Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 19/94 Generato dall'IA

Supreme Court allows pension base extension to 13 years for non-receiving employees still working.

Numero d'incarto II URN 19/94
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland overturned a lower court decision that limited pension calculation to the last 12 years of earnings. The applicant, who had not yet received his pension while continuing to work, successfully argued that social security principles require equal treatment for those who establish rights versus those who receive them. The court ruled that the statutory provision allowing a 13-year lookback period applies to this situation, thereby extending the pension base to include earnings from 1989 through 1992.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent; Art. 421 § 2 k.p.c.; Art. 422 § 1 k.p.c.: The period for determining the pension base may extend to the last 13 calendar years prior to the application if the entitled person has not yet received the benefit while remaining employed, ensuring equal treatment between those establishing rights and those receiving them.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension base calculation 13 year lookback period non-receiving employees social security principles extraordinary review constitutional trust principle employment continuity

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
emerytury (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 paŸdziernika 1991 r. o
Art. 421 § 2 k.p.c.
Art. 422 § 1 k.p.c.
oraz art. 422 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.
art. 421 § 2 k.p.c
art. 422 § 1 k.p.c
oraz art. 422 § 1 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 22 czerwca 1994 r.

II URN 19/94

Czteroletni okres, z którego wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru

emerytury (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 paŸdziernika 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz

o

zmianie niektórych ustaw - (Dz. U. Nr 104, poz. 405 ze zm.) przypadać

może na

okres ostatnich 13 lat kalendarzowych przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę

Ÿwiadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do emerytury uprawniony nie

pobierał Ÿwiadczenia, pozostajšc w zatrudnieniu.

Przewodniczšcy SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Teresa Romer,

Maria Tyszel (sprawozdawca),

Sšd Najwyższy, przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po

rozpoznaniu

w dniu 22 czerwca 1994 r. sprawy z wniosku Zygmunta P. przeciwko

Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokoŸć emerytury na skutek

rewizji

nadzwyczajnej Ministra SprawiedliwoŸci [...] od wyroku Sšdu

Wojewódzkiego-Sšdu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 9 wrzeŸnia 1993 r.

[...],

u c h y l i ł

zaskarżony wyrok oraz poprzedzajšcš go decyzję

Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 24 maja 1993 r. [...] i

sprawę

przekazał do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzjš z dnia 5

paŸdziernika

1992 r. przyznał Zygmuntowi P., urodzonemu 5 czerwca 1932 r., emeryturę

od dnia

6 czerwca 1992 r., zawieszajšc jej wypłatę wobec dalszego pozostawania

wnioskodawcy w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy. Za podstawę

wymiaru emerytury organ rentowy przyjšł zarobek wnioskodawcy z lat 1986,

1987 i

1988, to jest z kolejnych 3 lat kalendarzowych przypadajšcych przed

zgłoszeniem

wniosku. WskaŸnik wysokoŸci podstawy wymiaru wyniósł 220,93%.

W dniu 11 maja 1993 r. wnioskodawca zgłosił wniosek o przyjęcie za

podstawę wymiaru emerytury zarobków z lat 1990, 1991 i 1992 r. załšczajšc

zaŸwiadczenie o zatrudnieniu od 1 czerwca 1985 r. do 3 stycznia 1993 r.

Decyzjš z dnia 24 maja 1993 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy

przyjęcia za podstawę wymiaru emerytury wynagrodzenia uzyskanego we

wskazanym okresie, ponieważ nie sš to lata z ostatniego 12-lecia przypadajšcego

przed

zgłoszeniem wniosku o przyznanie emerytury z dnia 8 wrzeŸnia 1992 r.

W odwołaniu, wniesionym do Sšdu Wojewódzkiego-Sšdu Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Katowicach, wnioskodawca podtrzymał swoje żšdanie.

Wyrokiem z dnia 9 wrzeŸnia 1993 r., [...], Sšd Wojewódzki-Sšd Pracy

i

Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie. Wnioskodawca nie

zgłosił w ustawowym terminie wniosku o uzasadnienie wyroku, nie wniósł

również

rewizji do Sšdu Apelacyjnego.

W rewizji nadzwyczajnej od tego wyroku, Minister SprawiedliwoŸci

wnosił o

jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzajšcej ten wyrok decyzji organu

rentowego

i przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury wnioskodawcy jego zarobków z

trzech

kolejnych lat kalendarzowych tj. z 1990 r., 1991 r. i 1992 r. zarzucajšc,

że

zaskarżony wyrok został wydany z rażšcym naruszeniem prawa, w

szczególnoŸci

art. 33 ust. 1 w zwišzku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17

paŸdziernika 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz

o zmianie

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), a nadto naruszenie

interesu

Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozpoznajšc sprawę Sšd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna okazała się słuszna. Wprawdzie brak jest

uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sšdu Wojewódzkiego, jednakże sentencja wyroku

wskazuje, że Sšd podzielił poglšd organu rentowego, iż wnioskodawca nie

spełnił

warunków okreŸlonych w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 paŸdziernika 1991

r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz

o zmianie

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), zwanej dalej ustawš o

rewaloryzacji, ponieważ zgłosił wniosek o zmianę podstawy wymiaru emerytury po

dniu 31

grudnia 1992 r., wobec czego jego żšdanie przyjęcia za podstawę wymiaru

emerytury zarobków uzyskanych w innym okresie niż 3 lata z ostatniego 12lecia

przed zgłoszeniem wniosku o przyznanie emerytury, nie znajduje

uzasadnienia w

tymże przepisie.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji Ÿwiadczenia

zrewaloryzowane

w myŸl art. 27-30 i art. 32 podlegajš ponownemu obliczeniu, z

zastosowaniem zasad

przewidzianych w art. 28-30, na wniosek emeryta lub rencisty, od podstawy

wymiaru

ustalonej na zasadach okreŸlonych w art. 7 z okresu, o którym mowa w art.

7 ust. 1

pkt 1 (zdanie pierwsze). Jeżeli wniosek był zgłoszony do dnia 31 grudnia

1992 r.

podwyższenie Ÿwiadczenia następowało od dnia 1 listopada 1991 r. (zdanie

trzecie).

Jak wyjaŸnił Sšd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 8 listopada 1993

r. w

sprawie sygn. akt II UZP 21/93 (OSNiCP 1994 r. z. 3, poz. 67): "Przepis

art. 33 ma

charakter przepisu przejŸciowego i w ust. 1 reguluje - w zakresie nim

objętym uprawnienia emerytów i rencistów do ponownego obliczenia

zrewaloryzowanego

Ÿwiadczenia; uwzględnieniu podlegajš jednak tylko te okresy zatrudnienia,

które

miały miejsce przed zgłoszeniem wniosku o ustalenie prawa lub wniosku o

wypłatę

Ÿwiadczenia, zgłoszonych przed wejŸciem w życie ustawy o rewaloryzacji

(15

listopad 1991 - art 46 ust. 1)". Sšd Najwyższy wskazał w tej uchwale

również, że

trzyletni okres, z którego wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru

emerytury (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rewaloryzacji) przypadać może na

okres

ostatnich 12 lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę Ÿwiadczenia, jeżeli

mimo

ustalenia prawa do emerytury, uprawniony nie pobierał Ÿwiadczenia

pozostajšc w

zatrudnieniu.

Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji ma także zastosowanie

do osób

pobierajšcych Ÿwiadczenia. Oprócz argumentów przemawiajšcych za tym

stanowiskiem, przytoczonych w cyt. uchwale, można podkreŸlić, że zasięg

czasowy

działania tego przepisu został okreŸlony poprzez wskazanie, że ponowne

obliczenie

Ÿwiadczeń następuje od podstawy wymiaru ustalonej na zasadach okreŸlonych

w

art. 7 z okresu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, czyli kolejnych 3

lat

kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 12 lat

kalendarzowych, jeżeli wniosek o Ÿwiadczenie zostanie zgłoszony do dnia 31 grudnia

1992 r.

Do tej daty odwołuje się art. 33 ust. 1 również w zdaniu ostatnim.

Orzekajšcy w niniejszej sprawie skład Sšdu Najwyższego w całej

rozcišgłoŸci

podziela poglšd wyrażony w przytoczonej uchwale z dnia 8 listopada 1993

r. sygn.

akt II UZP 21/93, że ponowne ustalenie wysokoŸci Ÿwiadczenia emeryta lub

rencisty,

który po przyznaniu Ÿwiadczenia wykonywał zatrudnienie, następuje na

podstawie

art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) zwanej dalej

ustawš o

z.e.p. Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawš z dnia 24 maja 1990 r. o

zmianie

niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206)

stanowi:

"Na wniosek osoby zainteresowanej ustala się, na zasadach okreŸlonych w

art. 16 i

161, nowš podstawę wymiaru od wyższego wynagrodzenia - wypłaconego

pracownikowi po przyznaniu Ÿwiadczenia - za cały okres wymagany do

ustalenia

podstawy wymiaru". Zmiany w sposobie ustalania podstawy wymiaru Ÿwiadczeń

wprowadzone ustawš o rewaloryzacji powodujš, że zamiast art. 16-161

należy

stosować zasady okreŸlone w art. 7 ustawy o rewaloryzacji, który to

przepis zastšpił

poprzednio obowišzujšce art. 16-161 ustawy o z.e.p.

Sšd Najwyższy w szeregu swych orzeczeń rozważał zasady ponownego

ustalania wysokoŸci Ÿwiadczeń emerytów i rencistów, którzy przyznanego

Ÿwiadczenia nie pobierali, wykonujšc zatrudnienie w wymiarze lub w wysokoŸci

uzasadniajšcej zawieszenie wypłaty. W wyroku z dnia 9 marca 1993 r. w sprawie

sygn. akt

II URN 4/93 Sšd Najwyższy uznał, że art. 79 ustawy o z.e.p. nie ma

zastosowania

wówczas, gdy emeryt (rencista) pomimo ustalenia prawa do Ÿwiadczenia

nadal

pozostawał w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy i wskutek tego

nie

pobierał przysługujšcego Ÿwiadczenia, wobec zawieszenia jego wypłaty. W

uzasadnieniu tego wyroku Sšd Najwyższy powtórzył poglšd ustalony we

wczeŸniejszym orzecznictwie, wskazujšcy na różnicę pomiędzy pojęciami: "ustalenie

prawa do

Ÿwiadczeń" i "przyznanie Ÿwiadczenia" (uchwała z dnia 10 sierpnia 1988

r,. II UZP

22/88 - OSNCP 1989 z. 12 poz. 194 oraz uchwała składu siedmiu sędziów z

dnia 27

listopada 1989 r., III UZP 11/89 - OSNCP 1990 z. 6 poz. 72 oraz wyrok z

dnia 17

stycznia 1992 r. II URN 86/91). W powołanej już wyżej uchwale z dnia 8

listopada

1993 r. Sšd Najwyższy uznał, że: "[...] w sytuacji, gdy osoba, która po

ustaleniu

prawa do emerytury lub renty, odstšpiła od realizacji tego prawa i nie

pobierała

Ÿwiadczenia, gdyż pozostawała w zatrudnieniu, to zgłaszajšc następnie

wniosek o

realizację nabytego prawa, tj. o wypłatę Ÿwiadczenia, ma prawo do

ustalenia

podstawy wymiaru Ÿwiadczenia z wybranego przez siebie okresu - zgodnie z

art. 7

ust. 1 ustawy o rewaloryzacji, z tym iż przez użyte w tym przepisie

okreŸlenie "rok, w

którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę" należy rozumieć rok, w

którym

zgłoszono wniosek o wypłatę emerytury lub renty (uprzednio nie

pobieranej)."

Brak jest racjonalnych przesłanek, by osoby nie pobierajšce

Ÿwiadczeń były w

gorszej sytuacji od osób, które mimo spełnienia przesłanek do nabycia

Ÿwiadczenia,

nie wystšpiły o jego ustalenie.

Te dwie grupy osób należy traktować jednakowo, a to z uwagi na

priorytetowe

znaczenie pobierania Ÿwiadczenia, a nie ustalenia prawa do Ÿwiadczenia.

PodkreŸlić należy, że za stanowiskiem tym przemawia zasada

ubezpieczeń

społecznych powišzania prawa i wysokoŸci Ÿwiadczeń emerytalno-rentowych z

długoŸciš okresu zatrudnienia pracownika i wysokoŸciš odprowadzonych od

jego

wynagrodzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zwłaszcza że zasada ta

wyraŸnie została wzmocniona, właŸnie w przepisach ustawy o rewaloryzacji,

nadajšcych okresom składkowym decydujšce znaczenie zarówno w nabyciu

prawa

do Ÿwiadczeń, jak i ich wysokoŸci. Również regulacja art. 7 ust. 1 ustawy

o

rewaloryzacji wydłużajšca sukcesywnie okres, z którego wynagrodzenie ma

stanowić podstawę wymiaru Ÿwiadczeń wskazuje na dšżenie do Ÿcisłego

powišzania

wysokoŸci Ÿwiadczenia z wysokoŸciš odprowadzonych na ubezpieczenie

społeczne

składek.

W niniejszej sprawie, wnioskodawca po ustaleniu prawa do emerytury

nie

pobierał tego Ÿwiadczenia wykonujšc nadal zatrudnienie w pełnym wymiarze

czasu

pracy do 3 stycznia 1993 r. Praca ta podlegała obowišzkowi ubezpieczenia

społecznego i od wynagrodzenia wnioskodawcy zostały odprowadzone składki

na

ubezpieczenie społeczne.

Sšd Najwyższy, w składzie orzekajšcym, podziela w całej rozcišgłoŸci

poglšdy przedstawione w powołanych orzeczeniach i uważa, że brak jest

przeszkód

prawnych do ustalenia wysokoŸci emerytury na podstawie art. 7 ust. 2

ustawy o

rewaloryzacji tj. do przyjęcia za podstawę wymiaru emerytury

wnioskodawcy, jego

zarobków osišgniętych również w okresie pomiędzy ustaleniem jego prawa do

emerytury a wnioskiem o realizację tego prawa, czyli przed spełnieniem

warunków

do podjęcia wypłaty tego Ÿwiadczenia.

Ponieważ jednak wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie podstawy

wymiaru i wypłatę emerytury w 1993 r., to - w myŸl art. 7 ust. 1 pkt 2

ustawy o

rewaloryzacji - podstawę wymiaru emerytury stanowi kwota wynagrodzenia z

kolejnych 4 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z

ostatnich 13

lat kalendarzowych. Wniosek rewizji nadzwyczajnej został - na rozprawie w

dniu 22

czerwca 1994 r. - zmodyfikowany w kierunku uwzględnienia w podstawie

wymiaru

emerytury wnioskodawcy również jego wynagrodzenia z 1989 r.

Sšd Najwyższy podziela poglšd wyrażony w rewizji nadzwyczajnej, że

zaskarżony wyrok narusza również interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Pozbawienie

wnioskodawcy Ÿwiadczenia w należnej mu wysokoŸci jest bowiem sprzeczne z

konstytucyjnš zasadš państwa prawnego i politykš socjalnš; ponadto - jak

to Sšd

Najwyższy wielokrotnie podnosił w swych orzeczeniach - naruszenie

wyrokiem

sšdowym prawno-konstytucyjnej zasady ustrojowej zasady zaufania obywatela

do

Państwa i jego organów, stanowi naruszenie interesu Rzeczypospolitej w

rozumieniu

art. 421 § 2 k.p.c.

Majšc powyższe na uwadze Sšd Najwyższy z mocy powołanych przepisów

oraz art. 422 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.