Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 9/95 Generato dall'IA

Supreme Court allows pension recalculation based on employment after pension right was established.

Numero d'incarto II URN 9/95
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland overturned lower court decisions and Social Insurance Institution rulings regarding a pensioner's claim for recalculation. The applicant argued that the statutory period for calculating pension base should count employment years backward from the year the pension application was filed, even if she remained employed after her right to the pension was initially established. The court ruled that this interpretation is correct because social insurance law requires linking pension benefits to the total duration of employment and contributions paid, regardless of when the right was formally recognized.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 7 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent; Art. 33 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent: The period of calendar years preceding the year of the pension application counts backward for pension calculation purposes, even if the applicant remained employed after the right to the benefit was established.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension recalculation social insurance law employment period contribution history statutory interpretation pension base extraordinary review

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent
Zawarte w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji
Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent
267 ze zm.), co znalazło potwierdzenie także w przepisach art. 33
Art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent
dniem 15 listopada 1991 r. (art. 46 ust. 1). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje ponieważ wnioskodawczyni pozostawała w zatrudnieniu do dnia 31 stycznia
Art. 421 § 2 k.p.c.
W świetle powyższego uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, mimo upływu terminu 6-miesięcznego, o jakim mowa w art. 421 § 2 k.p.c., jest uzasadnione.
art. 421 § 2 k.p.c
W świetle powyższego uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, mimo upływu terminu 6-miesięcznego, o jakim mowa w art. 421 § 2 k.p.c., jest uzasadnione.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 5 kwietnia 1995 r.

II URN 9/95

Zawarte w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji

emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych

ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) zastrzeżenie, że "okres ostatnich lat

kalendarzowych liczy się wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę" może być rozumiane nie tylko jako odnoszące się do złożenia

wniosku o przyznanie świadczenia, lecz także do złożenia wniosku o przyznanie

świadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do świadczenia emerytalno-rentowego

uprawniony świadczenia nie pobierał, pozostając w zatrudnieniu.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Stefania Szymańska

(sprawozdawca), Maria Tyszel,

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Witolda Bryndy, po rozpoznaniu w dniu 5

kwietnia 1995 r. sprawy z wniosku Katarzyny Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w T. o wysokość emerytury, na skutek rewizji nadzwyczajnej

Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Krakowie z dnia 30 listopada 1993 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 16 czerwca 1993 r.,

[...] i zmienił decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia lutego 1993 r. i z

dnia 2 kwietnia 1993 r., [...] w ten sposób, że przyjął do podstawy wymiaru emerytury

Katarzyny Ś. wynagrodzenie z lat kalendarzowych 1989, 1990, 1991 i 1992.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., po rozpatrzeniu wniosku

Katarzyny Ś. z dnia 6 lipca 1991 r., decyzją z dnia 20 września 1991 r. , przyznał

wnioskodawczyni emeryturę od 1 kwietnia 1991 r. tj, na trzy miesiące wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, jednocześnie zawieszając wypłatę emerytury,

wobec wykonywania zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W dniu 25 stycznia 1993 r. Katarzyna Ś. zgłosiła wniosek o podjęcie wypłaty

emerytury od 1 lutego 1993 r., gdyż z dniem 31 stycznia 1993 r. rozwiązany został z nią

stosunek pracy, oraz o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury od wynagrodzenia

uzyskanego w okresie kolejnych 4 lat kalendarzowych, tj. 1989, 1990, 1991 i 1992.

Decyzją z lutego 1993 r. pozwany organ rentowy uwzględnił dalsze okresy

zatrudnienia, wskutek czego okres składkowy wyniósł 42 lata i 3 miesiące. Natomiast

odmówił przyjęcia do podstawy wymiaru wynagrodzenia uzyskanego po dniu 1 kwietnia

1991 roku. Następną decyzją z dnia 2 kwietnia 1993 r. organ rentowy odmówił

ponownego ustalenia podstawy wymiaru emerytury od wynagrodzenia z lat 1989-1992

motywując to tym, że do podstawy wymiaru emerytury nie mogą być wzięte zarobki z

okresu po złożeniu wniosku o emeryturę, tj. z lat 1991 i 1992.

Stanowisko organu rentowego podzielił Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 16

czerwca 1993 r., [...], jak również Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku.

Sądy obu instancji wyraziły zgodny pogląd, że przez zawarte w art. 7 ust. 1

określenie "wniosek o emeryturę lub rentę" należy rozumieć wniosek powodujący

wszczęcie postępowania w sprawie przyznania świadczenia w rozumieniu art. 89

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), co znalazło potwierdzenie także w przepisach art. 33

ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent,

o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104,

poz. 450 ze zm.). Z tego względu oba Sądy uznały, że podstawę wymiaru świadczeń

dla osoby, która miała ustalone prawo do świadczenia stanowi dotychczasowa

podstawa wymiaru albo podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 7 cyt. ustawy

o rewaloryzacji, co jednoznacznie wskazuje, że decydujące znaczenie ma

pierwszorazowy wniosek o świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone (potwierdzone) decyzją przyznającą świadczenie.

W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie

prawa, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, a nadto naruszenie interesu

Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Krakowie z dnia 16 czerwca 1993 r. [...], a także decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z lutego 1993 r. i z dnia 2 kwietnia 1993 r., [...] oraz przyjęcie do

podstawy wymiaru emerytury wnioskodawczyni Katarzyny Ś. zarobków z lat kalendarzowych 1989, 1990, 1991 i 1992 .

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Orzeczenia Sądów obu instancji bowiem istotnie rażąco naruszają prawo. Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, iż

przede wszystkim należy rozgraniczyć znaczenie pojęć: "powstanie prawa do świadczenia", " ustalenie prawa do świadczenia" oraz "przyznanie świadczenia". Sąd

Najwyższy w swej judykaturze konsekwentnie wyrażał pogląd, że o "przyznaniu świadczenia"można mówić dopiero wtedy, gdy następuje jego wypłata. Wiąże się to bowiem

z istotą ubezpieczenia społecznego, w którym przyznanie świadczenia pieniężnego

zastępuje utracone źródło egzystencji z powodu zaistnienia ryzyka ubezpieczeniowego,

jakim jest w tym przypadku osiągnięcie wieku emerytalnego.

Według wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji, dokonanej w uchwale Sądu

Najwyższego z dnia 8 listopada 1993 r. II UZP 21/93 (OSNCP 1994 z. 3 poz. 67)

zawarte w tym przepisie zastrzeżenie, że okres ostatnich lat kalendarzowych liczy się

wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, może być

rozumiane nie tylko jako odnoszące się do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia

lecz także do złożenia wniosku o wypłatę świadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do

świadczenia emerytalno-rentowego uprawniony świadczenia nie pobierał, pozostając w

zatrudnieniu. Ten pogląd został przyjęty w późniejszych orzeczeniach Sądu

Najwyższego, a mianowicie: w wyroku z dnia 15 marca 1994 r. II UR 3/94 (OSNAPiUS

1994 Nr 2 poz. 32), z dnia 22 czerwca 1994 r., II URN 19/94 (OSNAPiUS 1994 Nr 7

poz. 115), z dnia 21 lipca 1994 r. II URN 21/94 (OSNAPiUS 1994 Nr 9 poz. 150) i z dnia

18 listopada 1994 r., II URN 35/94 (nie publikowanym jeszcze). Za taką wykładnią

przemawia także zasada prawa ubezpieczeń społecznych, która nakazuje powiązanie

prawa do świadczeń emerytalno-rentowych i ich wysokości z długością okresu

zatrudnienia pracownika i opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne od

wynagrodzenia osiągniętego także po ustaleniu prawa do świadczeń. Zasada

powiązania wysokości świadczeń z wysokością odprowadzonych składek znalazła

potwierdzenie w ustawie o rewaloryzacji, która okresom składkowym nadaje decydujące

znaczenie, zarówno w nabyciu prawa do świadczeń, jak też ich wysokości. Wyraża się

ona również w regulacji zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji, wydłużającej

sukcesywnie okres, z którego wynagrodzenie ma stanowić podstawę wymiaru

świadczeń.

Sądy obu instancji z pominięciem powyższych zasad oddaliły roszczenie wnioskodawczyni. Dlatego uzasadniony jest zarzut, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego

i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz decyzje organu rentowego z

lutego i kwietnia 1993 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 2

ustawy o rewaloryzacji.

Pogląd Sądu Apelacyjnego, iż rozstrzygnięcie w sprawie znajduje także potwierdzenie w art. 33 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji jest nietrafny. Jak wyjaśnił bowiem Sąd

Najwyższy w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z dnia 8 listopada 1993 r. II UZP

21/93, przepis ten ma charakter intertemporalny i reguluje - w zakresie nim objętym uprawnienia emerytów i rencistów do ponownego obliczenia zrewaloryzowanego

świadczenia; uwzględnieniu podlegają jednak tylko te okresy zatrudnienia, które miały

miejsce przed zgłoszeniem wniosku o ustalenie prawa lub wniosku o wypłatę

świadczenia, zgłoszonych przed wejściem w życie ustawy o rewaloryzacji, tj. przed

dniem 15 listopada 1991 r. (art. 46 ust. 1). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje ponieważ wnioskodawczyni pozostawała w zatrudnieniu do dnia 31 stycznia

1993 r. Dlatego jej wniosek z dnia 25 stycznia 1993 r. o ustalenie wysokości emerytury

od wynagrodzenia z lat 1989-1992 nie podlega rozpoznaniu na podstawie art. 33 ust. 1

ustawy o rewaloryzacji, lecz na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.

W świetle powyższego uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, mimo upływu terminu 6-miesięcznego, o jakim mowa w art. 421 § 2 k.p.c., jest uzasadnione. Zaskarżony wyrok bowiem narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ godzi w

politykę socjalną naszego Państwa, zapewniającą pracownikom świadczenia emerytalno-rentowe w należnej im wysokości.