Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 83/97 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation against social security pension denial due to lack of pre-1991 revaluation eligibility.

Numero d'incarto II UKN 83/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation filed by the Ombudsman against a lower court's denial of a disability pension to Krystyna F. The applicant argued that her disability originated in 1976 and that child-care breaks should count as employment, making her eligible under the 1982 Social Security Act before the 1991 revaluation law took effect. The court ruled that the lower court correctly found she did not meet the 1982 Act's requirements because her health improved during her first employment period, meaning she lacked the necessary conditions for the revaluation law's application.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent; Art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin: The revaluation law applies only if the applicant met disability pension conditions under the 1982 Act on the day the revaluation law entered into force, which requires the disability to arise during employment or within 18 months of its cessation.

Parole chiave

Generato dall'IA
disability pension eligibility revaluation law application social security breaks child care periods 1991 revaluation statute 1982 social security act cassation dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 26 ust. 2 of the Act of 17 October 1991 on the revaluation of pensions and allowances and on amending certain Acts
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od powyższego wyroku, zarzucając mu: 1) rażące naruszenie prawa materialnego - art. 26 ust.
Art. 32 pkt 3 of the Act of 14 December 1982 on the pension provision for employees and their families
zatrudnienia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów (art. 32 pkt 3
Art. 4 ust. 2 of the Act of 17 October 1991 on the revaluation of pensions and allowances and on amending certain Acts
Wojewódzki prawidłowo przy ustalaniu prawa wnioskodawczyni do renty inwalidzkiej zastosował przepisy ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października 1991 r., w tym art. 4 ust.
Art. 11 ust. 2 pkt 11 of the Act of 14 December 1982 on the pension provision for employees and their families
zastosowania art. 11 ust.
Art. 393 § 12 of the Code of Civil Procedure
Najwyższy orzekł o jej oddaleniu w myśl art. 39312 KPC.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 7 sierpnia 1997 r.

II UKN 83/97

Jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450

ze zm.) ubezpieczony nie spełniał warunków do nabycia prawa do renty inwalidzkiej

według ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i

ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), to nie zachodziły przesłanki zastosowania art.

26 ust. 2 ustawy rewaloryzacyjnej.

Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Jerzy

Kwaśniewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn,

po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 1997 r. sprawy z wniosku Krystyny F. przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K.G. o rentę inwalidzką, na skutek

kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 15 marca 1995 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K.G., po rozpatrzeniu wniosku Krystyny

F. o przyznanie renty inwalidzkiej, decyzją z dnia 17 listopada 1994 r. odmówił

wnioskodawczyni prawa do renty inwalidzkiej. Podstawę decyzji, stosownie do jej

uzasadnienia, stanowiło ustalenie, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego

pięcioletniego okresu zatrudnienia zarówno w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie

inwalidztwa (30 maja 1993 r.), jak i w dziesięcioleciu poprzedzającym złożenie wniosku (3

października 1994 r.).

W odwołaniu do Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu wnioskodawczyni zakwestionowała przyjętą przez ZUS datę powstania jej inwalidztwa. Twierdziła, że jej

inwalidztwo powstało wcześniej niż w 1993 r., o czym świadczy leczenie się przez nią w

latach siedemdziesiątych i operacja serca w dniu 18 lutego 1976 r.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z

dnia 15 marca 1995 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Wyrok ten uprawomocnił się,

gdyż wnioskodawczyni nie zaskarżyła go do Sądu drugiej instancji.

W dniu 20 lutego 1997 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od powyższego wyroku, zarzucając mu: 1) rażące naruszenie prawa materialnego - art. 26 ust. 2

ustawy z dnia 17 października 1992 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania

emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.),

2) rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 2, art. 233 § 1 i art. 316 § 1

KPC,

3) naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że pomimo braku

uzasadnienia wyroku, co nie pozwala na bliższe zorientowanie się o jego przesłankach,

należy jednak przyjąć, że wyrok ten zapadł w sprawie "niedojrzałej do ostatecznego

rozstrzygnięcia". Według Rzecznika Praw Obywatelskich Sąd nie zwrócił uwagi na to, iż w

kwestionariuszu dotyczącym okresów zatrudnienia wnioskodawczyni podała, że w dniach 15

sierpnia 1981 r. i 23 kwietnia 1985 r. urodziła dzieci. W związku z tym i przyjmując, że

inwalidztwo wnioskodawczyni powstało w lutym 1976 r. zachodziłaby podstawa do

zastosowania art. 11 ust. 2 pkt 11 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. w

związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. W konsekwencji, do okresów

równorzędnych z okresami zatrudnienia wnioskodawczyni podlegają zaliczeniu 6-letnie

przerwy w pracy spowodowane opieką nad dziećmi.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 kwietnia 1997 r. - zwrócił się do Sądu

Wojewódzkiego we Wrocławiu o sporządzenie uzasadnienia wyroku zaskarżonego kasacją

Rzecznika Praw Obywatelskich. Z uzyskanego w ten sposób uzasadnienia zaskarżonego

wyroku wynika, że jego podstawę stanowiły następujące ustalenia.

Wnioskodawczyni z powodu stanu zdrowia wynikającego z operacji serca przeprowadzonej w dniu 12 marca 1976 r. i trwającej następnie rehabilitacji była inwalidką w

zakresie II grupy. W takim stanie inwalidztwa podjęła w wieku 22 lat swe pierwsze

zatrudnienie w Spółdzielni Inwalidów, które trwało od 12 czerwca 1978 r. do 14 sierpnia

1981 r. W tym czasie stan zdrowia wnioskodawczyni poprawił się i od 1980 r. odpowiadał

inwalidztwu III grupy. Drugie swe zatrudnienie wnioskodawczyni podjęła od 4 listopada

1991 r. i ten stosunek pracy trwał do 31 października 1993 r., kiedy został rozwiązany na

skutek redukcji etatów w zakładzie pracy. Od 9 listopada 1993 r. do 9 listopada 1994 r.

wnioskodawczyni pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Od czerwca 1994 r. stan zdrowia

wnioskodawczyni uległ pogorszeniu, stanowiąc podstawę zaliczenia jej do II grupy

inwalidztwa.

W świetle tych faktów Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we

Wrocławiu uznał, że skoro stan zdrowia wnioskodawczyni podczas pierwszego jej

zatrudnienia nie uległ pogorszeniu w czasie zatrudnienia, ani też w ciągu 18 miesięcy po jego

upływie, to brak podstaw do zastosowania art. 34 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Z

kolei oceniając sytuację związaną z drugim zatrudnieniem od 4 listopada 1991 r. i

pogorszeniem się stanu zdrowia wnioskodawczyni (z III do II grupy inwalidzkiej) w okresie

do 30 maja 1993 r. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie ma wymaganego 5-letniego okresu

zatrudnienia, skoro zarówno w dacie pogorszenia stanu zdrowia, jak i w dacie złożenia

wniosku miała powyżej 30 lat. Mając na uwadze wynikający z art. 33 ust. 2 ustawy o z.e.p.

warunek, aby pięcioletni okres zatrudnienia przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia

przed zgłoszeniem wniosku o rentę inwalidzką albo przed okresem powstania inwalidztwa

Sąd ustalił, że w żadnym z tych dziesięcioletnich okresów wnioskodawczyni nie miała pięciu

lat zatrudnienia. W dziesięcioleciu bowiem przed powstaniem inwalidztwa wnioskodawczyni

udowodniła 1 rok 5 miesięcy i 12 dni zatrudnienia, a doliczając okresy nieskładkowe w

rozmiarze maksymalnym 1/3 okresów składkowych, tj. 5 miesięcy i 24 dni - łącznie 1 rok 11

miesięcy i 6 dni. W dziesięcioleciu zaś przed złożeniem wniosku miałaby 3 lata 5 miesięcy i

20 dni łącznie okresów składkowych i nieskładkowych (ograniczonych do 1/3 okresów

składkowych).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rzecznik Praw Obywatelskich zastrzegając się, że brak uzasadnienia wyroku nie

pozwolił mu na bliższe zorientowanie się o jego przesłankach, uznał jednakże, że Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu bezpodstawnie pominął to, że wnioskodawczyni

powinna mieć zaliczone przerwy w pracy spowodowane opieką nad dziećmi w wieku do lat 4

według z art. 11 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p.

Wbrew temu zarzutowi, w świetle przedstawionego uzasadnienia wyroku nie może

być wątpliwości, że Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu

ustalił i właściwie ocenił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności

faktyczne, w tym dotyczące przerw w pracy wnioskodawczyni spowodowanych opieką nad

dziećmi.

Zarzuty kasacji wynikają z założenia, że gdyby przyjąć w ślad za opinią biegłego, że

inwalidztwo II grupy u wnioskodawczyni powstało od lutego 1976 r. i uwzględnić okresy

równorzędne z okresami zatrudnienia według art. 11 ust. 2 pkt 11 ustawy z 1982 r. o z.e.p., to

należałoby ustalić, że wnioskodawczyni spełniła warunki do przyznania świadczenia

rentowego jeszcze przed wejściem w życie ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października

1991 r. W tej sytuacji warunki nabycia przez wnioskodawczynię prawa do renty - stosownie

do art. 26 ust. 2 ustawy rewaloryzacyjnej - podlegałyby ustaleniu według przepisów ustawy o

z.e.p.

Powyższe założenie kasacji jest jednakże błędne, gdyż w świetle nie budzących

wątpliwości ustaleń Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jest oczywiste, że

wnioskodawczyni nie spełniała jednego z wymaganych warunków renty inwalidzkiej, tj.

ażeby inwalidztwo powstało w czasie zatrudnienia lub w okresie równorzędnym z okresem

zatrudnienia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów (art. 32 pkt 3

ustawy o z.e.p.). Jak bowiem wynika z ustaleń opartych o opinię biegłego prof. hab. dr med.

Bogumiła H. (której kasacja nie kwestionuje, a przeciwnie, na którą się powołała)

wnioskodawczyni zatrudniła się po raz pierwszy będąc inwalidką II grupy i w czasie tego

zatrudnienia, uwzględniając również okresy równorzędne z zatrudnieniem, jej stan zdrowia

uległ poprawie do stanu inwalidztwa w grupie III, aż do czerwca 1994 r., kiedy to znowu

stała się inwalidką grupy II. Jeżeli zatem do dnia wejścia w życie ustawy rewaloryzacyjnej z

dnia 17 października 1991 r. wnioskodawczyni nie spełniała łącznie warunków do nabycia

prawa do renty inwalidzkiej według ustawy z 14 grudnia 1982 r. o z.e.p., to nie zachodziły

przesłanki zastosowania art. 26 ust. 2 ustawy rewaloryzacyjnej. W konsekwencji tego Sąd

Wojewódzki prawidłowo przy ustalaniu prawa wnioskodawczyni do renty inwalidzkiej zastosował przepisy ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października 1991 r., w tym art. 4 ust. 2 tej

ustawy, który stanowi, że przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń okresy nieskładkowe

uwzględnia się w rozmiarze nie przekraczającym jednej trzeciej uwzględnionych okresów

składkowych.

Z powyższych przyczyn kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, a więc Sąd

Najwyższy orzekł o jej oddaleniu w myśl art. 39312 KPC.