Supreme Court allows late evidence in social security case when delay is justified by trial progress.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's dismissal of the applicant's appeal against a denial of disability pension. The applicant argued that the first and second instance courts improperly ignored medical records proving neurotic symptoms without justification. The Court held that the appellate court erred by applying Article 381 of the Civil Procedure Code too rigidly, as the delay in submitting evidence was justified by the ongoing proceedings. Consequently, the case was remanded for a new decision that properly evaluates the medical evidence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 381 KPC; Art. 382 KPC: The second instance court may not omit new facts and evidence if the delay in their submission is justified by the course of the proceedings, and the rule of admissibility must be treated as a principle.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 30 czerwca 2000 r.
II UKN 620/99
Nie można pominąć dowodu z powołaniem się na art. 381 KPC, jeżeli
opóźnienie w jego zgłoszeniu jest usprawiedliwione przebiegiem procesu.
Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2000 r. sprawy z wniosku
Urszuli H.-S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o
rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 1999 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w
Poznaniu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
U z a s ad n i e n i e
Wyrokiem z dnia 19 października 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie oddalił odwołanie wnioskodawczyni Urszuli
H.-S. od decyzji organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w
S. z dnia 14 stycznia 1998 r. odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, po ustaleniu, na podstawie przeprowadzonego postępowania
dowodowego w tym opinii biegłych lekarzy specjalistów: kardiologa, neurologa, ortopedy i okulisty, że obecny stan zdrowia wnioskodawczyni nie powoduje niezdolności
do pracy .W ocenie Sądu , brak więc podstaw wymienionych w art. 32 i 33 ustawy z
dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.
Nr 40, poz. 267 ze zm. ) do zmiany decyzji i przyznania prawa do renty.
Stanowisko to w pełni podzielił Sąd Apelacyjny w Poznaniu i oddalił apelację
wnioskodawczyni, pomijając, z powołaniem się na art.381 KPC, dowód z karty informacyjnej ze Specjalistycznego Gabinetu Lekarskiego „M.”, w której stwierdzono, iż
wnioskodawczyni była leczona z powodu dolegliwości neurotycznych w 1993 r. (wyrok z dnia 8 czerwca 1999 r. [...]).
Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i zarzucając naruszenie
przepisów postępowania, które mogło wpłynąć na treść wyroku – art. 328 §2, 381 i
382 KPC - wniosła o jego uchylenie i ”przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.”
W uzasadnieniu kasacji skarżąca podniosła, że już w piśmie z dnia 31 sierpnia
1998 r. powołała się na dolegliwości natury psychicznej, co nie zostało jednak ocenione przez Sąd pierwszej instancji. W tych warunkach rzeczą Sądu Apelacyjnego,
jako sądu meriti, było uzupełnienie postępowania dowodowego – art. 382 KPC – i
dopuszczenie dowodu z przedłożonej karty informacyjnej, a nadto z opinii biegłego
sądowego lekarza psychiatry dla oceny czy dolegliwości natury neurotycznej, z powodu których wnioskodawczyni była leczona, powodują niezdolność do pracy.
Sąd Najwyższy rozważył co następuje:
Zgodnie z art. 381 KPC sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Wprowadzenie tego
przepisu było wynikiem przyjęcia w KPC po jego nowelizacji założenia, że postępowanie apelacyjne jest dalszym ciągiem postępowania sądowego zmierzającego do
wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy, z ograniczeniem możliwości powoływania
się na ”nowości” tylko jeżeli strona nie mogła powołać nowych faktów i dowodów
przed sądem pierwszej instancji, bądź też gdy potrzeba powołania ich pojawiła się
później. Unormowanie to – pozostawiające kwestię dopuszczalności nowych faktów i
dowodów w postępowaniu apelacyjnym uznaniu sądu - ma, z jednej strony, zapobiegać działaniu stron na zwłokę, z drugiej zaś, przenoszeniu punktu ciężkości rozpoznania sprawy na sąd drugiej instancji. Nie może to jednak oznaczać, że sąd drugiej
instancji może z tej możliwości korzystać według zupełnie swobodnego uznania (dowolnie), powinien bowiem mieć na względzie przyczyny, dla których wniosek dowodowy został złożony z opóźnieniem. Nie można pominąć dowodu z powołaniem się
na ten przepis, w sytuacji gdy opóźnienie było usprawiedliwione przebiegiem procesu. Okoliczności te nadto winny być oceniane z uwzględnieniem osobistych właściwości strony po ustaleniu, że nowy dowód nie został złożony w celu przewleczenia
postępowania. Jako zasadę wynikającą z tego przepisu należy potraktować dopuszczalność powoływania się na nowe fakty i dowody w postępowaniu drugoinstancyjnym, a ich pominięcie może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w tym przepisie .
W rozpoznawanej sprawie, w której i przed Sądem pierwszej i drugiej instancji
wnioskodawczyni działała bez pomocy pełnomocnika, wskazała ona – w piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 1998 r. - że cierpi na dolegliwości bólowe nie tylko kręgosłupa, ale także głowy, „jest nadto powolniejsza niż kiedyś, nie może się skupić,
ma lewostronne zawroty głowy i brak pamięci”. W tej sytuacji gdy w trakcie postępowania przed Sądem Apelacyjnym przedłożyła zaświadczenie lekarskie wskazujące
na leczenie z powodu dolegliwości neurotycznych, pominięcie tego faktu nie może
być uznane za zgodne z zasadą wynikającą z art. 381 KPC, narusza nadto zasadę
zawartą w art. 382 KPC, wedle której sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
Nie kwestionując poczynionych przez Sąd Wojewódzki i zaakceptowanych
przez Sąd drugiej instancji ustaleń, wskazać trzeba na ich przedwczesność i niekompletność, nie wyjaśniono bowiem czy schorzenia neurotyczne, z powodu których
wnioskodawczyni pozostawała w leczeniu , nie czynią jej choćby częściowo niezdolną do pracy. To naruszenie przepisów art.381 i 382 KPC mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC ), co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39313 § 1 KPC .