Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 462/97 Generato dall'IA

Workplace accident during car repair en route to work is recognized as a commute accident regardless of location.

Numero d'incarto II UKN 462/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed a lower court's dismissal of an employee's claim for a one-time compensation for a workplace accident. The employee, driving his own car home, suffered an accident while personally repairing a vehicle breakdown outside the factory grounds. The court held that the journey to work is not interrupted if the driver fixes the car and is injured during this process, regardless of whether the incident occurred on or off the factory premises.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy z dnia 17 października 1975 r.: A work-related accident occurring while an employee repairs their own vehicle during the commute is considered an accident on the way to or from work, irrespective of the specific location.

Parole chiave

Generato dall'IA
accident on the way to work own vehicle repair workplace accident compensation commute interruption employee protection

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
w związku z art. 417 § 1 i 422 § 2
§ 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r.
art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
Działając na podstawie przepisu art. 12 ust.
art. 393 § 13 KPC
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy z mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 39313 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UKN 40/94
okolicznościach (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 grudnia 1994 r., II UKN 40/94 OSNAPIUS 1995 nr 9 poz.
II UKN 57/96
Workplace accident on apartment stairs deemed a commute accident if worker hasn't crossed apartment threshold.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 22 stycznia 1998 r.

II UKN 462/97

Pracownik odbywający drogę do pracy lub z pracy własnym samochodem nie przerywa tej drogi, jeśli usuwa usterkę samochodu i w trakcie tej

czynności ulega wypadkowi. Zdarzenie jest wypadkiem w drodze do pracy lub

z pracy, niezależnie od tego, do kogo należał teren, na którym nastąpiło.

Przewodniczący SSN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN Roman

Kuczyński, Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku

Edwarda A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy, na skutek kasacji

Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 1995 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi WojewódzkiemuSądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 1997 r. [...] oddalił odwołanie Edwarda A. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 10 sierpnia 1994 r., odmawiającej

mu przyznania jednorazowego odszkodowania uznając, że wypadek jakiemu uległ

wnioskodawca w dniu 4 lutego 1994 r., nie był wypadkiem w drodze z pracy, lecz wypadkiem zrównanym z wypadkiem przy pracy. Wyrok Sądu jest prawomocny, nie

zawiera uzasadnienia, ponieważ żadna ze stron nie zgłosiła stosownego wniosku.

Działając na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospo-

- 2 litej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) w związku z art. 417 § 1 i 422 § 2

KPC (w brzmieniu przed zmianą) Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył ten wyrok

kasacją i wnosił o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi WojewódzkiemuSądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.

Rzecznik zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 233 § 1 i 316 § 1

KPC oraz art. 6 i 41 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:

Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) w związku z § 14 ust. 1 i 15 rozporządzenia

Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z

dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na

zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, w drodze do pracy

i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199), a nadto

naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co

następuje:

Edward A., zatrudniony w [...] Kopalniach Węgla Kamiennego w W., po zakończeniu pracy w dniu 4 lutego 1994 r. udał się na parking samochodowy, położony

obok kopalni, aby powrócić do domu pozostawionym tam samochodem osobowym.

Na parkingu stwierdził uszkodzenie koła. W czasie jego wymiany doznał urazu palca

V ręki lewej, co spowodowało amputację paliczka końcowego palca i niezdolność do

pracy w czasie od 5 lutego do 8 kwietnia 1994 r. Zdarzenie to zakład pracy uznał za

wypadek w drodze z pracy i wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału

w W. o określenie stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu i wypłacenie poszkodowanemu stosownego odszkodowania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 10 sierpnia 1994 r. [...] nie

uznał zdarzenia za wypadek w drodze z pracy przyjmując, że skoro parking samochodowy, na którym doszło do wypadku jest własnością zakładu pracy, tj. [...] Kopalni Węgla Kamiennego, to wypadek ten należy traktować jako zrównany z wypad-

- 3 kiem przy pracy.

Od decyzji tej wnioskodawca Edward A. odwołał się do Sądu WojewódzkiegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu. Sąd Wojewódzki prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 1995 r. [...] odwołanie oddalił. Z braku uzasadnienia nie są znane przesłanki, którymi kierował się Sąd wydając to orzeczenie. Z

przebiegu postępowania sądowego ograniczającego się do ustalenia właściciela

placu przeznaczonego na parking oraz po stwierdzeniu, że był on własnością Skarbu

Państwa i pozostawał pod zarządem [...] Kopalni Węgla Kamiennego, można jedynie

wnosić, iż Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że zdarzenie było

wypadkiem zrównanym z wypadkiem przy pracy, dla którego obowiązuje tryb

postępowania właściwy dla spraw ze stosunku pracy.

Po oddaleniu roszczeń w niniejszej sprawie, wnioskodawca wystąpił do Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Wałbrzychu o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 listopada 1995 r. [...] powództwo

oddalił uznając, że wypadek był wypadkiem w czasie drogi z pracy, a nie wypadkiem

przy pracy. Rewizję powoda od tego wyroku Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia 7 marca 1996 r. [...]

Rozpatrywana kasacja jest uzasadniona. Sąd Najwyższy podziela w całej

pełni stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu, że zaskarżony wyrok rażąco narusza

prawo, w szczególności przepisy wskazane w kasacji. Słusznie podniesiono w uzasadnieniu kasacji, że aby wypadek, któremu wnioskodawca uległ, mógł być uznany

za wypadek przy pracy powinny być spełnione przesłanki wymienione w art. 6 ustawy

z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przesłanki te

nie wystąpiły, ponieważ w chwili wypadku wnioskodawca:

- nie wykonywał zwykłych czynności albo poleceń przełożonych,

- nie wykonywał czynności w interesie zakładu pracy, nawet bez polecenia,

- nie pozostawał w dyspozycji zakładu pracy w drodze między siedzibą zakładu

pracy, a miejscem obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Nie został spełniony także warunek pozwalający na potraktowanie wypadku

na równi z wypadkiem przy pracy (art. 6 ust. 2 ustawy wypadkowej), ponieważ wnioskodawca nie przebywał w podróży służbowej, nie odbywał służby w zakładowych i

- 4 resortowych formacjach samoobrony, albo w związku z przynależnością do obowiązkowej lub ochotniczej straży pożarnej oraz nie wykonywał zadań zleconych przez

działające w zakładzie pracy organizacje polityczne lub zawodowe. W ustalonych

okolicznościach wypadek wnioskodawcy mógł więc być rozważany tylko jako

wypadek w drodze z pracy w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz § 14

ust. 1 i § 15 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra

Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu

orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadków

przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr

36, poz. 199). Według definicji wypadku w drodze do pracy lub z pracy, zawartej w §

14 tego rozporządzenia, wypadkiem takim jest wypadek, który zdarzył się podczas

najkrótszej i nie przerwanej drogi (do pracy lub z pracy). Uważa się przy tym, że

przerwanie drogi z przyczyn życiowo uzasadnionych nie pozbawia zdarzenia cech

wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Jest przy tym oczywiste, że wypadek w drodze do pracy lub z pracy musi się charakteryzować, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy

wypadkowej, nagłością zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną.

Sąd Najwyższy podziela pogląd wnoszącego kasację, że pracownik, który pokonuje drogę do pracy lub z pracy, przy użyciu własnego samochodu nie przerywa

tej drogi, jeśli przy jej rozpoczynaniu lub kontynuowaniu osobiście usuwa usterkę

samochodu i w trakcie tej czynności ulega wypadkowi oraz, że bez znaczenia jest

również do kogo należał teren, na którym nastąpiło zdarzenie. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie jest natomiast bez znaczenia - jak to podniesiono

w uzasadnieniu kasacji - czy wypadek zaistniały przed rozpoczęciem lub po zakończeniu pracy, zdarzył się na terenie zakładu pracy lub poza nim. Przepisy ustawy

wypadkowej oraz rozporządzenia nie określają początku i końca drogi do pracy i z

pracy. W doktrynie jednak i w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że droga

ta rozpoczyna się z chwilą opuszczenia przez pracownika drzwi domu (mieszkania),

w którym mieszka lub bramy zakładu pracy i kończy się również w tych samych

okolicznościach (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 grudnia 1994 r., II UKN 40/94 OSNAPIUS 1995 nr 9 poz. 18, z dnia 24 stycznia 1997 r., II UKN 57/96 - OSNAPiUS

1997 nr 18 poz. 347). Skoro zatem wypadek, któremu w dniu 4 lutego 1994 r. uległ

wnioskodawca zdarzył się - jak wynika z dołączonych do akt szkiców - poza terenem

- 5 zakładu pracy, tj. po wyjściu wnioskodawcy za bramę, na parkingu położonym poza

ogrodzeniem tego zakładu, to wypadek ten był wypadkiem w drodze z pracy w

rozumieniu przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia. Słusznie też zarzucono w kasacji,

że niezależnie od rażącego naruszenia prawa zaskarżony wyrok narusza również

interes Rzeczypospolitej Polskiej wyrażający się w szczególnej ochronie osób

poszkodowanych w wyniku wypadków przy pracy. Zaskarżony wyrok podważa także

konstytucyjną zasadę państwa prawnego i zaufania obywateli do jego organów, w

szczególności organów wymiaru sprawiedliwości.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy z mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 39313 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.