Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 26/94 Generato dall'IA

Supreme Court allows pension appeal challenging employment period not previously contested.

Numero d'incarto II URN 26/94
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially overturned the lower court's dismissal of a pension applicant's appeal regarding an unacknowledged employment period. The applicant argued that work from 1941 to 1944 should be counted despite previous decisions omitting it, while the Social Insurance Office claimed seasonal work made verification impossible. The Court ruled that the right to challenge all pension elements persists even if prior decisions were not contested, and the lower court failed to conduct necessary evidence gathering.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 422 § 2 k.p.c.; Art. 3 § 2 k.p.c.; Art. 316 § 1 k.p.c.: A party retains the right to challenge all elements of a pension decision in an appeal, including those not previously contested, and the reviewing court must conduct a full evidentiary process to resolve factual doubts rather than dismissing the appeal based on unverified assumptions.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension appeal rights employment period verification evidence gathering duty seasonal work recognition supreme court review procedural fairness social insurance dispute

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 422 § 2 k.p.c.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 422
Art. 3 § 2 k.p.c.
Rzecznik zarzucił rażące naruszenie art. 3 § 2 i 232 k.p.c.
Art. 316 § 1 k.p.c.
Art. 421 § 2 k.p.c.
po upływie terminu określonego w art. 421 § 2 k.p.c. Zaskarżony wyrok narusza
art. 419 § 3 k.p.c
Sądu Najwyższego w trybie art. 419 § 3 k.p.c.
art. 316 § 1 k.p.c
art. 421 § 2 k.p.c
po upływie terminu określonego w art. 421 § 2 k.p.c.
art. 422 § 2 k.p.c
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 422

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 6 września 1994 r.

II URN 26/94

W odwołaniu od decyzji organu rentowego w przedmiocie wymiaru

emerytury, wnioskodawca ma prawo zakwestionować wszystkie jej elementy, a

więc także te, które nie zostały zmienione w stosunku do poprzednich decyzji w

tym - dotyczące okresu zatrudnienia.

Niezakwestionowanie poprzednich decyzji w tym zakresie nie pozbawia

prawa do podniesienia takiego zarzutu w odwołaniu od kolejnej decyzji.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Teresa FlemmingKulesza

(sprawozdawca), Stefania Szymańska,

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 września 1994 r. sprawy z wniosku

Aleksandra M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. o wysokość emerytury, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od

wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z

dnia 18 listopada 1992 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej zatrudnienia wnioskodawcy w

okresie od 15 lipca 1941 roku do 15 kwietnia 1944 r. i w tym zakresie przekazał sprawę

do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Rzeszowie.

Uzasadnienie

Aleksander M. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w J. [...] kwestionując przyjęty wskaźnik wysokości wynagrodzenia oraz niezaliczenie do

okresu zatrudnienia pracy od lipca 1941 r. do kwietnia 1944 r. (w piśmie skierowanym

do Zakładu sprecyzował, że chodzi o okres od 15 lipca 1941 r. do 15 kwietnia 1944 r.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że ze

złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń świadków wynika, że w spornym okresie

pracował jako pomocnik murarza, a więc była to praca sezonowa, co uniemożliwia

ustalenie faktycznego okresu zatrudnienia.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 18

listopada 1992 r. oddalił odwołanie. Z uzasadnienia wyroku sporządzonego na żądanie

Sądu Najwyższego w trybie art. 419 § 3 k.p.c. wynikają następujące motywy tego

rozstrzygnięcia:

Aleksander M. dołączył do kwestionariusza zatrudnienia z dnia 8 września 1987

r. oświadczenie własne oraz oświadczenia dwóch świadków, w których stwierdzono, że

pracował on jako pomocnik murarza od lipca 1941 r. do kwietnia 1944 r. w

gospodarstwie rolnym w Skale Podolskiej. Zdaniem Sądu przyczyną niezaliczenia tego

okresu pracy wnioskodawcy przez organ rentowy w kolejnych decyzjach był fakt, że

świadkowie, których oświadczenia dołączono, chodzili z wnioskodawcą do szkoły ale z

nim nie pracowali. Postępowanie sądowe wszczęte na skutek odwołania wnioskodawcy

a zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 18

listopada 1992 r. [...] również nie doprowadziło do zaliczenia tego okresu do okresu

pracy wnioskodawcy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego oświadczenia zawierają istotne

braki: nie wynika z nich, czy praca wnioskodawcy miała charakter dniówkowy czy

miesięczny, dobrowolny czy przymusowy, oraz czy była wykonywana sezonowo.

Wnioskodawca nie odwoływał się - w zakresie spornego obecnie okresu - od

poprzednio wydanych decyzji a obecnie, odwołując się, nie powołał żadnych nowych

dowodów.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną od omówionego

wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie.

Rzecznik zarzucił rażące naruszenie art. 3 § 2 i 232 k.p.c. w związku z art. 9

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) i art. 2 ust. 2 pkt 1 a ustawy z dnia 17 października

1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), a nadto naruszenie interesu

Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie nie można przypisać istotnego

znaczenia temu, że wnioskodawca już we wniosku z 1987 r. o przyznanie emerytury

wniósł o zaliczenie spornego okresu do okresu zatrudnienia, a następnie nie

kwestionował nieuwzględnienia wniosku w tej części w kolejnych decyzjach Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych. Również wydany w 1988 r. na skutek odwołania

wnioskodawcy wyrok tegoż Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie nie odnosi się do tej

kwestii. Z opisanej sytuacji nie wypływają żadne ujemne konsekwencje dla

wnioskodawcy, a w szczególności niesłusznie Sąd Wojewódzki uważa, że powinien on żądając zaliczenia dotychczas nie uwzględnionego okresu zatrudnienia - złożyć nowy

wniosek i dołączyć do niego nowe dowody.

Wnioskodawca ma prawo wnieść odwołanie od decyzji organu rentowego w

przedmiocie wymiaru emerytury i ma prawo zakwestionować wszystkie jej elementy,

również te, które - jak w tym przypadku okres zatrudnienia - nie zostały zmienione w

stosunku do poprzednich decyzji. Niezakwestionowanie poprzednich decyzji w tym

aspekcie nie pozbawia wnioskodawcy prawa podniesienia tego rodzaju zarzutu w

odwołaniu od kolejnej decyzji. Przy rozpoznawaniu odwołania rzeczą Sądu orzekającego było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w szczególności w zakresie faktów

spornych. Tymczasem Sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie

niezbędnym dla wyjaśnienia sprawy. Sąd nie przesłuchał świadków, których

oświadczenia znajdujące się w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał za

niepełne i niedokładne. Podniesione przez Sąd wątpliwości co do tego, skąd

świadkowie czerpali wiadomości na temat zatrudnienia wnioskodawcy oraz tego, jaki

charakter (dniówkowy czy miesięczny, stały czy sezonowy, dobrowolny czy

przymusowy) miała jego praca powinny być wyjaśnione w toku postępowania dowodowego np. poprzez przesłuchanie wnioskodawcy i świadków. Przeprowadzenie

nowych dowodów mogło być potrzebne ale nie było podstaw do wnioskowania a priori,

że dowody dotychczas oferowane przez wnioskodawcę nie doprowadzą do wyjaśnienia

sprawy. Wydanie wyroku w sprawie niedostatecznie wyjaśnionej narusza art. 3 § 2 i art.

316 § 1 k.p.c. Niezależnie od tego podnieść trzeba, że niektóre wątpliwości, którym Sąd

dał wyraz w uzasadnieniu wyroku nie mogły skutkować oddalenia odwołania a zatem

uznania za prawidłową decyzję w zakresie niezaliczenia spornego okresu zatrudnienia.

Słusznie podnosi Rzecznik Praw Obywatelskich, że sezonowość zatrudnienia ma wpływ

na ustalenie okresu zatrudnienia, lecz nie jest taką cechą, która wyklucza możliwość

uwzględnienia tak świadczonej pracy. Podobnie przedstawia się sprawa dniówkowego

sposobu zatrudnienia. Wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca pracował

dobrowolnie czy przymusowo powinny były zostać wyjaśnione w toku postępowania

dowodowego a nie poczytane tak dalece na niekorzyść wnioskodawcy, że skutkowały

oddalenie jego odwołania.

Pełnomocnik organu rentowego uczestniczący w rozprawie przed Sądem

Najwyższym wniósł o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej.

Rewizja nadzwyczajna zasługiwała na uwzględnienie mimo, że została wniesiona

po upływie terminu określonego w art. 421 § 2 k.p.c. Zaskarżony wyrok narusza

bowiem interes Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo chroni osoby starsze i chore

(wnioskodawca - jak wynika z odwołania - jest obłożnie chory) i dlatego sprawy

dotyczące ich elementarnych praw, takich jak prawo do prawidłowo obliczonej

emerytury powinny być rozpoznawane z należytą starannością i wnikliwością.

Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 422

§ 2 k.p.c. Rzeczą Sądu Wojewódzkiego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie

wyjaśnienie spornych okoliczności dotyczących zatrudnienia wnioskodawcy w okresie

od 15 lipca 1941 r. do 15 kwietnia 1944 r.