Early retirement periods in special conditions cannot be combined if different criteria apply to each category.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal regarding the applicant's right to early retirement. The lower court initially allowed combining two distinct periods of work in special conditions, but the appellate court reversed this, noting that each category requires different age thresholds and minimum duration requirements. The Supreme Court upheld the reversal, ruling that the specific regulations do not permit aggregating periods from different lists when the applicant fails to meet the specific age and duration criteria for either category individually.
Regesto Legislator
Generato dall'IARozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; Prace wykonywane w kategoriach A i B nie mogą być zliczane do okresu wymagającego 20 lat przy wieku 50 lat, jeśli wnioskodawca nie spełnia warunków wiekowych dla kategorii A.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 8 lutego 2002 r.
II UKN 53/01
Przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury, nie jest możliwe zliczenie okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienionych odrębnie w wykazie A i w wykazie B, stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk,
Roman Kuczyński (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2002 r. sprawy
z wniosku Aleksandry J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi
w Z. o emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2000 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 stycznia 1999 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział
w Z. odmówił Aleksandrze J. przyznania emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wobec braku wymaganych przepisami tego rozporządzenia okresów zatrudnienia umożliwiających nabycie prawa do emerytury z ukończeniem 50 roku życia.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Katowicach, w uwzględnieniu odwołania wnioskodawczyni, zmienił
zaskarżoną decyzję i przyznał jej prawo do wcześniejszej emerytury z uzasadnieniem, iż wnioskodawczyni od dnia 1 lutego 1983 r. do dnia ukończenia 50 lat, tj. do
24 maja 1998 r., wykazała 15 lat 3 miesiące i 23 dni zatrudnienia przy przeróbce mechanicznej węgla (wykaz B dział IV pkt 8-9 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.), zaś od 1 stycznia 1977 r. do 31 stycznia 1982 r. przez
okres 5 lat i 1 miesiąca pracowała na stanowisku galwanizera cynku, miedzi, chromu,
kadmu i niklu wymienionym w wykazie A dział III pkt 76, a zatem legitymuje się 20
letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
W uwzględnieniu apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2000 r. zmienił
zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że odwołanie wnioskodawczyni oddalił. Sąd drugiej instancji, nie kwestionując ustaleń co do okresów zatrudnienia wnioskodawczyni w szczególnych warunkach, zauważył, że obydwa okresy
pracy nie mogą być, jak to uczynił Sąd Okręgowy, zliczone, ponieważ odnośnie do
każdego z nich przepisy wymienionego rozporządzenia stosują odmienne kryteria
nabycia uprawnień do emerytury. I tak, jeżeli chodzi o pracę w charakterze ocynkowaczy, ocynowowaczy, kadmowowaczy oraz galwanizerów cynkiem, miedzią, chromem, kadmem i niklem (wykaz A dział III pkt 76), dla nabycia prawa do emerytury
przez kobietę wystarczający jest co najmniej 15 letni okres pracy w warunkach
szczególnych (przy 20-letnim okresie zatrudnienia w ogóle), jednakże z osiągnięciem
wieku emerytalnego 55 lat, którego wnioskodawczyni nie posiada. Natomiast pracownica, która wykonywała pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie B dziale IV poz. 8 i 9, może nabyć prawo do emerytury z osiągnięciem wieku 50
lat, jednakże przy posiadaniu co najmniej 20 lat pracy w warunkach wymienionych w
wykazie B dział IV poz. 8 i 9, zaś wnioskodawczyni w takich warunkach przepracowała tylko 5 lat.
Kasacja wnioskodawczyni zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa
materialnego - § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. przez jego
błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Wymieniony w kasacji § 8
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. stanowi, że pracownik, który
wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w dziale IV wykazu B, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek
emerytalny, wynoszący 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres
zatrudnienia, w tym co najmniej 10 lat wykonywał prace wymienione w dziale IV wykazu B. Jest więc oczywiste, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków wymaganych w omawianym przepisie, ponieważ prace wymienione w dziale IV wykazu B wykonywała przez lat pięć. Z kolei dla nabycia prawa do emerytury z tytułu 15 lat pracy
w warunkach wymienionych w wykazie A wymagany jest dla kobiety wiek 55 lat, którego wnioskodawczyni jeszcze nie osiągnęła (§ 4 rozporządzenia). Ponadto jest
poza sporem, że wnioskodawczyni wykonywała w warunkach szczególnych w latach
1977-1982 konkretne prace wymienione w wykazie B dziale IV poz. 8 i 9, wobec
czego dla nabycia prawa do emerytury z ukończeniem 50 lat powinna legitymować
się co najmniej 20-letnim okresem zatrudnienia przy tych pracach, co wynika wprost
z mającego zastosowanie do wnioskodawczyni przepisu § 8a rozporządzenia. Zarówno ten przepis, jak i przepis § 8, nie przewidują możliwości zaliczenia do okresów
wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w dziale IV wykazu B
innych okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a zaliczenie innego
zatrudnienia jest możliwe, jeżeli okres pracy w warunkach wymienionych w tym
dziale wynosił bądź co najmniej 10 lat (§ 8 pkt 2) bądź co najmniej 20 lat (§ 8a pkt 2).
Taka możliwość przewidziana jest wprawdzie w przepisie § 4 ust. 3 rozporządzenia,
jednakże przepis ten, obok 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A (lub łącznie z okresami pracy i służby wymienionych w § 510 rozporządzenia) przewiduje dla kobiety wiek emerytalny 55 lat, którego to warunku wnioskodawczyni nie spełnia.
Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.