Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 552/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal; medical commission, not military, determines disability link for political prisoners.

Numero d'incarto II UKN 552/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal regarding a claim for a war veteran's disability pension. The applicant argued that his current health issues were caused by his imprisonment during the 1944-1956 period, but expert medical opinions found no causal link between his incarceration and his disabilities. The court ruled that the medical commission for disability and employment, not the military medical commission, is the sole authority to determine this connection under the relevant laws.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 12 ust. 4 ustawy o kombatantach; Art. 217 KPC: The medical commission for disability and employment, not the military medical commission, determines the causal link between a political prisoner's imprisonment and their current disability status.

Parole chiave

Generato dall'IA
political prisoner disability military medical commission causal link assessment war veteran pension medical expert opinion disability pension claim civilian medical commission

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
w latach 1944-1956 przez sądy wojskowe ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, nie zaś wojskowa komisja lekarska (art. 12 ust.
Art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia
Art. 217 KPC
Zgodnie z art. 217 KPC sąd może odmówić dopuszczenia dowodu, jeżeli okoliczności sporne uzna za dostatecznie wyjaśnione.
Art. 233 § 2 KPC
świadków na okoliczność jego stanu zdrowia, warunków odbywania kary pozbawienia wolności i sytuacji skazanych, art. 233 § 2 KPC - przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt spraw karnych: [...] Wojskowego Sądu Rejonowego w Gdańsku,
Art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
Dlatego art. 57 tejże ustawy, przyznający wojskowej komisji lekarskiej kompetencje

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 8 kwietnia 1999 r.

II UKN 552/98

Związek niezdolności do pracy z pobytem w więzieniu na mocy skazania

w latach 1944-1956 przez sądy wojskowe ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, nie zaś wojskowa komisja lekarska (art. 12 ust. 4

ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jednolity tekst:

Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Beata Gudowska, Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1999 r. sprawy z wniosku

Daniela S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o rentę

inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 sierpnia 1998 r. [...] oddalił

apelację Daniela S. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 1998 r. [...], oddalającego odwołanie

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. odmawiającej przyznania skarżącemu renty inwalidy wojennego. Sąd ustalił, że Daniel S. w latach 19461956 przebywał w więzieniu z przyczyn politycznych. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia

29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

(jednolity tekst: Dz.U. Nr 13, poz. 68 ze zm.) w związku z art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy z

dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami

represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 97, poz.

950 ze zm.) musi zachodzić związek między obecnym stanem zdrowia czyniącym

inwalidą a okresem pobytu w więzieniu. Według opinii biegłych - kardiologa, reumatologa, okulisty, psychiatry i chirurga szczękowego - między stanem zdrowia wnioskodawcy i jego pobytem w więzieniu nie zachodzi związek przyczynowy. Przebyte w

więzieniu choroby - szkorbut, paradontoza i zanik wyrostków zębodołowych nie stanowią przyczyny niezdolności Daniela S. do pracy. Biegła okulistka rozpoznała u

ubezpieczonego ślepotę zanikową gałki ocznej lewej - stan po przebytym zapaleniu

błony naczyniowej i po okołonaczyniowym zapaleniu siatkówki oka lewego, odwarstwienie siatkówki oka lewego, w wywiadzie krótkowzroczność małego stopnia oka

prawego. Schorzenia powyższe czynią wprawdzie Daniela S. inwalidą III grupy jednak nie mają związku z jego pobytem w więzieniu. Jednooczność powstała w wyniku

wtórnego odwarstwienia siatkówki po przebytym stanie zapalnym błony naczyniowej i

okołonaczyniowym zapaleniu siatkówki oka lewego.

Daniel S. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawę naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 217 § 1 KPC - przez odmowę przesłuchania

świadków na okoliczność jego stanu zdrowia, warunków odbywania kary pozbawienia wolności i sytuacji skazanych, art. 233 § 2 KPC - przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt spraw karnych: [...] Wojskowego Sądu Rejonowego w Gdańsku,

[...] Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku [...], wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, „sprawa nie dojrzała do merytorycznego jej rozpoznania”. Opinie biegłych „nie są wszechstronne”. Twierdził, że w czasie

śledztwa doznał „uszkodzenia oka i nabył się różnych dolegliwości, które znalazły

swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia o zasądzeniu odszkodowania

za powstałą szkodę i z tytułu zadośćuczynienia”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 12 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia

1991 r. o kombatantach, za inwalidztwo pozostające w związku z pobytem w więzieniu na mocy skazania w latach 1944-1956 przez sądy wojskowe uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji bądź innych obrażeń lub chorób

„powstałych w związku z tym pobytem”. Sąd ustalił, że Daniel S. przebywał w więzieniu i jest inwalidą III grupy, ale jego częściowa niezdolność do pracy (według art.

10 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie ustaw o zaopa-

trzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym, Dz.U. Nr 100, poz. 461) nie pozostaje w związku z pobytem w więzieniu. Skarżący nie kwestionuje ustaleń Sądu

dotyczących oceny jego obecnego stanu zdrowia. Kwestionuje ustalenie w przedmiocie braku związku niezdolności do pracy z uwięzieniem.

Okolicznością sporną w rozpoznawanej sprawie, a zarazem istotną dla jej

rozstrzygnięcia, był zatem związek owej częściowej niezdolności wnioskodawcy do

pracy z pobytem w więzieniu. Na wyjaśnienie tej właśnie okoliczności skierowane

było postępowanie dowodowe zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji.

Zgodnie z art. 217 KPC sąd może odmówić dopuszczenia dowodu, jeżeli okoliczności sporne uzna za dostatecznie wyjaśnione. Dysponentem kompetencji przewidzianej w powołanym przepisie jest sąd. Sąd zatem decyduje czy zachodzi potrzeba prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. Sąd nie ma obowiązku dopuszczenia wszelkich dowodów wnioskowanych przez strony procesowe i prowadzenia postępowania aż do czasu uzyskania dowodu korzystnego dla strony wnioskującej jego przeprowadzenie. Zarzut naruszenia art. 217 § 2 KPC byłby uzasadniony,

jeżeli sąd odmówiłby przeprowadzenia wnioskowanego dowodu pomimo niewyjaśnienia okoliczności spornych. Sądy obu instancji prowadziły postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia czy między pobytem wnioskodawcy w więzieniu a jego inwalidztwem III grupy zachodzi związek przyczynowy, uzyskując identyczny rezultat,

zgodny nadto z orzeczeniem lekarskim wydanym w postępowaniu rentowym. W tej

sytuacji nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 217 KPC.

Sąd na podstawie opinii biegłych różnej specjalności ustalił brak związku pobytu Daniela S. w więzieniu z jego niezdolnością do pracy. W postępowaniu apelacyjnym Sąd drugiej instancji przeprowadził uzupełniający dowód z opinii biegłej okulistki.

Ta jednoznacznie wskazała jako przyczynę jednooczności wnioskodawcy wtórne

odwarstwienie siatkówki po przebytym stanie zapalnym błony naczyniowej i

okołonaczyniowym zapaleniu siatkówki oka lewego. Ani w roku 1965 podczas leczenia szpitalnego ani obecnie nie stwierdzono u Daniela S. zmian pourazowych. Konkluzje zawarte w opiniach biegłych są zgodne z treścią orzeczeń komisji do spraw

inwalidztwa i zatrudnienia.

Orzeczenie o związku stanu zdrowia z pobytem w więzieniu nie wymaga konsultacji z przedstawicielem związku kombatantów. Ustala go, zgodnie z art. 12 ust. 4

ustawy o kombatantach, komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.

Przedmiotem odesłania z art. 12 ust. 1 do przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wo-

jennych i wojskowych oraz ich rodzin są „świadczenia pieniężne i inne uprawnienia”.

Dlatego art. 57 tejże ustawy, przyznający wojskowej komisji lekarskiej kompetencje

do ustalania związku zranień, kontuzji i innych obrażeń, nie ma zastosowania ani

wprost ani odpowiednio w odniesieniu do kombatantów.

Twierdzenie wnioskodawcy, że jego obecny stan zdrowia pozostaje w związku

z pobytem w więzieniu, wynikające z subiektywnego przekonania o jego zasadności

oraz z poczucia krzywdy nie zostało potwierdzone żadnym dowodem. Notoryjnie

znane są warunki odbywania w latach pięćdziesiątych kary pozbawienia wolności za

przekonania polityczne. Jednak przekroczenie przez sąd wyznaczonych w art. 233 §

2 KPC granic swobodnej oceny dowodów znaczy dowolność, arbitralność, woluntaryzm. W rozpoznawanej sprawie nie miało to miejsca.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 KPC,

orzekł jak w sentencji.