Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 555/97 Generato dall'IA

Social security court allows disability pension granted after conditions met post-decision under KPC art. 316.1.

Numero d'incarto II UKN 555/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal and allowed the disability pension to be granted to the applicant. Although the initial decision was based on insufficient insurance coverage at the time of issuance, the applicant later fulfilled the required five-year period during the appeal proceedings. The court ruled that while legal review generally applies to the state of affairs at the time of the decision, it may grant benefits if justifying conditions were subsequently met.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

art. 316 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego; art. 32 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; While administrative decisions are reviewed based on the state of affairs at the time of issuance, a court may grant a benefit if the conditions for acquiring the right were fulfilled after the decision was made.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security law disability pension insurance coverage period procedural economy retroactive benefit cassation appeal legal review standard

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 316 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
decyzji (art. 316 § 1 KPC).
art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
o którym mowa w art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.
art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin
267 ze zm.), w związku z art. 9

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 10 marca 1998 r.

II UKN 555/97

Sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy istniejącego

w chwili jej wydania. Sąd jednakże może przyznać ubezpieczonemu świadczenie, jeżeli warunki je uzasadniające zostały spełnione po wydaniu zaskarżonej

decyzji (art. 316 § 1 KPC).

Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński,

Barbara Wagner (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 1998 r. sprawy z wniosku

Sławomiry M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o

rentę inwalidzką, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 23 września 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie wyrokiem z dnia 20 marca 1997 r. [...], oddalił odwołanie Sławomiry M. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S., odmawiającej przyznania renty inwalidzkiej

na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst:

Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.). Sąd ustalił, że wnioskodawczyni jest

inwalidką II grupy od 1995 r. i prowadziła działalność gospodarczą od 1 czerwca do

31 grudnia 1995 r. W dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania inwalidztwa, tj.

w okresie od 31 grudnia 1985 r. do 31 grudnia 1995 r., jej staż ubezpieczeniowy

wynosi 3 lata 11 miesięcy i 2 dni. Tym samym Sławomira M. nie spełnia warunku [...],

o którym mowa w art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu eme-

rytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), w związku z art. 9

ust. 4 ustawy ubezpieczeniowej.

Wnioskodawczyni wyrok ten zaskarżyła apelacją podnosząc, że okres dziesięciolecia powinien być liczony wstecz od dnia zgłoszenia wniosku o rentę inwalidzką, tj. od 29 lipca 1986 r. do 28 lipca 1996 r. Ponadto, na dzień rozpoznania

apelacji wnioskodawczyni będzie się legitymowała wymaganym okresem ubezpieczeniowym, a zatem może być do niej stosowany art. 34 ustawy o z.e.p.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wyrokiem

z dnia 23 września 1997 r. [...], zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go

decyzję i przyznał Sławomirze M. prawo do renty inwalidzkiej z ogólnego stanu

zdrowia w wysokości odpowiadającej inwalidom drugiej grupy poczynając od 1 lutego

1997 r. Sąd ustalił, że odwołująca się, po wieloletniej przerwie w zatrudnieniu

trwającej od 1 marca 1982 r. do 31 maja 1991 r., podjęła zatrudnienie w dniu 1

czerwca 1991 r. i do dnia złożenia wniosku o rentę, tj. do dnia 29 lipca 1996 r., jej

okres ubezpieczenia wyniósł 4 lata 6 miesięcy i 1 dzień. Na ten okres składają się - 3

lata 11 miesięcy i 2 dni (ustalone przez Sąd pierwszej instancji okresy ubezpieczenia

sprzed powstania inwalidztwa) oraz okres współpracy z mężem Maciejem od 1

stycznia 1996 r. do 29 lipca 1996 r. (6 miesięcy i 29 dni). Po złożeniu wniosku o rentę

Sławomira M. kontynuowała ubezpieczenie jako osoba współpracująca. Z tego tytułu

zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne do dnia 31 stycznia 1997r. W

tym dniu wnioskodawczyni legitymowała się liczonym od 1 czerwca 1991 r. stażem

ubezpieczeniowym wynoszącym co najmniej 5 lat i 3 dni. Gdyby Sławomira M.

ponownie złożyła wniosek o rentę inwalidzką - spełniałaby warunki do przyznania

świadczenia, tj. wymóg posiadania 5 lat ubezpieczenia w dziesięcioleciu poprzedzającym datę ustania zatrudnienia. W tej sytuacji oddalenie przez Sąd drugiej instancji wniosku o rentę inwalidzką stanowiłoby naruszenie zasad ekonomii procesowej; zmuszałoby ubezpieczoną do ponownego złożenia wniosku o rentę, który w

świetle dokonanych ustaleń jest w pełni uzasadniony. Biorąc pod uwagę stan rzeczy

istniejący w chwili zamknięcia rozprawy Sąd przyjął, że „okres dalszego ubezpieczenia trwający bez przerwy po złożeniu wniosku o rentę, i powodujący uzupełnienie

brakującego okresu ubezpieczenia do wymaganych ustawowo 5 lat, uzasadnia liczenie początku dziesięciolecia, o którym mowa w art. 33 ustawy z 14.12.1982 r. o

z.e.p. od dnia ustania okresu ubezpieczenia a nie tylko od dnia złożenia wniosku o

rentę.”

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją organ rentowy i wskazując jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 2 ustawy o z.e.p. wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania lub o

uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku. Zdaniem organu rentowego art. 316 § 1 KPC jako przepis proceduralny nie może zastąpić materialnych przesłanek nabycia prawa do renty. W chwili

zgłoszenia wniosku o rentę inwalidzką Sławomira M. nie spełniała warunków do

przyznania jej świadczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności kasacji konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii czy art.

316 § 1 KPC, zgodnie z którym „sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy

istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie

stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy”, może

być zastosowany w sytuacji, gdy w momencie wydania decyzji przez organ rentowy

ubezpieczony nie spełniał wprawdzie warunków do przyznania wnioskowanego

świadczenia, ale warunki te ziściły się w czasie trwania postępowania odwoławczego. Co do zasady należy przyjąć, że sądowa kontrola legalności decyzji powinna

dotyczyć stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania tejże decyzji. O nim bowiem

organ rentowy orzeka decyzją, której zgodność z prawem pod względem formalnym

oraz merytorycznym bada i ocenia sąd. Jeżeli jednak sąd ustali, że jedyna przyczyna

odmowy przyznania emerytury lub renty ustała po wydaniu zaskarżonej decyzji, jest

władny wydać wyrok przyznający świadczenie z datą spełnienia się wszystkich przesłanek koniecznych do nabycia prawa do tego świadczenia. Ustalenia stanowiące

faktyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w takim wyroku muszą jednak

dotyczyć okoliczności pewnych. Tylko w takich razach dopuszczalne jest swego rodzaju skrócenie procedury przez eliminację ponownego postępowania przed organem rentowym z nowego wniosku o świadczenie niewątpliwie należne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną odwołaniem decyzją ustalił, że

Sławomira M. w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie inwalidztwa nie miała

wymaganego pięcioletniego okresu ubezpieczenia i jako uzasadnienie odmowy

przyznania wnioskowanego świadczenia podał niespełnienie przesłanki z art. 32 pkt

2 ustawy o z.e.p. w związku z art. 9 ust. 4 ustawy ubezpieczeniowej. Te ustalenia

oraz ich prawną kwalifikację i ocenę podzielił Sąd pierwszej instancji. Sąd drugiej

instancji ustalił, że Sławomira M. po złożeniu wniosku o świadczenie ( 29 lipca 1996

r.) kontynuowała ubezpieczenie i do 31 stycznia 1997 r. osiągnęła okres ubezpieczenia wynoszący 5 lat i 3 dni. Z tym więc dniem spełniła warunek nabycia prawa do

renty inwalidzkiej przewidziany w art. 32 pkt 2 ustawy o z.e.p. Skoro organ rentowy

nie kwestionował inwalidztwa II grupy i jego powstania w czasie określonym w art. 32

pkt 3 ustawy o z.e.p., prawo skarżącej do renty od 1 lutego 1997 r. jest oczywiste.

Ponowny wniosek o rentę inwalidzką musiałby zostać załatwiony pozytywnie dla

ubezpieczonej. W tym stanie faktycznym rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym

wyroku, z powołaniem zasady ekonomii procesowej, jest usprawiedliwione.

Nie ma racji organ rentowy twierdząc, że Sąd drugiej instancji zastąpił przepisem proceduralnym (art. 316 § 1 KPC) materialne przesłanki nabycia prawa do renty

inwalidzkiej - art. 33 ust. 2 ustawy o z.e.p. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi

art. 32 ustawy o z.e.p w związku z art. 9 ust. 4 ustawy ubezpieczeniowej; podstawę

faktyczną ustalenia, że przewidziane w tym przepisie warunki nabycia prawa do renty

zostały przez Sławomirę M. spełnione. Przy tym Sąd nie twierdził, iż odmowa organu

rentowego przyznania wnioskodawczyni świadczenia była nieprawidłowa. Stwierdził

tylko, że z dniem 31 stycznia 1997 r. zostały spełnione warunki do przyznania

Sławomirze M. świadczenia. Dlatego też renta inwalidzka została przyznana ubezpieczonej nie od dnia złożenia przez nią wniosku o to świadczenie, ale od dnia 1

lutego 1997 r., tj od daty możliwego złożenia ponownego wniosku o świadczenie już

niewątpliwie przysługujące.

Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do art. 393

KPC, orzekł jak w sentencji.