Social security appeal dismissed because back-payment dispute falls under value threshold rule of Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the Social Insurance Institution against a lower court's award of a family pension for September 1998. The appellant argued that the value of the dispute could not be determined under Civil Procedure Code Article 22, while the respondent contended the matter involved a specific type of social security dispute exempt from the value threshold. The court ruled that the dispute concerned the retroactive payment period of an already established benefit, not the establishment of the right itself, thereby triggering the value limitation rule.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3921 § 1 zdanie pierwsze KPC; Art. 3932 § 1 zdanie drugie KPC: In social security disputes regarding the retroactive payment period of an established benefit, the admissibility of cassation depends on the value of the subject matter, unlike disputes concerning the establishment or suspension of the right.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 24 października 2001 r.
II UKN 586/00
Dopuszczalność kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego, której przedmiotem jest spór o to, za jaki okres wstecz należy wypłacić
przysługujące świadczenie (art. 102 pkt 2 w związku z art. 103 ustawy z dnia 14
grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr
40, poz. 267 ze zm.), zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 § 1
zdanie pierwsze KPC).
Przewodniczący Sędzia SN Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2001 r. sprawy z wniosku Janusza W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę rodzinną, na skutek kasacji organu rentowego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2000 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d r z u c i ć kasację.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S. decyzją z dnia 5 października
1998 r., podjął z dniem 1 października 1998 r. wypłatę renty rodzinnej Janusza W.,
wstrzymanej z dniem 31 sierpnia 1998 r. Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie wyrokiem z
dnia 6 września 1999 r. [...] zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał Januszowi W.
rentę rodzinną za wrzesień 1998 r. Apelację organu rentowego Sąd Apelacyjny-Sąd
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku oddalił wyrokiem z dnia 27 kwietnia
2000 r. [...].
Wyrok ten zaskarżył kasacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzając w
niej, że: „pozwany nie może podać wartości przedmiotu sporu, gdyż ustalenie prawa
do renty rodzinnej nie jest do określenia w świetle art. 22 KPC.”
Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany po dniu 1 lipca 2000 r. a więc, zgodnie z art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 48, poz. 554), w rozpatrywanej sprawie
mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w ich brzmieniu nadanym tą ustawą.
Kasacja nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, lecz środkiem szczególnym o charakterze, ściśle prawnym, o ograniczonym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i
czasowym. Jednym z przepisów ograniczających możliwość jej wnoszenia jest art.
3921 KPC zawierający wyłączenia przedmiotowe. Przepis ten w swym drugim zdaniu
wymienia te sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wyłączenie z generalnej zasady, że w sprawach o prawa majątkowe kasacja nie jest dopuszczalna wówczas,
gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, dotyczy
tylko spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu, a więc i zaskarżenia kasacyjnego, była wypłata renty rodzinnej wnioskodawcy za jeden miesiąc, a nie - jak to
określono w kasacji - „ustalenie prawa do renty rodzinnej”. Jest bowiem poza sporem, że organ rentowy to świadczenie wypłacał wnioskodawcy zarówno do dnia 31
sierpnia jak i po 1 października 1998 r. Organ rentowy nie kwestionuje, że również
we wrześniu 1998 r. wnioskodawca spełniał wszystkie ustawowe warunki, od których
zależy prawo do renty rodzinnej, a odmówił wypłaty za ten miesiąc jedynie dlatego,
że wniosek o podjęcie wypłaty został zgłoszony w dniu 1 października. Nie jest to
więc spór o wstrzymanie wypłaty renty rodzinnej w rozumieniu art. 87 pkt 1 ustawy z
dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.
Nr 40, poz. 267 ze zm.). Na podstawie art. 3932 § 1 zdanie drugie KPC, kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia wówczas, gdy wstrzymanie
emerytury lub renty jest konsekwencją - stosownie do art. 87 powołanej ustawy o
z.e.p. - ustania prawa do tego świadczenia, a więc ustalenia, że odpadł którykolwiek
z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa, a także w razie śmierci osoby
uprawnionej, natomiast w tych sprawach z ubezpieczenia społecznego, w których
przedmiotem zaskarżenia jest spór wynikający ze stosowania art. 102 pkt 2 w
związku z art. 103 tej ustawy, czyli spór o to, za jaki okres wsteczny należy wypłacić
przysługujące świadczenie, ma zastosowanie zdanie pierwsze art. 392 1 § 1 KPC.
Błędny jest pogląd organu rentowego, że „wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest
do określenia w świetle art. 22 KPC” bowiem, w tej sprawie, wartością przedmiotu
zaskarżenia jest wartość jednomiesięcznej renty rodzinnej wnioskodawcy, a więc
kwota nie sięgająca dziesięciu tysięcy złotych, co oznacza, że wniesiona w sprawie
kasacja jest niedopuszczalna.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanego art. 392 1 § 1 oraz art.
3935 oraz 3937 § 2 KPC Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.