Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 251/98 Generato dall'IA

Athlete receiving sports scholarship not covered by employee insurance if subject to other social security system.

Numero d'incarto II UKN 251/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a handball player against the Social Insurance Institution's decision to collect contributions. The court found that the athlete, who received a sports scholarship and medical care, was already covered under a separate social security system for self-employed individuals. Consequently, the specific provision for sports scholarships only applies to those not subject to another insurance system, excluding this athlete from employee insurance coverage.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych; Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą: An athlete receiving a sports scholarship is exempt from employee social insurance only if they do not study full-time and are not subject to another social security system for a different activity.

Parole chiave

Generato dall'IA
sports scholarship social security system employee insurance self-employed activity handball athlete cassation appeal exemption criteria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych
Tę zasadę potwierdza również art. 41 ustawy z dnia 25 listopada 1986
Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą
Dlatego - stosownie do art. 2 ust.
§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r.
Art. 353 § 12 Kodeksu postępowania cywilnego

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 7 października 1998 r.

II UKN 251/98

Osoba pobierająca stypendium sportowe, która nie uczy się i nie studiuje w systemie studiów dziennych, nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym pracowników, jeżeli podlega innemu systemowi ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania innej działalności, poza uprawianiem sportu.

Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie: SA Beata Gudowska, SN

Stefania Szymańska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 października 1998 r. sprawy z

wniosku Janusza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P.

o ustalenie niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1997

r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. w decyzji z 5 lutego 1997 r.

stwierdził, że Janusz T. w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1994 r. oraz w

dniu 1 stycznia 1996 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej

działalności gospodarczej i zobowiązał go do zapłaty za ten okres składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 3.335,57 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 6.600 zł.

Pobieranie przez niego jako zawodnika zespołu piłki ręcznej stypendium sportowego

w Klubie Sportowym „C.” w P. nie daje bowiem podstawy do wyłączenia z ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

W odwołaniu do Sądu Wojewódzkiego Janusz T. twierdził, że zaskarżona decyzja jest bezzasadna, gdyż w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 1995 r. z

Klubem Sportowym „C.” w P. łączyła go umowa, na podstawie której był czynnym

zawodnikiem sportowym II ligi państwowej w piłce ręcznej i jako zawodnik kontraktowy pobierał stypendium sportowe oraz świadczenia pieniężne z tytułu uczestnictwa w

rozgrywkach mistrzowskich, pucharowych i międzynarodowych według zasad

ustalonych w obowiązujących przepisach oraz w regulaminie wewnętrznym, a także

był ubezpieczony od następstw nieszczęśliwych wypadków i miał zapewnioną opiekę

lekarską. Klub Sportowy „C.” jako pracodawca regularnie odprowadzał do ZUS

składki z tytułu ubezpieczenia społecznego od wypłacanego wynagrodzenia. Zawierane z zawodnikami umowy oparte były o wzory umów dostarczone z Polskiego

Związku Piłki Ręcznej w W. Dlatego - stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.). nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności

gospodarczej.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem z 21 kwietnia 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję ZUS w ten sposób, że ustalił,

iż Janusz T. w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1994 r. oraz w dniu 1

stycznia 1996 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 12 maja 1997 r., jednakże

wobec istotnego uchybienia procesowego, jakie wystąpiło w postępowaniu sądowym,

Sąd Wojewódzki postanowieniem z 11 lipca 1997 r. wznowił postępowanie zakończone tymże wyrokiem. Po przeprowadzeniu ponownie postępowania już z

udziałem prawidłowo zawiadomionej strony pozwanej oraz przesłuchaniu świadka

Ryszarda L., Sąd Wojewódzki wyrokiem z 11 lipca 1997 r. oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając wyrok z 21 kwietnia 1997 r. za prawidłowy.

Sąd Wojewódzki ustalił, że Janusz T. od 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia

1995 r. nieprzerwanie był zatrudniony w KKS ”C.” w P. jako zawodnik sekcji piłki

ręcznej na podstawie kolejno zawieranych umów na czas określony. Klub wypłacał

odwołującemu się jako zawodnikowi wynagrodzenie w postaci stypendium sportowego oraz inne świadczenia pieniężne przewidziane w umowie. Odwołujący się jako

zawodnik codziennie brał udział w treningach i podpisywał listę obecności, a w soboty i niedziele wyjeżdżał z drużyną na mecze wyjazdowe lub rozgrywał takie mecze

w P. Obowiązywała go dyscyplina pracy. Klub opłacał za niego składki ubezpieczeniowe jak za pracownika w wysokości 48% od wypłacanego wynagrodzenia. Dokonując oceny tych ustaleń, Sąd Wojewódzki uznał, że Janusz T., zatrudniony w Klubie

Sportowym „C.” w P. jako zawodnik sekcji piłki ręcznej, w okresie od 1 stycznia 1992

r. do 31 grudnia 1995 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą i nie jest obowiązany do zapłaty organowi rentowemu

składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 3.335,57 zł oraz odsetek za zwłokę w

kwocie 6.600,70 zł. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia

1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą

oraz ich rodzin, ubezpieczeniu nie podlegają osoby prowadzące taką działalność,

które są równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo są objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego.

Wyrokiem z 5 grudnia 1997 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację

organu rentowego. Według tego Sądu, decyzja z 5 lutego 1997 r. wydana została z

naruszeniem prawa materialnego na skutek błędnej jego wykładni i niewłaściwego

zastosowania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że

wnioskodawcę od dnia 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1994 r. łączyła z Klubem

Sportowym „C.” w P. umowa, na podstawie której był czynnym zawodnikiem sportowym II ligi w piłce ręcznej i jako zawodnik kontraktowy pobierał stypendium sportowe

i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu na podstawie ustawy z dnia 14

grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40,

poz. 267 ze zm.), a składki na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy, jako zawodnika pobierającego stypendium sportowe, opłacał Klub Sportowy. W tej sytuacji objęcie wnioskodawcy również ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest nieuzasadnione i narusza przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy

z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących

działalność gospodarczą oraz ich rodzin. Przepis ten stanowi bowiem, że osoby objęte ubezpieczeniem społecznym na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

z.e.p., nie podlegają równocześnie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej. Z tego względu wydany przez Sąd pierwszej instancji zaskarżony wyrok uwzględniający odwołanie i ustalający, że Janusz T. nie podlegał

ubezpieczeniu społecznemu w wyżej wymienionym okresie z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej i nie jest zobowiązany do zapłaty składek wraz z odsetkami za ten okres, jest trafny i odpowiadający prawu. Podtrzymywane przez stronę

pozwaną w apelacji stanowisko, iż wnioskodawca z uwagi na cywilnoprawny cha-

rakter umowy łączącej go z Klubem Sportowym „C.” w P. w okresie od 1 stycznia

1992 r. do 31 grudnia 1994 r. nie mógł podlegać ubezpieczeniu społecznemu pracowniczemu jest błędny, ponieważ ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. obejmuje ubezpieczeniem społecznym nie tylko pracowników, ale również pewne grupy

osób, które nie są pracownikami w myśl Kodeksu pracy. Należą do nich, między innymi, adwokaci, osoby wykonujące pracę nakładczą (chałupnicy) oraz osoby pobierające stypendium sportowe z tytułu wyczynowego uprawiania sportu i do tej grupy

osób należy wnioskodawca. Wynika to z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.

o z.e.p. Tak więc - wbrew odmiennym twierdzeniom organu rentowego - Jan T., jako

zawodnik pobierający stypendium sportowe z tytułu wyczynowego uprawiania sportu

w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1994 r., z mocy ustawy był włączony

do ubezpieczenia społecznego na zasadach ustalonych dla pracowników i podlegał

obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia

1982 r., mimo że jako zawodnik nie był pracownikiem w myśl Kodeksu pracy i że

łącząca go z Klubem Sportowym umowa miała charakter cywilnoprawny. Ustawa o

z.e.p. okres pobierania stypendium sportowego z tytułu wyczynowego uprawiania

sportu traktuje jako równoważny z okresem zatrudnienia, zaś ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.)

traktuje jako okres składkowy (art. 2 ust. 2 pkt 15). Konsekwencją traktowania okresu

pobierania stypendium sportowego z tytułu wyczynowego uprawiania sportu jako

równorzędnego z zatrudnieniem jest to, że osoby takie podlegają obowiązkowi

ubezpieczenia społecznego na podstawie ustawy o z.e.p. i są uprawnione na podstawie tej ustawy do świadczeń. Z tych powodów podnoszona przez organ rentowy

okoliczność, że treść umowy zawarta przez wnioskodawcę z Klubem Sportowym nie

odpowiada w pełni treści umowy o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy, nie ma

wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie.

W kasacji, opartej na podstawie z art. 3931 pkt 1 KPC, organ rentowy zarzuca

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r.

o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą w

związku z art. 2 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji

emerytur i rent oraz § 1 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29

stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne... (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.). W konsekwencji

wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania Janusza T. od decyzji z

5 lutego 1997 r. lub o uchylenie tego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu

Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zdaniem organu rentowego, Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 2 ust. 2

pkt 1 (powinno być art. 2 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. Przepis ten

stanowi, że nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu osoby prowadzące działalność gospodarczą, które są jednocześnie pracownikami. W niniejszej sprawie zaś

wnioskodawca od września 1991 r. prowadził działalność gospodarczą. Z uwagi na

zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w okresie od 1 września do 31 grudnia

1991 r. oraz od 2 stycznia 1996 r. i zatrudnienie kontraktowe w okresie od 1 stycznia

do 31 grudnia 1995 r. organ wyłączył go z ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Brak takich umów na okres od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1994 r. spowodowało zastosowanie w stosunku do niego powołanych w apelacji i

w kasacji przepisów prawa. Zgodnie zatem z przepisem § 1 ust. 1 pkt 1a1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. nie powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu pracowników. Przepis ten bowiem wyłącza stypendystów sportowych z ubezpieczenia pracowniczego, z uwagi na podleganie innemu (w przypadku

wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej) ubezpieczeniu

społecznemu. Tę zasadę potwierdza również art. 41 ustawy z dnia 25 listopada 1986

r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, stanowiąc, że ubezpieczeniu społecznemu na zasadach i w trybie określonym dla pracowników podlegają osoby pobierające stypendium sportowe..., jeżeli nie podlegają ubezpieczeniu

społecznemu z innego tytułu. Dlatego w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. 1 pkt 1

ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny prawa materialnego jest pozbawiony

słuszności. Z uzasadnienia kasacji wynika, iż - zdaniem organu rentowego - nie było

podstawy do zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o

ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz

członków ich rodzin, gdyż w okresach, w których Janusza T. nie łączyła z Klubem

Sportowym „C.” w P. umowa o pracę i „zatrudnienie kontraktowe” należy go traktować jako prowadzącego działalność gospodarczą, a w związku z tym podlegał on

ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, który to

przepis wymienia podmioty podlegające ubezpieczeniu na mocy tej ustawy.

Podane w kasacji argumenty prawne nie podważają stanowiska zajętego

przez Sąd Apelacyjny. Sąd ten przytoczył przepisy prawa, które mają zastosowanie

w niniejszej sprawie i dają podstawę do wniosku, że Janusz T. w okresach, w których

pobierał stypendium sportowe, podlegał ubezpieczeniu pracowniczemu. Wywiedzione w tym zakresie przez Sąd Apelacyjny argumenty prawne są spójne i świadczą

o dokonaniu prawidłowej wykładni przepisów przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy w pełni podziela tę argumentację, jako wynikającą z analizy

właściwych przepisów i spójną logicznie. Sąd Apelacyjny wyszedł z prawidłowego

założenia, że w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1986 r., będącym przepisem szczególnym, wymienione są sytuacje, których wystąpienie wyłącza ubezpieczenie społeczne przewidziane w tejże ustawie oraz że jedną z takich wyłączających

sytuacji jest podleganie odrębnym przepisom w zakresie zaopatrzenia emerytalnego

lub ubezpieczenia społecznego. W przypadku wnioskodawcy chodzi o przepisy pracowniczego zaopatrzenia emerytalnego, mimo iż w okresach pobierania stypendium

sportowego umowa łącząca go z Klubem nie odpowiadała w pełni treści umowy o

pracę. Jest to sytuacja szczególna, przewidziana przez ustawodawcę, która znalazła

wyraz w przepisach prawa powołanych przez Sąd Apelacyjny.

Wbrew wywodom kasacji, przepis art. 41 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o

organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, dodany przez art. 40 ustawy z

dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji, potwierdza trafność stanowiska zajętego przez Sąd Apelacyjny. Przepis ten stanowi, że ubezpieczeniu społecznemu na

zasadach i w trybie określonym dla pracowników podlegają osoby pobierające stypendium sportowe, z wyjątkiem osób uczących się lub studiujących w systemie studiów dziennych, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu.

Treść tego przepisu - przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania - oznacza

zatem, że osoba pobierająca stypendium sportowe, która nie uczy się lub nie studiuje

w systemie studiów dziennych, nie podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników tylko w sytuacji, gdy podlega innemu systemowi ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania innej działalności, poza zajmowaniem się sportem. Tak

też należy rozumieć § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia

1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne...

Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd Najwyższy uznał, iż kasacja pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega ona oddaleniu

na mocy art. 35312 KPC.