Supreme Court dismisses extraordinary review for missing appeal deadline without ex officio fact-finding.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the extraordinary review against the appellate court's decision to reject a late social security appeal. The applicant argued she missed the one-month deadline due to hospitalization, but the court found her explanation contradictory and insufficiently proven. Consequently, the court ruled that it is not obligated to establish the reasons for the missed deadline on its own initiative.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4779 § 3 k.p.c.; Art. 421 § 1 k.p.c.: The court is not obliged to ascertain ex officio the reasons for the expiration of the appeal period when the applicant fails to provide sufficient evidence of the delay.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 14 września 1995 r.
II URN 36/95
Sąd nie ma obowiązku ustalania z urzędu przyczyn unieważnienia odwołania od decyzji organu po terminie.
Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Kazimierz
Jaśkowski, Jerzy Kuźniar,
Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w
dniu 14 września 1995 r. sprawy z wniosku Natalii B. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w O. o emeryturę rolną, na skutek rewizji
nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Sądu Apelacyjnego w
Rzeszowie z dnia 20 stycznia 1995 r., [...]
o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.
Uzasadnienie
Natalia B. urodzona w 1910 roku, pobiera od 16 kwietnia 1982 r. emeryturę w
oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób
prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. 1989 r.,
Nr 46, poz. 250 ze zm.).
W dniu 25 stycznia 1994 r. zgłosiła do KRUS Oddział w O. wniosek o zwiększenie pobieranej emerytury o emeryturę z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi z dnia 18 kwietnia 1994 r. KRUS Oddział Regionalny w O. wyjaśnił wnioskodawczyni, że w chwili składania wniosku o świadczenie rolne 6 maja 1980 r.
zataiła fakt, iż prowadzi zakład rzemieślniczy. Dlatego też w 1982 r. wstrzymano
wypłatę tego świadczenia a powstała nadpłata została potrącona z wyrównania
emerytury rzemieślniczej na podstawie decyzji z 26 lipca 1982 r.
W dniu 9 czerwca 1994 r. wnioskodawczyni zwróciła się o wydanie decyzji w
sprawie emerytury z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego.
Decyzją z 8 sierpnia 1994 r. KRUS Oddział Regionalny w O. załatwił wniosek ten
odmownie powołując się na przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268 ze
zm.). W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków z art.
69 przytoczonej ustawy, albowiem mimo przekazania gospodarstwa rolnego posiadała
własne źródło dochodu, a warunkiem przyznania emerytury był między innymi brak
własnych, stałych źródeł dochodu.
Odwołanie od tej decyzji Natalia B. wniosła 20 października 1994 r. KRUS Oddział Regionalny w O., przekazując to odwołanie do Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie, wniósł o jego odrzucenie ponieważ wpłynęło po terminie.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z 14 listopada 1994 r. odrzucił odwołanie. W uzasadnieniu Sąd powołał się na
art. 4779 § 3 k.p.c. podkreślając, że w decyzji wnioskodawczyni została prawidłowo
pouczona, iż po upływie 1 miesiąca (ustawowego terminu do wniesienia odwołania)
decyzja staje się prawomocna.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpatrując zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego - postanowieniem z dnia 20 stycznia 1995 r. oddalił
zażalenie. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podał, że w decyzji nie odnotowano daty
wysłania jej do adresata, a w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie decyzji.
Z treści złożonego zażalenia wynika jednak, że wnioskodawczyni otrzymała decyzję w ostatnich dniach miesiąca (sierpnia), w którym została ona wydana.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że o terminie i sposobie odwołania wnioskodawczyni
była prawidłowo pouczona w decyzji. Mimo to odwołanie nadała w Urzędzie Pocztowym
w J.L. dopiero 18 października 1994 r.
Minister Sprawiedliwości wniósł od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie rewizję nadzwyczajną.
Zarzucił temu postanowieniu rażące naruszenie prawa, w tym szczególnie art.
4779 § 1 i § 3 k.p.c. i wniósł o uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego go
postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości przyznał, że wprawdzie z treści zażalenia załączonego do akt sądowych wynika, że wnioskodawczyni otrzymała decyzję
przy końcu sierpnia, ale z odpisu tego zażalenia znajdującego się w aktach rentowych
wynika, że decyzję organu rentowego otrzymała przy końcu września. Wówczas
odwołanie byłoby złożone w terminie określonym przepisem art. 477 9 § 1 k.p.c. Minister
Sprawiedliwości zwrócił też uwagę na to, że wnioskodawczyni miała przebywać przez 3
miesiące w szpitalu a wówczas należało rozważyć, czy nawet w przypadku złożenia
odwołania po terminie (art. 4779 § 1 k.p.c.) nie zachodzą okoliczności uzasadniające
merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Poza sporem pozostaje, że brak jest formalnego potwierdzenia daty doręczenia
wnioskodawczyni decyzji KRUS z 8 sierpnia 1994 r. oraz to, że w decyzji wnioskodawczyni została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie odwołania się od tej
decyzji. Wnioskodawczyni twierdziła wprawdzie, że przez trzy miesiące przebywała w
szpitalu, ale nie podała nawet w przybliżeniu kiedy pobyt w szpitalu miał miejsce i nie
przedstawiła żadnego dokumentu, który uprawdopodobniłby jej twierdzenie co do tego
faktu.
Zgodnie z art. 4779 § 1 k.p.c. odwołanie od decyzji organów rentowych wnosi się
w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji.
Decyzja, co jest bezsporne, wydana została 8 sierpnia 1994 r. Brak jest wprawdzie dowodu jej doręczenia, ale sądząc po pismach wnioskodawczyni kierowanych do
Oddziału Regionalnego KRUS w O., w których domagała się wydania decyzji,
wnioskodawczyni była zainteresowana formalnym otrzymaniem decyzji i to w jak
najszybszym terminie. Wnoszący rewizję nadzwyczajną przyznaje, że z treści zażalenia
wynika, iż wnioskodawczyni otrzymała decyzję przy końcu sierpnia. Równocześnie
jednak, powołuje się na odpis tego zażalenia znajdujący się w aktach rentowych, z
którego wynika, że decyzję wnioskodawczyni otrzymała pod koniec września.
Uszło uwadze wnoszącego rewizję nadzwyczajną, że w odpisie wspomnianego
zażalenia znajdującego się na k. 18 akt rentowych przerobiono, poprawiono słowo
miesiąca na słowo "września". W zażaleniu do Sądu Apelacyjnego, znajdującym się w
aktach sądowych, którego kopia znajduje się na k. 18 akt rentowych podano: "Decyzja
podobno wydana została 8 sierpnia, lecz otrzymałam ją dopiero przy końcu miesiąca".
Data odwołania od decyzji, wniesionego do Sądu Wojewódzkiego, nie zawiera
miesiąca jego wniesienia. Data ta ograniczona jest do podania dnia i roku "18.1994". W
odwołaniu wnioskodawczyni nie wspomina kiedy otrzymała decyzję.
W tych okolicznościach zdaniem Sądu Najwyższego, nie można uznać, iż Sądy
obu instancji rażąco naruszyły art. 4779 § 3 k.p.c. uznając, że odwołanie zostało
wniesione po terminie określonym w art. 4779 § 1 k.p.c. i dlatego podlega odrzuceniu.
Wbrew wywodom rewizji Sąd nie jest zobowiązany w tego rodzaju okolicznościach ustalać z urzędu, czy wnioskodawczyni rzeczywiście przebywała w szpitalu i kiedy
ten pobyt miał miejsce. W odwołaniu wniesionym do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wnioskodawczyni nie wspominała nawet o
pobycie w szpitalu. Podała o tym dopiero w zażaleniu do Sądu Apelacyjnego.
Informacja ta, bardzo ogólnikowa, pozostaje równocześnie w sprzeczności z twierdzeniem o otrzymaniu decyzji dopiero we wrześniu. W zażaleniu wnioskodawczyni
bowiem napisała: " ponadto leżałam w szpitalu przez okres trzech miesięcy w tym
czasie, gdy był termin na złożenie odwołania". Z tego oświadczenia wnioskować należy,
że decyzję wnioskodawczyni otrzymała w sierpniu a odwołania nie wniosła w terminie
nie dlatego, że decyzja została jej przesłana we wrześniu, lecz dlatego, że leżała w
szpitalu. Równocześnie jest faktem powszechnie znanym, że po trzymiesięcznym
pobycie w szpitalu pacjent otrzymuje co najmniej kartę informacyjną. Dlatego też nie
można uznać za wystarczające wyjaśnienie wnioskodawczyni, iż dowodu na pobyt w
szpitalu nie może przedstawić bo nie jest w stanie pojechać do J., gdzie znajduje się
szpital.
Reasumując Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej i ustalenia, iż zarówno Sąd Wojewódzki, jak i Sąd Apelacyjny dopuściły się
rażącego naruszenia prawa przyjmując, iż odwołanie wnioskodawczyni od decyzji
KRUS zostało wniesione po upływie jednego miesiąca od doręczenia tej decyzji. W
zgromadzonym materiale dowodowym oba Sądy miały podstawę do odrzucenia
odwołania w oparciu o art. 4779 § 3 k.p.c.
Dlatego też i na mocy art. 421 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.