, instytucję kasacji uprawniającą stronę do zaskarżenia do Sądu Najwyższego
wyroku (postanowienia) wydanego przez sąd drugiej instancji, kończących postępowanie w sprawie, ustawodawca nie określił Sądu Najwyższego jako sądu powszechnego, zwykłej trzeciej instancji. Oznacza to, że nie w każdej sprawie zakończonej
przez Sąd drugiej instancji w sposób wskazany w art. 392 § 1 KPC kasacja jest dopuszczalna. Ograniczenia możliwości jej wnoszenia wynikają nie tylko w art. 393
KPC zawierającgo wyłączenia przedmiotowe, lecz również z przepisów dotyczących
wymogań formalnych. Takim przepisem jest art. 3932 KPC, wprowadzający tzw.
przymus adwokacko-radcowski. Stosownie do niego kasacja powinna być wniesiona
przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, radcą prawnym organizacji zrzeszającej emerytów
lub rencistów (art. 465 § 1 zdanie drugie KPC). Jedyny wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 3932 § 2 KPC, jednakże wnioskodawca nie należy do kręgu osób w nim
wymienionych. W świetle powołanego przepisu kasacja wniesiona przez stronę nie
będącą osobą o której stanowi ten przepis jest niedopuszczalna, a zażalenie na postanowienie odrzucające kasację z tej przyczyny, jako bezzasadne wobec niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega oddaleniu niezależnie od przyczyn, dla których strona nie ustanowiła pełnomocnika dla jej wniesienia.
Sąd Najwyższy podkreśla, że kasacja jest szczególnym środkiem zaskarżenia
o charakterze ściśle prawnym, a konieczność jej sporządzenia przez pełnomocnika
jest wymaganiem ustawowym, jego przestrzeganie jest obowiązkiem zarówno sądów
powszechnych drugiej instancji, jak i Sądu Najwyższego, dlatego też wyjaśnia w zażaleniu przyczyn wniesienia osobistej kasacji, nie mogą mieć wpływu na ocenę dopuszczalności kasacji. Pogląd wnioskodawcy, że z uwagi na konieczność sporządzenia kasacji przez adwokata Sąd Apelacyjny miał obowiązek wyznaczyć mu adwokata z urzędu jest błędny, takiego obowiązku nie przewiduje żaden przepis pos-
tępowania cywilnego; Sąd może, w okolicznościach wskazanych w odpowiednich
przepisach, ustanowić pełnomocnika na wniosek zgłoszony przez stronę.
Sąd Najwyższy zauważa również, że jako sąd kasacyjny orzeka wyłącznie w
granicach zakreślonych stosownymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i
wyrażenie przez wnioskodawcę zgody na rozpoznanie przez Sąd Najwyższy jego
kasacji, bez udziału adwokata, jest bez znaczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 39319 w związku z art. 393 i 385 KPC orzekł, jak w sentencji postanowienia.