Allowing an employee to work despite a medically erroneous certificate constitutes an external cause of a work accident.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court reversed the lower court's dismissal, ruling that the death of a miner was a work accident. The court found that the employer's decision to allow the deceased to work based on a medical certificate containing an objectively erroneous assessment of his fitness constituted an external cause. Consequently, the court held that the employer's reliance on a flawed medical opinion, even without fault, satisfied the legal requirements for a work-related death.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Dopuszczenie pracownika do pracy na podstawie aktualnego zaświadczenia lekarskiego zawierającego obiektywnie błędną ocenę jego zdolności stanowi zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 23 listopada 1999 r.
II UKN 208/99
Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na podstawie aktualnego okresowego zaświadczenia lekarskiego, zawierającego obiektywnie
błędną ocenę jego zdolności do pracy, stanowi zewnętrzną przyczynę wypadku
w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z
tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983
r. Nr 30, poz. 144 ze zm.).
Przewodniczący: SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Zbigniew Myszka, Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1999 r. sprawy z powództwa Marii S. przeciwko N. Spółce Węglowej Spółce Akcyjnej w T. Kopalni Węgla
Kamiennego „Z.” w L. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji
powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Katowicach-Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 3 grudnia 1998 r. [...]
1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w
Tychach z dnia 21 września 1998 r. [...] i ustalił, że zgon Stanisława S. w dniu 18 listopada 1996 r. nastąpił na skutek wypadku przy pracy,
2. z a s ą d z i ł od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 100 zł (sto) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 1998 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Tychach
oddalił powództwo Marii S. przeciwko N. Spółce Węglowej S.A. w T. - Kopalni Węgla
Kamiennego „Z.” w L. o sprostowanie protokołu powypadkowego i uznanie, że
śmierć jej męża Stanisława S. w dniu 18 listopada 1996 r. była skutkiem wypadku
przy pracy, ustalając następujący stan faktyczny. W tym dniu mąż powódki zgłosił się
do pracy na III zmianę na godz. 1830, po przerwie spowodowanej chorobą kolana,
trwającej od 8 października 1996 r. Idąc do miejsca pracy z tzw. II dworca (pod ziemią) nagle zasłabł i stracił przytomność, a udzielona po około 30-40 minutach pomoc
lekarska okazała się nieskuteczna. Wykonana sekcja zwłok wykazała, iż przyczyną
zgonu była ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa na podłożu zmian chorobowych serca – zaawansowana miażdżyca tętnic wieńcowych. Stwierdzono także rozległą bliznę pozawałową ściany tylno-bocznej lewej komory serca. Stanisław S. nigdy
nie leczył się kardiologicznie, a w dniu zgonu miał ważne badania okresowe przeprowadzone w dniu 20 maja 1996 r. W wydanej opinii [...] Akademia Medyczna w K.
stwierdziła, że warunki pracy męża powódki nie miały charakteru ponadnormatywnego a poprzedzająca zgon niezdolność do pracy z powodu schorzenia kolana nie mogła mieć wpływu na wystąpienie zawału. Schorzenia samoistne, które doprowadziły
do zgonu, stanowią o bezwzględnym przeciwwskazaniu do wykonywania pracy dołowej, zdarza się jednak, że zawał serca jest pierwszym objawem istniejącego i rozwijającego się procesu chorobowego – tak jak w tym przypadku. Wobec braku przyczyny zewnętrznej zdarzenia w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12
czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), powództwo nie mogło
zostać uwzględnione. „Mąż powódki w dniu zdarzenia był zdolny do pracy na podstawie orzeczeń lekarskich, za treść których strona pozwana nie ponosi odpowiedzialności”. Stanowisko to podzielił Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku, oddalając apelację powódki
(wyrok z dnia 3 grudnia 1998 r. [...]).
Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją powódka i zarzucając błędną wykładnię
prawa materialnego - art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej – wniosła o jego uchylenie i
przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, po
uchyleniu również jego wyroku. Według skarżącej w przypadku starannego przeprowadzenia okresowego badania lekarskiego, jej mąż nie powinien zostać dopuszczony do pracy pod ziemią i już ta okoliczność przemawia za objęciem tego zdarzenia
ochroną przewidzianą ustawą wypadkową.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej podniesiony w kasacji, jest
-w ocenie Sądu Najwyższego -uzasadniony.
Ogólnie należy zauważyć, że ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. objęła
ochroną odszkodowawczą zdarzenia dotykające pracowników w związku z pracą w
szerokim zakresie, gdy się weźmie zwłaszcza pod uwagę definicję wypadku przy
pracy, a także zakreśloną odpowiedzialność pracodawcy, opartą na zasadzie ryzyka
znacznie szerzej rozumianego niż w prawie cywilnym właściwie, bez możliwości
uwolnienia się od niej. Jedynie bowiem sytuacje wskazane w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy
wyłączają prawo pracownika do świadczeń przewidzianych ustawą, zaś odpowiedzialności pracodawcy nie wyłącza siła wyższa czy wina osoby trzeciej. Wiąże się to
z założeniem, że świadczenia odszkodowawcze nie muszą wyrównywać całej
szkody w rozumieniu prawa cywilnego (szkoda rzeczywista i spodziewany zysk), wysokość ich bowiem jest zryczałtowana i nie uwzględnia całej specyfiki odszkodowania z prawa cywilnego. Na tym tle należy odnosić się do ustawowej definicji wypadku
przy pracy, w tym zwłaszcza określając przyczynę zewnętrzną zdarzenia, przy
uwzględnieniu orzecznictwa Sądu Najwyższego przyjmującego, że może nią być
także dopuszczenie do pracy pracownika dotkniętego schorzeniem samoistnym,
które w danym dniu czyniło go niezdolnym do pracy (por. wyrok z dnia 9 grudnia
1977 r., III PRN 49/77, OSP 1979/3, poz. 48). Dopuszczenie pracownika do pracy
przeciwwskazanej ze względu na stan zdrowia może stanowić zewnętrzną przyczynę
wypadku przy pracy, także wtedy gdy pracodawcy nie można postawić zarzutu
zawinionego działania, a więc nieuwzględnienia przedłożonego zaświadczenia lekarskiego.
Obecny skład Sądu Najwyższego podziela pogląd zawarty w wyroku z dnia 18
sierpnia 1999 r., II UKN 89/99 (jeszcze niepublikowanym), że obowiązek dopuszczenia do pracy pracownika, który legitymuje się aktualnym wynikiem badania profilaktycznego, nie ma charakteru bezwzględnego. Nie chodzi bowiem o przedstawienie
jakiegokolwiek zaświadczenia, ale takiego, które stanowi efekt właściwej oceny zdolności pracownika do pracy na danym stanowisku, dokonanej po przeprowadzeniu
wszystkich badań wymaganych od pracownika przez art. 211 pkt 5 KP w związku z
przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996
r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 69, poz. 332 ze zm.). Zaświadczenie
lekarskie, które zawiera obiektywnie błędną ocenę zdolności pracownika do wykonywania pracy, nie zapewnia właściwej ochrony przed szkodliwymi w konkretnym sta-
nie zdrowia warunkami pracy, a dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na
podstawie aktualnego okresowego orzeczenia lekarskiego – obiektywnie błędnego –
może stanowić zewnętrzną przyczynę wypadku w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy
wypadkowej. Schorzenia samoistne, które doprowadziły do zgonu męża powódki,
stanowiły bezwzględne przeciwwskazanie do wykonywania pracy pod ziemią, w tych
więc warunkach i z uwagi na wyżej przytoczone stanowisko, dopuszczenie go do
pracy dołowej stanowiło zewnętrzną przyczynę zdarzenia, które w związku z tym
winno być kwalifikowane jako wypadek przy pracy.
Z tych względów, gdy podniesiona w kasacji podstawa art. 393 1 pkt 1 KPC
została wykazana, a brak naruszenia istotnych przepisów postępowania i zarzutów w
tym zakresie, należało orzec jak w sentencji po myśli art. 39315 KPC. O kosztach
orzeczono na podstawie art. 98 KPC mając na względzie taryfowe wynagrodzenie
pełnomocnika powódki.