Supreme Court quashes disability pension award for incomplete medical findings and missing employment data.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's decision granting a disability pension because the judgment failed to fully address the core issue of when the disability arose. The court found that the medical expert did not specify the exact date of disability onset, and the employment history required for pension eligibility was not properly verified. Consequently, the case was remanded for a new trial to ensure all material facts regarding the disability period and work history were thoroughly examined.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 47714 § 2 k.p.c.; Art. 32 ust. 1 ustawy o z.e.p.: A judgment on the essence of the case in social insurance disputes must comprehensively determine the existence and date of disability, and failure to do so necessitates remand regardless of procedural time limits.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 19 października 1994 r.
II URN 28/94
W sprawie o rentę inwalidzką zamieszczenie w sentencji wyroku tylko ustalenia
co do grupy inwalidzkiej i daty jego powstania nie wyczerpuje pojęcia "orzeczenia co do
istoty sprawy" z art. 47714 § 2 k.p.c.
Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef
Iwulski, Barbara Wagner,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 19
października 1994 r. sprawy z wniosku Jadwigi M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w R. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra
Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Warszawie z dnia 6 listopada 1991 r., [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 czerwca 1991 r. pozwany organ rentowy odmówił wnioskodawczyni Jadwidze M., urodzonej 9 stycznia 1941 r., przyznania renty inwalidzkiej z uwagi
na to, że badający wnioskodawczynię w dniu 10 czerwca 1991 r. lekarze Wojewódzkiej KIZ
nie zaliczyli jej do jednej z grup inwalidów, w związku z czym nie spełnia ona wymagań z
art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). W decyzji tej organ rentowy podał, że łączny okres
zatrudnienia wnioskodawczyni wraz z pracą w gospodarstwie rolnym wynosi 29 lat, 6
miesięcy i 2 dni.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, rozpoznając
odwołanie wnioskodawczyni, poddał ją badaniu przez lekarza - biegłego sądowego
specjalistę pulmonologa. Biegły rozpoznał zmiany [...] w górnych płatach obu płuc z
upośledzeniem sprawności oddechowej płuc i zaliczył wnioskodawczynię do III grupy
inwalidów, podkreślając, że nie występuje u niej całkowita niezdolność do pracy w
gospodarstwie rolnym, o co pytał Sąd Wojewódzki.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 1991 r. Sąd Wojewódzki zmienił zaskarżoną decyzję "o
tyle, że uznał wnioskodawczynię Jadwigę M. za inwalidę trzeciej grupy, z tym, że
inwalidztwo to istnieje od 1 listopada 1987 r." Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na
polecenie Sądu Najwyższego.
Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości. Zarzucając
rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 3 § 2 i art. 47714 § 2 k.p.c. oraz art. 32 i 33 ww.
ustawy o z.e.p., a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej, Minister wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu było uprawnienie wnioskodawczyni do renty inwalidzkiej z
ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Trafnie zatem wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej, że w myśl art. 47714 k.p.c. Sąd mógł
albo uznać odmowną decyzję organu rentowego za prawidłową i oddalić odwołanie
wnioskodawczyni, albo uznać tę decyzję za wadliwą w całości lub w części i stosownie do
tych ustaleń uwzględnić odwołanie w tym zakresie. Sąd natomiast nie mógł w sentencji
wypowiedzieć się co do wystąpienia u wnioskodawczyni inwalidztwa i daty jego powstania,
gdyż nie wyczerpuje to pojęcia... "orzeczenia co do istoty sprawy..." w sporze o świadczenie
pieniężne z ubezpieczenia społecznego.
Słusznie także wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej, że ustalenie Sądu, iż
inwalidztwo wnioskodawczyni według III grupy inwalidów powstało dopiero w listopadzie
1987 roku, budzi zastrzeżenia w świetle opinii biegłego lekarza sądowego i pozostałego
materiału dowodowego sprawy. Istotnie, biegły nie określił w sposób bardziej dokładny,
kiedy u wnioskodawczyni wystąpiło inwalidztwo III grupy [...]. Obecny na rozprawie sądowej w dniu 6 listopada 1991 r. pełnomocnik organu rentowego wnosił więc o uzupełnienie
opinii biegłego lekarza sądowego w tym zakresie. Jednakże Sąd nie uwzględnił tego
wniosku, chociaż przedmiotem sporu była kwestia, czy i kiedy powstało u wnioskodawczyni
ponowne inwalidztwo a także, czy powstało ono w okresie wymaganym ustawowo (art. 32
ustawy o z.e.p.). Należy mieć na uwadze, że wnioskodawczyni była zatrudniona w
charakterze chałupnika do 9 stycznia 1984 r. (pismo Spółdzielni Inwalidów "E." z dnia 9
kwietnia 1991 r.). Wyjaśnienia zatem wymagała sprawa w jakim okresie uzyskiwała ona
zarobki zezwalające na uznanie jej za pracownika i czy posiada 5-letni okres zatrudnienia w
określonym dziesięcioleciu, przy powiązaniu czasowym tegoż zatrudnienia z datą
wystąpienia inwalidztwa.
Słusznie podkreślono w rewizji nadzwyczajnej, iż stosownie do art. 32 ustawy o
z.e.p., inwalidztwo musiałoby powstać w okresie zatrudnienia lub w okresie równorzędnym z
zatrudnieniem, względnie nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Z
treści orzeczeń lekarskich, znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wnioskodawczyni
zachorowała [...]. Wprawdzie wnioskodawczyni nie została zaliczona przez Obwodową KIZ
w wyniku badania przeprowadzonego w dniu 24 stycznia 1985 r. do jednej z grup inwalidów,
jednakże nie ma to decydującego znaczenia. Zgodnie z powołanym wyżej zaświadczeniem
[...] była bowiem zatrudniona jako chałupnik do 9 stycznia 1984 r. i dlatego okres 18
miesięcy od ustania zatrudnienia upłynął po badaniu lekarskim, a mianowicie 9 lipca 1985 r.
Należy zaznaczyć jednak, iż w aktach sprawy brak jest danych odnośnie pobierania
przez wnioskodawczynię zasiłków chorobowych, chociaż organ rentowy zaliczył do okresu
zatrudnienia okres pracy w charakterze chałupnika do 9 stycznia 1984 r., mimo braku
dowodów osiągania w ostatnich miesiącach pracy wymaganych zarobków.
Z tych względów zasadne jest stanowisko wyrażone w rewizji nadzwyczajnej, iż
materiał dowodowy sprawy wymaga stosownego uzupełnienia w postępowaniu przed Sądem
Wojewódzkim - zarówno w kwestii okresu zatrudnienia wnioskodawczyni, jak i daty
wystąpienia inwalidztwa.
Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu
określonego w art. 421 § 2 k.p.c., ponieważ zaskarżony wyrok także narusza interes
Rzeczypospolitej Polskiej. Pozbawienie pracownika zagwarantowanych prawem świadczeń
bez należytego wyjaśnienia spornej kwestii, godzi bowiem w politykę socjalną naszego
Państwa, zapewniającą pracownikowi świadczenie rentowe w razie wystąpienia niezdolności
do pracy.