Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 31/94 Generato dall'IA

Supreme Court allows pension recalculation based on new employment period under Social Insurance Act provisions.

Numero d'incarto II URN 31/94
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland revoked lower court decisions regarding a pension recipient's claim for recalculation due to subsequent full-time employment. The insured had not received her pension between 1991 and 1992 because continued work suspended payments, yet the lower courts failed to apply the specific rule allowing recalculation from the new employment base. The court ruled that the statutory provision permits such recalculation upon request when the right to pension was established but not taken due to continued work, thereby remanding the case for a correct application of this legal standard.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 7 ust. 1 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw: If an insured does not receive a pension after the right is established due to continued full-time employment, the realization of that right and recalculation based on the new earnings base occurs upon the insured's request according to the specified provisions.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension recalculation social insurance law continued employment suspension of benefits Supreme Court review earnings base determination remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
ubezpieczonego na zasadach określonych w art. 7 ust.
Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
1 w związku z art. 33 ust.
Art. 24 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
co powodowało zawieszenie wypłaty emerytury zgodnie z przepisem art. 24 ww ustawy
Art. 422 § 2 k.p.c.
Dlatego z mocy art. 422 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i
art. 47714 § 2 k.p.c
podstawie art. 47714 § 2 k.p.c.
art. 390 § 1 k.p.c
Apelacyjny z mocy art. 390 § 1 k.p.c.
art. 422 § 2 k.p.c
Dlatego z mocy art. 422 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 25 października 1994 r.

II URN 31/94

Jeżeli po ustaleniu prawa do emerytury ubezpieczony nie pobierał świadczeń ze względu na dalsze zatrudnienie, to realizacja tego prawa i ponowne obliczenie świadczenia od nowej podstawy wymiaru emerytury następuje na wniosek

ubezpieczonego na zasadach określonych w art. 7 ust. 1 w związku z art. 33 ust. 1

ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach

ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450

ze zm.).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Antoni Filcek, Adam

Józefowicz (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w

dniu 25 października 1994 r. sprawy z wniosku Marianny S.-K. przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.P. o wysokość emerytury, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 8 lutego 1994 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 18 listopada 1993 r., [...] oraz

przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w R.P. decyzją z dnia 9 sierpnia 1993

r. odmówił Mariannie S.-K. przeliczenia podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem

wynagrodzenia z lat 1989-1991 r. uznając, że wniosek o emeryturę został złożony w

grudniu 1991 r. Organ rentowy uznał, że w świetle art. 33 ustawy z dnia 17 października

1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) brak jest podstaw do

uwzględnienia okresu zgłoszonego przez wnioskodawczynię.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wnioskodawczyni, wyrokiem z dnia 18 listopada

1993 r., [...] zmienił zaskarżoną decyzję i przyjął do podstawy wymiaru emerytury

wynagrodzenie Marianny S.-K. z lat 1989, 1990 i 1991. Powołując się na przepis § 9

ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o

świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49

ze zm.) Sąd stwierdził, że za datę zgłoszenia wniosku przyjmuje się datę złożenia

wniosku na piśmie w organie rentowym lub datę ustnego zgłoszenia wniosku do

protokółu w organie rentowym, a także datę sporządzenia wniosku przez zakład pracy,

uprawniony do przyjmowania wniosków o emerytury i renty. W organie rentowym

wniosek przyjęto w dniu 6 stycznia 1992 r. podczas trwania zatrudnienia

wnioskodawczyni do 31 stycznia 1992 r. Dlatego Sąd zmienił zaskarżoną decyzję na

podstawie art. 47714 § 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie, rozpoznając

sprawę na skutek rewizji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w R.P.,

wyrokiem z dnia 8 lutego 1994 r., [...] zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie

Marianny S.-K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w R.P. z dnia 9

sierpnia 1993 r., [...]. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w myśl § 6 ust. 1 pkt 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., wydanego na

podstawie art. 89 ust. 3, art. 94 i art. 105 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (DZ. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) wnioski

o emerytury od pracowników uspołecznionych zakładów pracy przyjmują te zakłady,

które kompletują też dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń i ich

wysokości.Przepis § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowi, że za datę zgłoszenia

wniosku przyjmuje się datę złożenia wniosku na piśmie w organie rentowym lub datę

ustnego zgłoszenia wniosku do protokółu w organie rentowym, a także datę sporządzenia wniosku przez zakład pracy. Treść przytoczonych przepisów wskazuje na to, że

złożenie wniosku o emeryturę w uspołecznionym zakładzie pracy jest równoznaczne z

terminem złożenia wniosku w organie rentowym. Skoro wnioskodawczyni złożyła

wniosek o emeryturę w zakładzie pracy w dniu 30 grudnia 1991 r., a wniosek o

ponowne obliczenie w dniu 9 marca 1993 r., to ma zastosowanie art. 33 ust. 1 ww

ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, nie pozwalający

na uwzględnienie odwołania od decyzji organu rentowego. Z tego względu Sąd

Apelacyjny z mocy art. 390 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok.

Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 8 lutego 1994 r. wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając temu wyrokowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art.

33 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i oddalenie rewizji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...].

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Sąd Apelacyjny rozpatrując rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że Sąd I instancji przyjął nieprawidłowo datę

złożenia wniosku o emeryturę przez wnioskodawczynię, tj. dzień jego wpływu do

organu rentowego (6 stycznia 1992 r.), zamiast dzień jego złożenia w zakładzie pracy

(30 grudnia 1991 r.). W związku z tym, że wniosek o ponowne obliczenie emerytury

wnioskodawczyni złożyła 9 marca 1993 r. to nie ma podstaw prawnych do jego

uwzględnienia. Jednakże Sąd Apelacyjny nie zwrócił uwagi na to, co wynika z akt

rentowych, że wnioskodawczyni po złożeniu wniosku w zakładzie pracy nadal pracowała do 31 stycznia 1992 r., a organ rentowy zawiesił wypłatę świadczeń emerytalnych

od 1 września 1991 r. do 31 stycznia 1992 r. (k. 13 akt rentowych na odwrocie). Z kolei

decyzją z dnia 28 kwietnia 1992 r. wydaną na skutek wniosku ubezpieczonej z dnia 3

lutego 1992 r. o wypłatę świadczenia emerytalnego, organ rentowy przyznał

świadczenie emerytalne wnioskodawczyni, przyjmując za podstawę wymiaru

emerytury jej zarobki z lat poprzedzających złożenie wniosku w zakładzie pracy tj.

1988, 1989 i 1990 r. (k. 16 akt rentowych na odwrocie). Decyzja ta uprawomocniła się

wobec nie złożenia odwołania przez wnioskodawczynię, która ponowiła wniosek w

dniu 3 marca 1993 r. (k. 18 akt rentowych), prosząc o przeliczenie emerytury z

uwzględnieniem okresu pracy w latach 1989-1991 r. Następnie organ rentowy decyzją

z dnia 9 sierpnia 1993 r. (k. 21 akt rentowych) odmówił uwzględnienia wniosku, gdyż

zgłoszone zarobki nie obejmują okresu 12 lat wstecz od złożenia wniosku o emeryturę

w zakładzie pracy.

Sądy obu instancji nie zwróciły uwagi na nieprawidłowości obu ostatnich decyzji

organu rentowego, które nie odróżniły daty wniosku o ustalenie prawa do emerytury

(której nie pobierała wnioskodawczyni, gdy pozostawała w zatrudnieniu) od daty

złożenia istotnego w niniejszej sprawie wniosku z dnia 3 lutego 1992 r. o realizację

nabytego prawa tj. o wypłatę świadczenia. Wniosek ten został zgłoszony w terminie

przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 1 ww ustawy z dnia 17 października 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie

niektórych ustaw (zwanej dalej ustawą o rewaloryzacji).

W związku z tym z mocy art. 33 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji wnioskodawczyni

Mariannie S.-K.przysługuje prawo wyboru wynagrodzenia z kolejnych 3 lat

kalendarzowych z ostatnich 12 lat kalendarzowych do ustalenia podstawy wymiaru

emerytury i ponownego obliczenia świadczenia na zasadach określonych w art. 7 ust. 1

pkt 1 ww ustawy o waloryzacji. Ostatni jej wniosek rozpoznany przez organ rentowy i

Sądy obu instancji zmierzał do realizacji tego prawa. Tymczasem orzeczenia Sądów

obu instancji niezgodnie z tym przepisem przyjęły jako podstawę prawną orzeczeń datę

złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury, zamiast daty wniosku o wypłatę

świadczenia emerytalnego z dnia 3 lutego 1992 r.

Zagadnienie ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytom, którzy

przyznanego im świadczenia nie pobierali, wykonując zatrudnienie w wymiarze czasu

pracy, uzasadniającym zawieszenie jego wypłaty, Sąd Najwyższy rozważał w licznych

orzeczeniach, w których ustalił się pogląd, że art. 79 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) nie

ma zastosowania wówczas, gdy emeryt, pomimo ustalenia prawa do świadczenia,

nadal pozostawał w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy i na skutek tego nie

pobierał przysługującego mu świadczenia wobec zawieszenia jego wypłaty. W uchwale

z dnia 8 listopada 1993 r.. II UZP 21/93 (OSNCP 1994 z. 3 poz. 67), Sąd Najwyższy

uznał, że "trzyletni okres, z którego wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru

emerytury (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji

emerytur i rent...) przypadać może na okres ostatnich 12 lat przed zgłoszeniem wniosku

o wypłatę świadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do emerytury uprawniony nie

pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu."

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lipca 1994 r. II URN 21/94 (OSNAPiUS 1994

nr 9 poz. 150) wyjaśnił, że "za stanowiskiem tym przemawia również podstawowa

zasada ubezpieczeń społecznych wyrażająca się powiązaniem prawa i wysokości

świadczeń emerytalno-rentowych z długością okresu zatrudnienia pracownika i

odprowadzanych od jego wynagrodzenia składek na ubezpieczenie społeczne. Zasada

ta została wyraźnie wzmocniona w przepisach ustawy o waloryzacji, nadających

okresom składkowym decydujące znaczenie zarówno w nabyciu prawa do świadczeń,

jak i ich wysokości". Ponadto Sąd Najwyższy stwierdził w tym orzeczeniu, że przez

zawarte w art. 7 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji określenie "okres ostatnich lat kalendarzowych liczy się wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę" należy

rozumieć wniosek o realizację tego prawa, a nie o jego ustalenie.

Z powyższych wywodów wynika, że jeżeli po ustaleniu prawa do emerytury,

ubezpieczony nie pobierał świadczeń ze względu na dalsze zatrudnienie w pełnym

wymiarze czasu pracy powodującym zawieszenie wypłaty emerytury, to podjęcie

realizacji tego prawa i ponowne obliczenie świadczenia od nowej podstawy wymiaru

emerytury następuje na wniosek ubezpieczonego na zasadach określonych w art. 7 ust.

1 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji

emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 104, poz. 450).

Tego rodzaju sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, skoro wnioskodawczyni

mając przyznaną emeryturę od 1 września 1991 r., nie pobierała jej z uwagi na dalsze

zatrudnienie w charakterze lekarza stomatologa w pełnym wymiarze czasu pracy do

dnia 31 stycznia 1992 r. Praca ta podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego,

co powodowało zawieszenie wypłaty emerytury zgodnie z przepisem art. 24 ww ustawy

z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji.

Sytuacji tej nie uwzględnił i nie poczynił poprawnych ustaleń Sąd Wojewódzki, a

Sąd Apelacyjny nie rozważył wszechstronnie sprawy w świetle wyżej wymienionych

przepisów prawa. Z tego względu stanowisko Sądu Apelacyjnego, który odmówił

wnioskodawczyni ustalenia podstawy wymiaru emerytury według zarobków z trzech

kolejnych lat kalendarzowych (1989, 1990 i 1991 r.) sprzed daty zgłoszenia w 1992 r.

wniosku o wypłatę emerytury, rażąco narusza art. 33 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt

1 ustawy o rewaloryzacji. Z tego względu rewizja nadzwyczajna [...] podlega

uwzględnieniu.

Wobec braku poprawnych ustaleń istotnych okoliczności sprawy i należytego

wyjaśnienia aspektów prawnych sprawy przez Sądy obu instancji, Sąd Najwyższy uznał,

że brak jest warunków do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu z

rewizji nadzwyczajnej. Dlatego z mocy art. 422 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i

poprzedzający go wyrok Sądu I instancji oraz przekazał sprawę temu ostatniemu

Sądowi do ponownego rozpoznania w świetle wyrażonych wyżej poglądów prawnych.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.