Social Security Court rules pension base calculation date is application filing date, not veteran status grant date.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court allowed the applicant's extraordinary review to overturn a lower court decision regarding pension calculation. The Social Security Institute had used five years of earnings prior to the veteran status grant, while the applicant argued for the four quarters preceding the pension application. The court held that the decisive date for calculating the pension base is the date the application was filed, not the date the veteran status was officially recognized. Consequently, the pension base was recalculated using earnings from the four quarters immediately preceding the application filing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 22 ust. 5 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym; Art. 99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników: The date of application filing, not the date of official recognition of veteran status, determines the base for calculating pension amounts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 7 kwietnia 1994 r.
II URN 10/94
Datą decydującą o sposobie obliczenia podstawy wymiaru emerytury lub
renty jest data zgłoszenia wniosku o te świadczenia.
Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krzysztof
Kolasiński, Stefania Szymańska,
Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w
dniu 7 kwietnia 1994 r. sprawy z wniosku Zbigniewa W. przeciwko Zakładowi
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury, na skutek rewizji
nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...], od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z
dnia 17 maja 1993 r. [...],
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu WojewódzkiegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 1 lutego 1993 roku [...] oraz
decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznym Oddział w R. z dnia 25 sierpnia 1992 r., [...]
w części określającej wysokość podstawy wymiaru emerytury Zbigniewa W. i przyjął do
podstawy wymiaru tej emerytury wynagrodzenie wypłacone Zbigniewowi W. w ostatnich
czterech kwartałach kalendarzowych licząc wstecz od kwartału, w którym został
zgłoszony wniosek o emeryturę tj. za okres I, II, III, IV kwartału 1990 roku.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., wykonując wyrok Sądu
Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 2 kwietnia 1992 r. [...], przyznał Zbigniewowi W.
prawo do emerytury od dnia 1 kwietnia 1992 r. Do ustalenia podstawy wymiaru
emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie wypłacone wnioskodawcy w okresie
kolejnych 5 lat kalendarzowych (tj. od dnia 1 stycznia 1987 r. do 31 grudnia 1991 r.), o
jakich mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji
emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.).
Sąd Wojewódzki w Lublinie wyrokiem z 1 lutego 1993 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy kwestionującego sposób ustalenia podstawy wymiaru świadczenia
emerytalnego i domagającego się przyjęcia w podstawie wymiaru wynagrodzenie z
czterech kwartałów 1990 roku, poprzedzających zgłoszenie w dniu 27 marca 1991 roku
wniosku o wcześniejszą emeryturę.
Rewizję wnioskodawcy złożoną od powyższego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny
zaskarżonym wyrokiem. Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Wojewódzkiego co do
tego, że w dniu 27 marca 1991 r., kiedy wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę jako
osoba represjonowana, nie miał on uprawnień do emerytury na podstawie ustawy z
dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin wobec
nie spełnienia warunków przewidzianych w art. 26 tejże ustawy ani w oparciu o przepisy
ustawy o kombatantach. Zdaniem Sądu Apelacyjnego o nabyciu uprawnień
kombatanckich decydują przepisy art. 21 i 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r,. o
kombatantach [...] (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) mówiące o tym, że o spełnieniu
warunków do uprawnień określonych w ustawie orzeka Kierownik Urzędu do Spraw
Kombatantów i Osób Represjonowanych przez wydanie stosownego zaświadczenia.
Skoro takie zaświadczenie wnioskodawca otrzymał w dniu 30 grudnia 1991 r. to zdaniem Sądu Apelacyjnego - od tej daty nabył on wszelkie uprawnienia wynikające z
powołanej ustawy. Z tych powodów Sąd Apelacyjny uznał za trafne ustalenie podstawy
wymiaru świadczenia emerytalnego od wynagrodzenia wypłaconego w okresie
kolejnych 5 lat kalendarzowych o jakich mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17
października 1991 r. z uwagi na równoczesne wykonywanie pracy w więcej niż jednym
zakładzie pracy.
W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił powyższemu
wyrokowirażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia
14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40,
poz. 267 ze zm.) oraz art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych
przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206) a nadto interesu
Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 417 § 1 k.p.c. wniósł o uchylenie tego
wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Lublinie z dnia 1 lutego 1993 r. [...] oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w R. z dnia 25 sierpnia 1992 r. [...], w części określającej
wysokość podstawy wymiaru emerytury i przyjęcie w podstawie wymiaru emerytury
wynagrodzenia wypłaconego wnioskodawcy za okres ostatnich czterech kwartałów
kalendarzowych licząc wstecz od kwartału, w którym zgłoszony został wniosek o
emeryturę, tj. za okres I, II, III, i IV kwartału 1990 roku. W rewizji podkreślono, że
prawidłowe rozpatrzenie wniosku Zbigniewa W. nastąpiło dopiero w postępowaniu
sądowym, zakończonym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 2 kwietnia
1992., [...] zmieniającym decyzję organu rentowego z dnia 23 kwietnia 1991 r. i
przyznającym emeryturę. Sąd Wojewódzki uznał w tym wyroku że wnioskodawca
spełnia warunki do emerytury przewidzianej w art. 14 ustawy o kombatantach,
ponieważ ukończył 60 lat w dniu 5 listopada 1988 r. ma okres zatrudnienia wraz z
okresem kombatanckim (6 lat i 9 miesięcy) wynoszący łącznie ponad 40 lat. W związku
z wykonaniem tego wyroku powstał dla organu rentowego i Sądu problem z jakiego
okresu zarobki powinny być przyjęte do ustalenia podstawy wymiaru emerytury. Organ
rentowy reprezentuje pogląd, podzielony przez Sądy I i II instancji, że ustalenie
podstawy wymiaru jest uzależnione od daty nabycia uprawnień kombatanckich a nie od
daty złożenia wniosku o emeryturę. Ponieważ wnioskodawca w dacie zgłoszenia
wniosku o świadczenie nie miał uprawnień kombatanckich, gdyż nabył je z datą
wystawienia w dniu 30 grudnia 1991 r. zaświadczenia przez Urząd do Spraw
Kombatantów i Osób Represjonowanych, to dlatego organ rentowy zastosował przepisy
art. 7 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent. Zdaniem
wnoszącego rewizję nadzwyczajną powyższego poglądu podzielić nie można.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Poza sporem pozostaje iż Zbigniew W.
zgłosił wniosek o emeryturę 27 marca 1991 roku. W dniu zgłoszenia wniosku
obowiązywały jeszcze przepisy ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych
przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206). Zgodnie z art. 22 ust.
5 tej ustawy do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjmowało się wynagrodzenie
wypłacone pracownikowi za okres czterech kwartałów kalendarzowych, licząc wstecz
od kwartału w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę. Datą decydującą o
sposobie ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty była data zgłoszenia
wniosku. Prawo wnioskodawcy do emerytury zostało ustalone prawomocnie wyrokiem
Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 2
kwietnia 1992 r. [...]. Wyrok ten został zmieniony w wyniku rewizji nadzwyczajnej
Ministra Sprawiedliwości w zakresie dotyczącym wyłączenie daty, od której
wnioskodawca Zbigniew W. nabył prawo do emerytury z tytułu uprawnień
przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach i niektórych
osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17,
poz. 75 ze zm.) wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 r. [...] w ten
sposób, że datą nabycia przez wnioskodawcę prawa do emerytury jest 1 stycznia 1991
r. tj. dzień wejścia w życie ustawy wymienionej wyżej.
Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że do daty nabycia uprawnień przewidzianych w
ustawie o kombatantach stosuje się art. 99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników (Dz. U. Nr 40, poz. 263 ze zm.), nie jest nią
natomiast data wydania orzeczenia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i
Osób Represjonowanych o stwierdzeniu uprawnień do świadczeń przewidzianych w
ustawie o kombatantach (art. 22 ust. 1 tej ustawy). Stanowisko Sądu Apelacyjnego, że
dopiero od tej daty powstają uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie o
kombatantach nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Żaden przepis nie
wiąże daty nabycia uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach z datą wydania
orzeczenia przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Art. 17 ustawy o kombatantach dopuszcza stosowanie w sprawach nią nie
uregulowanych przepisów ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym a więc
art. 16 i art. 99 tej ustawy, a w myśl tych przepisów podstawa wymiaru emerytury
wnioskodawcy powinna być ustalona w sposób określony w sentencji wyroku Sądu
Najwyższego.
Pozbawienie wnioskodawcy w wyniku naruszenia prawa korzystniejszego dla
niego obliczenia podstawy wymiaru emerytury stanowi także naruszenie interesu
Rzeczypospolitej Polskiej, które to naruszenie, zgodnie z ustalonym stanowiskiem Sądu
Najwyższego występuje wówczas, gdy osoba uprawniona do świadczeń społecznych
zostaje bez uzasadnionej podstawy prawnej świadczeń tych pozbawiona lub otrzymuje
je w niższym wymiarze.
Dlatego też Sąd Najwyższy na mocy przytoczonych przepisów a także art. 421 §
2 i 422 k.p.c. orzekł jak w sentencji. [...].