Supreme Court dismissed cassation, ruling that evidence must be sufficient to resolve the case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed Feliksa K.'s cassation appeal against the Social Insurance Institution's denial of a war veteran's disability pension. The applicant argued that the lower court failed to admit witness testimonies and new expert opinions regarding her health after leaving a transit camp, claiming this violated procedural rights. The court held that the disputed facts were already sufficiently clarified by existing records and seven expert opinions, making additional evidence unnecessary under the Civil Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 217 § 1, 2 KPC; Art. 227, 232, 233 KPC: The court is not obligated to admit all requested evidence if the disputed circumstances are already sufficiently clarified, and parties bear the duty to present relevant evidence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 25 września 1997 r.
II UKN 271/97
Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego
wyznacza, podlegająca kontroli instancyjnej, ocena czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy.
Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar,
Barbara Wagner (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 września 1997 r. sprawy z wniosku
Feliksy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o rentę
inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 18 lutego 1997 r.
[...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu wyrokiem z
dnia 12 grudnia 1996 r. [...] oddalił odwołanie Feliksy K. od decyzji wydanej przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. w dniu 22 sierpnia 1996 r., odmawiającej przyznania renty inwalidzkiej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja
1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity
tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.). Sąd ustalił, że odwołująca się jest inwalidką I grupy. Od 10 maja 1941 r. przebywała, około miesiąca, w obozie przejściowym „S.” w T. Następnie, na okres dwóch tygodni osadzona została w obozie w º.,
skąd wywieziono ją na roboty przymusowe do W. w Niemczech. Pracowała tam w
majątku M. na plantacji winorośli do zakończenia wojny. Inwalidztwo [...], nie ma
związku z pobytem w obozie.
W apelacji od tego wyroku Feliksa K. podnosząc zarzuty niewyjaśnienia
wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenia art. art. 3, 6, 232, 233, 286 i 290 § 1 KPC, wniosła o jego uchylenie i przeka-
zanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżąca twierdziła, że
odmawiając dopuszczenia zgłoszonych przez nią dowodów, a to zeznań świadków
Włodzimierza R. i Marianny B., na okoliczność stanu zdrowia po opuszczeniu obozu
oraz dodatkowej opinii biegłych, Sąd uniemożliwił jej dochodzenia należnych praw i
zarazem nie dopełnił wymogu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Nadto, Sąd dokonał oceny dowodów jednostronnie, na niekorzyść wnioskodawczyni, z pominięciem
jej wyjaśnień.
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wyrokiem
z dnia 18 lutego 1997 r. [...] oddalił apelację. W ocenie Sądu zarzuty Feliksy K. są
bezzasadne. Była ona badana przez biegłych siedmiu specjalności, a to: internistę,
neurologa, psychiatrę, reumatologa, okulistę, laryngologa i urologa. Konkluzja zawarta w ich opinii z 25 października 1996 r. jest zbieżna z treścią orzeczeń komisji do
spraw inwalidztwa i zatrudnienia - obwodowej z 25 lipca 1996 r. oraz wojewódzkiej z
dnia 13 sierpnia 1996 r. Na uzasadnienie wniosku o powołanie nowych biegłych,
zgłoszonego na rozprawie w dniu 12 grudnia 1996 r., skarżąca podała, iż zapomniała
powiedzieć, że się przeziębiła i zapadła na zapalenie płuc. Jednak już uprzednio
wyjaśniła ustnie i opisała w pismach procesowych wszystkie swoje dolegliwości.
Odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność stanu zdrowia po
opuszczeniu obozu była zasadna, albowiem odwołująca się została ze „S.” przewieziona bezpośrednio do obozu w º., a następnie wywieziona na roboty przymusowe.
Wobec tego świadkowie nie mogą mieć wiedzy o stanie zdrowia Feliksy K. po opuszczeniu przez nią „S.”. Nadto, podstawą wydania przez biegłych opinii o stanie zdrowia badanego jest dokumentacja lekarska, a nie zeznania świadków. Między wydaniem opinii biegłych a rozprawą było dość czasu do zgłoszenia wniosków dowodowych. Skarżąca nie zrobiła tego. Była w postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika. Świadomie przewlekała postępowanie. Do opinii biegłych nie zgłosiła
merytorycznych zastrzeżeń, a jedynie polemizowała z ustaleniami co do związku jej
inwalidztwa z pobytem w obozie. Feliksa K. podjęła leczenie z powodu dolegliwości
serca w 1972 r., zapalenia pęcherza moczowego w roku 1981, dolegliwości reumatycznych w 1983 r. Z powodu gruźlicy naciekowej była leczona w G.D. od 2 listopada
1990 r. do 9 stycznia 1991 r. Czas ujawnienia poszczególnych schorzeń, okres przebywania skarżącej w „S.” i pora roku osadzenia potwierdzają trafność ustalenia co do
braku związku jej inwalidztwa z pobytem w obozie.
Feliksa K. wniosła od powyższego wyroku kasację wskazując jako jej pods-
tawę naruszenie przepisów proceduralnych, a to: art. art. 227 i 232 KPC, przez pominięcie dowodu z zeznań świadków oraz nowej opinii biegłych, art. 217 § 1 i 2 KPC
przez odmowę dopuszczenia dowodu zgłoszonego mimo wcześniejszego braku pouczenia ze strony Sądu, a w konsekwencji uznania, że wniosków dowodowych nie
składała wcześniej w celu przewlekania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje :
Feliksa K., inwalidka I grupy od 1 listopada 1994 r., wnosiła o przyznanie jej
renty inwalidzkiej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Okolicznością istotną dla
rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy było zatem ustalenie czy jej inwalidztwo pozostaje w związku z miesięcznym pobytem w obozie przejściowym "S.”, gdzie znalazła się w maju 1941 r. po przesiedleniu ze Ð. do D. Sąd okoliczność tę wyjaśnił
dostatecznie, co wynika w sposób nie budzący wątpliwości z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Dopuścił dowody z akt rentowych, zeznań wnioskodawczyni oraz z
opinii siedmiu biegłych specjalizacji lekarskich właściwych z punktu widzenia schorzeń rozpoznanych u Feliksy K., rozważając je wszechstronnie i oceniając w granicach swobody wyznaczonych w art. 233 KPC. Należy przy tym zauważyć, że niektórych ustaleń, jak np. okresu pobytu w obozie „S.” przez maj 1941 r., Sąd dokonał z
korzyścią dla skarżącej. Bowiem z jej oświadczenia oraz z przedłożonego zaświadczenia w uwierzytelnionym tłumaczeniu z języka niemieckiego wynika, że od maja
1941 r. do marca 1945 r. Feliksa K. przebywała w majątku M. i taki okres ma zaliczony do stażu rentowego z tytułu pracy przymusowej. Odmawiając, z podaniem motywów, dopuszczenia zgłoszonych na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie
wyroku, dowodów z opinii dalszych biegłych oraz z zeznań świadków, Sąd II instancji
nie naruszył art. 217 KPC. Zgodnie z § 2 tego przepisu, „sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.”
Nie uchybił też Sąd przepisom art. art. 227 i 232 KPC. Według pierwszego z
nich - „Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie”. Jest to przepis o charakterze raczej definicyjnym, z którego nie wynikają
wprost żadne powinności sądu. Art. 232 KPC w zd. 1 nakłada na strony procesowe
obowiązek wskazywania dowodów ; w zdaniu 2 - uprawnia sąd do dopuszczenia dowodu z urzędu. Z powołanych przepisów, których naruszenie zarzuca Sądowi kasa-
cja nie wynika obowiązek sądu dopuszczenia wszelkich dowodów wnioskowanych
przez strony „aż do zamknięcia rozprawy”. W szczególności nie można żądać prowadzenia postępowania dowodowego tylko dlatego, że strona nie jest zadowolona z
dotychczasowych jego wyników. Ocena Sądu, iż zgłaszane przez Feliksę K. wnioski
dowodowe skierowane były na przedłużenie postępowania, zważywszy ich ciężar dowodowy oraz czas zgłoszenia, a także uwzględniając fakt, że skarżąca występowała
w sprawie z pełnomocnikiem procesowym, jest uprawniona.
Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy, stosownie do treści art.
39312 KPC, orzekł jak w sentencji.