Supreme Court dismissed cassation; court's own evidence gathering did not violate procedural rights under Art. 5 KPC.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Helena S. against a social insurance office's denial of a war veteran's pension. The applicant argued that the lower court violated procedural rules by failing to examine her witnesses and experts, and by not providing necessary instructions. The court ruled that conducting evidence ex officio instead of instructing the party does not constitute a violation of Art. 5 KPC, and since the lower court's evidence was sufficient to prove the lack of a causal link between childhood deportation and current disability, the appeal was rejected.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 5 KPC; Art. 208 § 1 KPC; Art. 382 KPC; Art. 393 § 1 pkt 2 KPC; Art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach; Art. 12 ust. 3 ustawy o kombatantach; If a court conducts evidence ex officio instead of instructing a party, this does not violate Art. 5 KPC, and procedural errors in preliminary orders do not justify cassation if they lack significant impact on the outcome.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 29 września 2000 r.
II UKN 746/99
Sąd, który zamiast udzielić stronie wskazówek co do potrzeby zgłoszenia
dowodu z opinii biegłych lekarzy przeprowadził ten dowód z urzędu, nie narusza art. 5 KPC.
Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Roman Kuczyński, Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2000 r. sprawy z wniosku
Heleny S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o rentę
inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni Helena S. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziału w P. z dnia 23 września 1998 r. odmawiającej przyznania jej
prawa do renty w związku z deportacją do ZSRR.
Wyrokiem z dnia 3 marca 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Przemyślu oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni przebywała na deportacji na Syberii do 6 roku życia (w latach 1941 - 1946). Obecnie
wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego z dyskopatią i przewlekłym zespołem bólowym oraz z powodu zaćmy początkowej obu oczu. Biegli lekarze neurolog i okulista
stwierdzili, że proces zwyrodnieniowy adekwatny do wieku i zaćma starcza nie pozostają w związku z pobytem wnioskodawczyni na deportacji w okresie dzieciństwa.
Sąd podzielił opinie biegłych i na ich podstawie uznał, że nie został spełniony warunek określony w art. 12 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz nie-
których osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Apelacja wnioskodawczyni od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu
Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 20 maja
1999 r. [...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej
instancji i podzielił jego pogląd prawny.
Wyrok ten zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i wskazując jako podstawę
kasacji naruszenie przepisów postępowania (art. 5 KPC, 208 § 1 pkt 3 i 4 KPC i 382
KPC) wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku
Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Przemyślu do
ponownego rozpoznania. Naruszenie powołanych przepisów postępowania polega
na tym, że Sąd nie przeprowadził dowodu z przesłuchania zgłoszonych przez wnioskodawczynię świadków i nie przesłuchał biegłych na rozprawie uniemożliwiając
wnioskodawczyni zadawanie pytań.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Nie zachodzi zarzucane w kasacji naruszenie przepisów postępowania. Zarzut
naruszenia przepisu art. 5 KPC nie został w kasacji uzasadniony. Podniesiono jedynie, że wnioskodawczyni występowała bez adwokata i radcy prawnego. Zgodnie z
tym przepisem sąd powinien w takim przypadku udzielić stronie wskazówek co do
czynności procesowych oraz pouczać ją o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W kasacji nie wymienia się czynności procesowych, które mogłyby
być dokonane przez wnioskodawczynię i które wymagały wskazówek Sądu. Nie
można dopatrzyć się naruszenia tego przepisu w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji zamiast udzielić wnioskodawczyni wskazówek co do potrzeby przeprowadzenia
dowodu z opinii biegłych lekarzy przeprowadził ten dowód z urzędu.
Wskazany w kasacji jako naruszony przepis art. 208 § 1 KPC reguluje zasady
wydawania przez przewodniczącego zarządzeń przed pierwszą rozprawą, dotyczących między innymi wzywania świadków i biegłych. Ewentualne wady zarządzenia
przewodniczącego z reguły nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Są to bowiem
zarządzenia wstępne, natomiast postanowienia dowodowe i przeprowadzenie dowodów leżą w gestii sądu orzekającego. Zarzut naruszenia przepisu art. 208 § 1 KPC
nie jest usprawiedliwioną podstawą kasacji określoną w art. 3931 pkt 2 KPC, zgodnie
z którym podstawą kasacyjną może być tylko takie uchybienie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. W kasacji nie wskazano
uchybienia przepisów regulujących postępowanie dowodowe.
Przepis art. 382 KPC stanowi, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie
materiału zebranego w postępowaniu pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. W tej sprawie Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego słusznie uznając, że Sąd pierwszej instancji zebrał wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy. Podstawą prawną żądania wnioskodawczyni jest
przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz
niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Przepis ten stanowi, że świadczenia przysługują osobom, które zostały zaliczone do
jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem
między innymi na deportacji w ZSRR. Zgodnie z art. 12 ust. 3 tej ustawy za inwalidztwo pozostające w związku z takim pobytem uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji bądź innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z
tym pobytem. Przedmiotem postępowania dowodowego było ustalenie, czy warunki
określone tymi przepisami zostały spełnione. Fakt pobytu wnioskodawczyni na deportacji Sąd uznał za udowodniony przyjmując za prawdziwe twierdzenia wnioskodawczyni i nie było potrzeby prowadzenia na te okoliczności dowodów z zeznań
świadków. Został także wykazany fakt aktualnej niezdolności do pracy. Brak jest
natomiast związku przyczynowego między aktualną niezdolnością do pracy spowodowaną zmianami wynikającymi ze starzenia się organizmu a obrażeniami lub chorobami odniesionym przez wnioskodawczynię w związku z deportacją. Sama wnioskodawczyni nie wskazuje obrażeń lub chorób doznanych w związku z pobytem na
Syberii, które w następstwie rozwoju zmian chorobowych doprowadziły do obecnej
niezdolności do pracy. Nie może zatem skutecznie powoływać się na to, że istotne
dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały pominięte.
Z tych przyczyn wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Sąd
Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312 KPC oddalił kasację.