Work accident compensation rates determined by the date of the court ruling, not the injury date.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially quashed the Regional Court's judgment regarding work accident compensation. The court found the lower court incorrectly applied compensation rates valid in 1994 instead of those valid in 1995. The Supreme Court ruled that when the work accident itself is disputed, the applicable compensation rates must be those in force on the date of the court's ruling.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 393 § 1 k.p.; Art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1988 r. w sprawie podwyższenia niektórych świadczeń tytułem wypadków przy pracy i chorób zawodowych: When the occurrence of a work accident is disputed, the one-time compensation amount shall be calculated based on the rates applicable on the date of the court's ruling.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 6 listopada 1996 r.
II UKN 2/96
Jednorazowe odszkodowanie z tytu u wypadku przy pracy
przys uguje pracownikowi w wysoko ci okre lonej w obwieszczeniu
Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, obowi zuj cym w dacie
stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, a gdy zwi zek zdarze z
wypadkiem przy pracy ustali orzeczeniem s d, odszkodowanie
powinno by okre lone wed ug stawek obowi zuj cych w dacie wyrokowania.
Przewodnicz cy SSN: Stefania Szyma ska, S dziowie: SN Jerzy
Ku niar, SA Mieczys aw Bareja (sprawozdawca).
S d Najwy szy, przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej
Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1996 r. sprawy
z wniosku Stanis awa K. przeciwko [...] Klubowi Sportowemu P.-P.W. w W.o odszkodowanie, na skutek kasacji Ministra
Sprawiedliwo ci od wyroku S du Rejonowego-S du Pracy w Grójcu z
dnia 19 czerwca 1995 r. [...]
u c h y l i
zaskar ony wyrok w pkt. III, IV i V i w tym
zakresie spraw przekaza S dowi Rejonowemu-S dowi Pracy w Grójcu
do ponownego rozpoznania.
U z a s a d n i e n i e
Powód Stanis aw K. w pozwie z dnia 4 marca 1993 r. wnosi o
zas dzenie na jego rzecz od [...] Klubu Sportowego P.-P.-W. w W.
jednorazowego odszkodowania z tytu u 80% uszczerbku w stanie
zdrowia, b d cego nast pstwem wypadku przy pracy, jakiemu uleg w
dniu 17 stycznia 1992 r. oraz wynagrodzenia za prac za okres od
15 lipca do listopada 1992 r. Strona pozwana nie uzna a powództwa
twierdz c, e powód w dniu 31 grudnia 1991 r. przesta by jej
pracownikiem.
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 1995 r. S d Rejonowy-S d Pracy w
Grójcu [...] zas dzi kwot 9.728 z tytu em jednorazowego
odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia
si orzeczenia oraz kwot 338,40 z tytu em wynagrodzenia za
prac z ustawowymi odsetkami od dnia 15 kwietnia 1993 r. W pozosta ej cz ci powództwo oddali . Nadto zas dzi od pozwanego na
rzecz powoda kwot 520 z tytu em zwrotu kosztów zast pstwa
procesowego oraz nakaza pobra od pozwanego na rzecz Skarbu
Pa stwa 885,25 z tytu em zwrotu kosztów s dowych. S d Rejonowy
po przeprowadzeniu post powania dowodowego ustali , e strony
faktycznie
czy a w 1992 r. umowa o prac na czas okre lony
oraz, e powód w dniu 17 stycznia 1992 r. uleg wypadkowi przy
pracy, w nast pstwie którego dozna 80% uszczerbku na zdrowiu.
Nadto ustali , e faktycznie istniej ca umowa o prac na 1992 r.
nie zosta a rozwi zana oraz, e powód po odzyskaniu zdolno ci do
pracy wiadczy nadal prac w okresie od 15 lipca do listopada
1992 r. Ustalaj c wysoko
odszkodowania S d przyj
do
wyliczenia tego odszkodowania stawk 121,60 z za jeden procent
stwierdzonego uszczerbku w stanie zdrowia, nie wskazuj c podstawy
prawnej tego ustalenia. Wyliczaj c wysoko
nale nego wynagrodzenia za okres wiadczenia pracy, za podstaw przyj
kwot
ustalon przez zak ad pracy do obliczania wysoko ci zasi ku
chorobowego za miesi c czerwiec 1992 r., to jest kwot 750.000
starych z otych.
Wyrok w cz ci uwzgl dniaj cej powództwo zosta zaskar ony
wy cznie przez stron pozwan . Rewizja powoda w cz ci
oddalaj cej powództwo zosta a odrzucona z uwagi na uchybienie
terminu do jej wniesienia. S d Wojewódzki-S d Pracy i Ubezpiecze
Spo ecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 1995 r.
[...] rewizj strony pozwanej oddali .
Od prawomocnego wyroku S du Rejonowego-S du Pracy w Grójcu w
cz ci oddalaj cej powództwo i dalszych rozstrzygni , wi
cych
si z t cz ci wyroku, kasacj wniós Minister Sprawiedliwo ci.
Skar cy powo a si na przepis art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
1 czerwca 1996 r. o zmianie Kodeksu post powania cywilnego,
rozporz dze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Prawo
upad o ciowe i Prawo o post powaniu uk adowym, Kodeksu post powania administracyjnego, ustawy o kosztach s dowych w sprawach
cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189),
zarzucaj c wyrokowi naruszenie art. 232 KPC oraz ' 1 i 5
rozporz dzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1988 r. w sprawie
podwy szenia niektórych wiadcze z tytu u wypadków przy pracy i
chorób zawodowych (Dz. U. Nr 29, poz. 199 ze zm.), jak te
obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6
czerwca 1995 r. w sprawie podwy szenia kwot jednorazowych odszkodowa z tytu u wypadków przy pracy i chorób zawodowych (M.P. Nr
29, poz. 344) oraz art. 481 ' 1 KC. Minister Sprawiedliwo ci
zarzuci równie naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej,
wskazuj c, e wskutek oddalenia powództwa pracownik uzyska wynagrodzenie i odszkodowanie w ni szej wysoko ci ni nale ne. Co
do wysoko ci zas dzonego wynagrodzenia podniós , e S d Rejonowy,
uwzgl dniaj c powództwo tylko cz ciowo, nie przeprowadzi w
ogóle dowodów dotycz cych zasad kszta towania si wynagrodzenia
powoda w 1992 r., w ogóle pomijaj c podstawy prawne, w oparciu o
jakie to wynagrodzenie powinno by o by ustalone. Przyj ta przez
S d Rejonowy wysoko
wynagrodzenia w oparciu o podstaw wymiaru
zasi ku chorobowego za miesi c czerwiec 1992 r. pozostaje w
sprzeczno ci z dowodami dotycz cymi kwot przekazanych stronie
pozwanej przez jednostk nadrz dn na pokrycie wynagrodzenia
powoda. Wskazuj c niewyja nienie tak istotnych okoliczno ci dotycz cych wysoko ci wynagrodzenia, kasacja jednocze nie zarzuca
bezpodstawne oddalenie powództwa o odsetki od zas dzonego
wynagrodzenia - za okres poprzedzaj cy dat 15 kwietnia 1993 r.
Co do wysoko ci ustalonego odszkodowania z tytu u uszczerbku na
zdrowiu, b d cego nast pstwem wypadku przy pracy, kasacja
powo uje si na ra ce naruszenie wy ej wskazanych przepisów, polegaj ce na zastosowaniu przy wyliczeniu wysoko ci odszkodowania
kwoty 121,60 z za jeden procent uszczerbku, gdy tymczasem w
dacie orzekania przez S d obowi zywa a, zgodnie z obwieszczeniem
Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6 czerwca 1995 r.,
stawka w wysoko ci 156,10 z . W konsekwencji Minister
Sprawiedliwo ci wnosi o uchylenie wyroku w cz ci oddalaj cej
powództwo oraz w cz ci dotycz cej dodatkowych rozstrzygni
w
przedmiocie tak kosztów, jak wydatków i przekazanie sprawy S dowi
Rejonowemu-S dowi Pracy w Grójcu do ponownego rozpoznania.
S d Najwy szy zwa y , co nast puje:
Wobec prawomocno ci wyroku S du Wojewódzkiego oddalaj cego
rewizj strony pozwanej, wi
ce s ustalenia S du Rejonowego w
przedmiocie istnienia pomi dzy stronami umowy o prac od 1
stycznia do listopada 1992 r. oraz faktu, e powód uleg
wypadkowi przy pracy. Dotyczy to równie stopnia procentowego
uszczerbku na zdrowiu, b d cego nast pstwem wypadku przy pracy
ustalonego na 80%. Stosownie do art. 39311 KPC, S d Najwy szy
w adny jest do rozpoznania sprawy wy cznie w granicach kasacji.
Z tej te przyczyny zarzuty obu stron wychodz ce poza granice
kasacji nie mog by przedmiotem rozwa a S du Najwy szego, ani
te rozstrzygni cia w sprawie. Dotyczy to tak strony pozwanej,
konsekwentnie nie uznaj cej istnienia stosunku pracy pomi dzy
stronami w 1992 r., jak i
dania powoda co do zas dzenia kwoty
1.200 z wynagrodzenia za prac z tytu u umowy zlecenia ( danie
wi
ce si z zawarciem przez stron pozwan z innymi trenerami
umów zlecenia od lipca 1992 r.). Wobec prawomocno ci orzecze
wydanych w sprawie w cz ci uwzgl dniaj cej powództwo, wi
cy
jest fakt, e powód wiadczy prac w okresie od 15 lipca do
listopada 1992 r. w oparciu o umow o prac .
Zarzuty kasacji dotycz ce niewyja nienia przez S d Rejonowy
istotnych okoliczno ci pozwalaj cych na dokonanie ustalenia co do
wysoko ci wynagrodzenia za prac nale nego powodowi za okres od
15 lipca do listopada 1992 r. s w pe ni zasadne. Istotnie, [...]
Okr gowy Zwi zek Lekkoatletyki w R. przekaza stronie pozwanej
kwot 9.500.000 starych z otych na wynagrodzenie powoda (825
tysi cy starych z otych w stosunku miesi cznym). Wynika to wprost
z dokumentu [...], cho nie daje on podstaw do naliczenia
wysoko ci wynagrodzenia. Z akt osobowych powoda wynika, e w 1990
r. jego wynagrodzenie regulowane by o zarz dzeniem Ministra Pracy
i Polityki Socjalnej Nr 65 z dnia 23 lipca 1990 r. Umowa o prac
zawarta z powodem na 1991 r. (umowa z dnia 2 stycznia 1991 r.),
zachowuj ca t sam kategori zaszeregowania co umowa z 1990 r. i
zwi kszaj ca dodatek sta owy, nie zawiera a ju wskazania
podstawy prawnej ustalenia wysoko ci wynagrodzenia. S d Rejonowy,
uwzgl dniaj c powództwo w cz ci dotycz cej wynagrodzenia za
prac , przyj
stan faktyczny z czerwca 1992 r. w sytuacji, gdy
pomi dzy stronami ju istnia konflikt. Strona pozwana wyp aci a
zasi ek chorobowy, lecz nie uzna a istnienia stosunku pracy. W
tych warunkach konieczne by o wyja nienie stanu prawnego dotycz cego kszta towania si wynagrodzenia powoda i uwzgl dnienie
tego stanu przy wyliczeniu zas dzonego wynagrodzenia. Je eli w
1992 r. uleg zmianie stan prawny w tym zakresie, zwi zany ze
zmian zasad finansowania dzia alno ci klubów sportowych, to
kwestia ta powinna by wyja niona, a nowe zasady kszta towania
wynagrodze mog yby mie zastosowanie do powoda, z uwzgl dnieniem
kategorii zaszeregowania i sta u zatrudnienia.
Z akt osobowych wynika, e wynagrodzenie wyp acane by o
pracownikom po przepracowaniu miesi ca, a zatem ka de z
wynagrodze nale nych powodowi powinno by wyp acone w terminie
przyj tym przez zak ad pracy jako termin wyp aty wynagrodzenia
(art. 85 i 86 KP). Z tym terminem roszczenie o wynagrodzenie by o
wymagalne, za z jego up ywem pracodawca pozostawa w zw oce. Nie
by o zatem w rozumieniu art. 481 ' 1 KC w zwi zku z art. 300 KP
podstaw do oddalenia
dania zas dzenia ustawowych odsetek za
okres od daty wymagalno ci wynagrodzenia, licz c za ka dy miesi c
do dnia 15 kwietnia 1993 r. Przyj ta przez S d Rejonowy data 15
kwietnia 1993 r. (data odpowiedzi na pozew) nie ma w ogóle
zwi zku z terminem wymagalno ci roszczenia o wynagrodzenie za
prac .
Uwzgl dniaj c powództwo w cz ci dotycz cej jednorazowego
odszkodowania bez wskazania podstaw prawnych S d Rejonowy
zastosowa stawki jednorazowego odszkodowania okre lone w
obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6
wrze nia 1994 r. (M.P. Nr 50, poz. 427), obowi zuj ce w okresie
od 16 wrze nia do 15 grudnia 1994 r. Tak z uzasadnienia wyroku,
jak i z tre ci akt s dowych nie wynika, z jakich powodów S d
Rejonowy zastosowa t w a nie stawk . Zgodnie z ' 5 ust. 3
rozporz dzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1988 r. w sprawie
podwy szenia niektórych wiadcze z tytu u wypadków przy pracy i
chorób zawodowych (Dz. U. Nr 29, poz. 199 ze zm.) jednorazowe
odszkodowanie przys uguje w wysoko ci okre lonej obwieszczeniem
obowi zuj cym w dacie stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu. W
sytuacji, gdy sporny jest sam wypadek przy pracy (w sprawie
niniejszej w ogóle sporne by o, czy powód w dacie zdarzenia
stanowi cego wypadek by pracownikiem) decyduje data orzeczenia
s dowego, a zatem zastosowanie powinny mie stawki okre laj ce
wysoko
odszkodowania w dacie wyrokowania. W dniu 19 czerwca
1995 r. obowi zywa y stawki odszkodowa okre lone w obwieszczeniu
Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6 czerwca 1995 r. w
sprawie podwy szenia kwot jednorazowych odszkodowa z tytu u
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (M.P. Nr 29, poz. 344).
Obwieszczenie to stawk za jeden procent uszczerbku w stanie
zdrowia okre la o na kwot 156,10 z otych. By o to ju kolejne,
trzecie podwy szenie stawek odszkodowa , licz c od 15 grudnia
1994 r. Zasadny jest zatem zarzut ra cego naruszenia prawa,
polegaj cego na zastosowaniu przez S d Rejonowy stawek
odszkodowa dotycz cych innego okresu.
Kwestie zwi zane z dat , z jak zastosowanie w sprawie maj
stawki odszkodowa i terminu wymagalno ci jednorazowego
odszkodowania wielokrotnie by y przedmiotem rozstrzygni
S du
Najwy szego (wyroki z dnia 4 pa dziernika 1990 r., I PR 36/90 i
II PR 38/90 - S .Prac. 1991 nr 4 s. 26, uchwa a z dnia 11
pa dziernika 1990 r., II PZP 1/91 - OSN 1992 z. 11-12 poz. 356,
wyrok z dnia 6 lipca 1993 r., II PRN 4/93). Orzecznictwo w tym
zakresie jest jednoznaczne i utrwalone.
Zani anie wysoko ci jednorazowego odszkodowania, jak te
zani anie wysoko ci wynagrodzenia za prac nale nego pracownikowi
stanowi nie tylko ra ce naruszenie prawa, ale równie - z uwagi
na charakter tych roszcze - narusza interes Rzeczypospolitej
Polskiej, bowiem nie jest mo liwe do pogodzenia z obowi zuj cym
porz dkiem prawnym.
W tych warunkach stosownie do art. 39313 ' 1 KP uchylenie
wyroku w cz ci zaskar onej cz ci by o konieczne.