Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 310/00 Generato dall'IA

Family pension denied to relatives of employee receiving special exception pension under Social Insurance Fund Act.

Numero d'incarto II UKN 310/00
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the family member's appeal for a family pension after the employee died. The lower court had granted the pension based on the deceased's receipt of a special exception pension, but the Supreme Court ruled this incorrect. The court held that special exception pensions are personal and do not establish a legal right to a family pension under the relevant statute.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 65 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 116 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; The receipt of a pension granted via special exception does not constitute an established right to a pension or disability pension, thereby precluding family members from claiming a family pension.

Parole chiave

Generato dall'IA
family pension eligibility special exception pension Social Insurance Fund Act personal character of benefit disability pension right employee death Supreme Court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Członkom rodziny pracownika, który pobierał świadczenie emerytalnorentowe przyznane w drodze wyjątku, nie przysługuje renta rodzinna na podstawie art. 65 ust.
Art. 116 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
podstawie art. 116 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r.
Art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
267 ze zm.), a także aktualnie obowiązującego art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia
Art. 393 § 13 i 393 § 15 Kodeksu postępowania cywilnego
przytoczoną podstawę kasacyjną, na podstawie art. 39313 i 39315 KPC orzekł jak w

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II URN 1/79
na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1979 r., II URN 1/79, (bez wskazania jego adresu publikacyjnego), jest nieporozumieniem, bowiem wyrok ten odnosił
II UZP 22/78
Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1978 r., II UZP 22/78, OSNCP 1979 z.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 5 kwietnia 2001 r.

II UKN 310/00

Członkom rodziny pracownika, który pobierał świadczenie emerytalnorentowe przyznane w drodze wyjątku, nie przysługuje renta rodzinna na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).

Przewodniczący SSN Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna

Bednarczyk, Beata Gudowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2001 r. sprawy z wniosku

Jana B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o rentę

rodzinną, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 1999 r. [...]

z m i e n i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, wyrokiem z dnia 14 grudnia 1999 r. [...], uwzględniając apelację wnioskodawcy, zmienił

wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z

dnia 18 czerwca 1999 r. [...] oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w C. z dnia 10 lutego 1999 r. i przyznał wnioskodawcy Janowi

B. rentę rodzinną na córkę Izabelę B. od lutego 1999 r.

Zaskarżonemu kasacją wyrokowi organ rentowy zarzucił naruszenie prawa

materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 1 ustawy

z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) i wniósł o jego zmianę i oddalenie apelacji

wnioskodawcy.

Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Przedmiotem sporu, a więc i zaskarżenia kasacyjnego, jest prawo Izabeli B.

do renty rodzinnej po zmarłej matce. Bezsporne jest, że zmarła w dniu 28 stycznia

1998 r., Elżbieta B. od 1 grudnia 1982 r. do śmierci pobierała rentę przyznaną na

podstawie art. 116 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 3, poz. 6 ze zm.). Stosownie do tego

przepisu osobom, które wskutek szczególnych okoliczności nie spełniły warunków

wymaganych do uzyskania prawa do emerytury lub renty i nie mają niezbędnych

środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać wyjątkowo emeryturę lub rentę i określić jej wysokość.

Natomiast na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., renta

rodzinna przysługuje wymienionym w jej art. 67 -71 członkom rodziny osoby, która w

chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do

pracy lub spełniała warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń. Sam fakt, że

matka wnioskodawczyni pobierała rentę przyznaną jej w drodze wyjątku, w sposób

nie nasuwający wątpliwości oznacza, że nie spełniała warunków ani do uzyskania

emerytury, ani też renty z tytułu niezdolności do pracy (uprzednio - do renty inwalidzkiej), nie miała też - z tej samej przyczyny - ustalonego prawa do żadnego z tych

świadczeń. Błędne jest przekonanie Sądu Apelacyjnego, że pobieranie renty przyznanej w drodze wyjątku jest równoznaczne z „ustaleniem prawa” do świadczenia

określonego w art. 65 § 1 ustawy. Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń nie była

decyzją deklaratoryjną, stwierdzającą prawo Elżbiety B. do renty inwalidzkiej wobec

spełnienia przez nią ustawowych warunków do powstania tego prawa. Decyzja ta (o

charakterze konstytutywnym) nie ustalała jej prawa do renty, lecz przyznawała

świadczenie wobec „szczególnych okoliczności i braku niezbędnych środków utrzymania.” Świadczenia wyjątkowe, przyznawane w trybie art. 116 powołanej wyżej

ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r., następnie na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14

grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40,

poz. 267 ze zm.), a także aktualnie obowiązującego art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r., miały i nadal mają charakter osobisty. Powołanie się w zaskarżonym wyroku

na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1979 r., II URN 1/79, (bez wskazania jego adresu publikacyjnego), jest nieporozumieniem, bowiem wyrok ten odnosił

się do całkowicie odmiennego stanu faktycznego, w szczególności nie dotyczył

prawa do renty rodzinnej po osobie pobierającej świadczenie wyjątkowe. Waloryza-

cja i ubruttowienie świadczeń przyznanych w drodze wyjątku oraz kontrolne badania

lekarskie osób uprawnionych zapewniały zarówno odpowiednią wysokość świadczeń

jak i kontrolę dalszego istnienia przesłanek uzasadniających ich przyznanie natomiast nie zmieniały osobistego charakteru pobieranego świadczenia (por. uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1978 r., II UZP 22/78, OSNCP 1979 z. 3, poz.

47). Uchwała ta nie straciła aktualności i prawo do renty rodzinnej na podstawie art.

65 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. nie przysługuje członkom rodziny po pracowniku,

który pobierał świadczenie przyznane w drodze wyjątku. Podkreślić jednak należy, że

stosownie do art. 83 ustawy członkowie rodziny pozostali po osobie uprawnionej do

świadczenia wyjątkowego mogą - jeśli spełniają warunki określone w tym przepisie również ubiegać się o przyznanie świadczenia i taki wniosek w tym trybie może złożyć Izabela B.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, uznając za usprawiedliwioną

przytoczoną podstawę kasacyjną, na podstawie art. 39313 i 39315 KPC orzekł jak w

sentencji wyroku.