Social security benefits denied to employee classified as disabled after six-month sick pay period. Dismissed. Appeal rejected.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an employee against the Social Insurance Institution's refusal to extend sick pay. The lower court found that after six months of sick leave, the employee was classified as disabled, which legally precluded further sick pay entitlement. The court ruled that the appeal's interpretation of the statute was incorrect because disability status automatically terminates the right to temporary sick benefits.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; Art. 23 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; The right to temporary sick benefits terminates upon the classification of the insured as disabled after the statutory six-month period, as this status indicates a lack of prospect for recovery.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 5 sierpnia 1998 r.
II UKN 162/98
Nie stanowi naruszenia art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.) odmowa przedłużenia wypłaty zasiłku chorobowego pracownikowi, który po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku został zaliczony do jednej z grup inwalidów.
Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar , Sędziowie SN: Stefania Szymańska,
Maria Tyszel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 1998 r. sprawy z wniosku
Marka M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R.P. o zasiłek chorobowy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 15 stycznia 1998 r. [...]
o d d a l i ł k a s a c j ę.
Uzasadnienie
Decyzją z 4 listopada 1996 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w
R.P. odmówił Markowi M. przedłużenia prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8
sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r., ponieważ Obwodowa Komisja Lekarska do
spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczyła go do II grupy inwalidów, nie został więc
spełniony warunek pozytywnego rokowania odzyskania zdolności do pracy.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Marek M. domagając się jej zmiany i
nakazania organowi rentowemu wypłacenia mu zasiłku chorobowego.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem
z dnia 6 sierpnia 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo
do zasiłku chorobowego za okres od 8 sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że orzeczenie Komisji
Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, zaliczające wnioskodawcę do II
grupy inwalidzkiej zostało zmienione decyzją Wojewódzkiej Komisji do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 6 marca 1997 r., która zaliczyła wnioskodawcę do III
grupy inwalidzkiej i ustaliła, że jest zdolny do zatrudnienia w warunkach dostosowanych do inwalidztwa. Ponadto wnioskodawca powrócił do pracy bezpośrednio po
zakończeniu przedłużonego okresu zasiłkowego i jest zatrudniony na tym samym
stanowisku co poprzednio. W związku z tym ustaleniem w oparciu o art. 10 ustawy z
dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze
zm.), Sąd Wojewódzki uznał odwołanie za zasadne.
Apelację od tego wyroku złożył pozwany organ rentowy i zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału oraz naruszenie prawa materialnego wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania
wnioskodawcy.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy. Na podstawie materiału dowodowego zebranego przez Sąd pierwszej instancji, uzupełnionego dowodem z akt sprawy o rentę inwalidzką wnioskodawcy ([...]
Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie) Sąd
Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca po wyczerpaniu sześciomiesięcznego zasiłku
chorobowego był inwalidą II grupy i jest nim nadal, mimo powrotu do pracy nie odzyskał zdolności do pracy. Wobec tego ustalenia Sąd drugiej instancji uznał, że w
świetle art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z
ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa brak było podstaw do
przedłużenia okresu pobierania zasiłku chorobowego o dalsze trzy miesiące.
Wnioskodawca, „(...) opierając kasację na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.)
oraz błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa” wnosił o
zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz „o utrzymanie w mocy Wyroku Sądu
Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 sierpnia 1997 r.”
Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co
następuje:
Kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym, jej skuteczność zależy m.in. od spełnienia warunków formalnych. Jednym z wymogów jest zgodnie z art. 3933 KPC to aby nie tylko czyniła zadość wymaganiom przepisanym
dla pisma procesowego, ale zawierała również przytoczenie podstaw kasacyjnych i
ich uzasadnienie. Rozpatrywana kasacja została wniesiona z podstawy wskazanej w
art. 3931 pkt 1 KPC (naruszenia prawa materialnego), natomiast w jej uzasadnieniu
zakwestionowano ustalenia faktyczne, na których został oparty zaskarżony wyrok, a
mianowicie ustalenie, że wnioskodawca, po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, stał
się (i jest nadal) inwalidą II grupy oraz przedstawiono wywód mający wykazać zasadność żądania wnioskodawcy.
Sąd Najwyższy, w składzie orzekającym nie podziela poglądu wyrażonego w
kasacji, że przedłożenie przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarza „prowadzącego”, iż po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal wymaga leczenia, które rokuje
odzyskanie zdolności do pracy oznacza, że spełnione zostały wszystkie przesłanki
do przedłużenia zasiłku chorobowego. W myśl art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974
r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa po upływie okresów pobierania zasiłku chorobowego wskazanych w art.
8 tej ustawy, jego wypłata ulega przedłużeniu - nie dłużej jednak niż na okres trzech
dalszych miesięcy - wówczas, gdy pracownik jest nadal niezdolny do pracy z powodu
choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Decyzję o przedłużeniu prawa do pobierania zasiłku chorobowego podejmuje Zakład
Ubezpieczeń Społecznych i jest on uprawniony do skontrolowania prawidłowości
oraz zasadności zaświadczenia lekarza prowadzącego. Ocena lekarza leczącego
wnioskodawcę nie była wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmującego decyzję o przedłużeniu zasiłku chorobowego i jak każde orzeczenie lekarskie o niezdolności do pracy, podlegało - na podstawie § 16 w związku z § 17
wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z
dnia 21 kwietnia 1993 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy
(Dz.U. Nr 38, poz. 171) - skontrolowaniu przez lekarza kontroli orzecznictwa o cza-
sowej niezdolności do pracy właściwego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zaprezentowany w wywodach kasacyjnych pogląd, że przyjęta przez Sąd
Apelacyjny wykładnia art. 10 ustawy o świadczeniach „(...) jakoby jego stosowanie
było ograniczone chwilą stwierdzenia inwalidztwa” jest błędna; nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Jedną z przesłanek zawartych w art. 10
ustawy o świadczeniach w razie choroby jest bowiem wykazanie, że dalsze leczenie
lub rehabilitacja, po upływie 6 miesięcy niezdolności do pracy, rokują odzyskanie
zdolności do pracy (w okresie nie przekraczającym 3 miesięcy). W myśl art. 23
ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), zwanej dalej ustawą o z.e.p., inwalidą jest osoba
częściowo lub całkowicie niezdolna do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego
lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Przepisy § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie
składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania,
trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania
inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm.), obowiązującego do dnia 1 września 1997
r., precyzowały pojęcia stałego i długotrwałego naruszenia sprawności organizmu
oraz kryteria oceny zdolności do wykonywania zatrudnienia. Określone w tych
przepisach zasady, wykluczają możliwość przedłużenia zasiłku chorobowego, bowiem zaliczenie do jednej (niezależnie do której) z grup inwalidów oznacza brak rokowania odzyskania zdolności do wykonywania zatrudnienia w okresie krótszym niż
12 miesięcy, (liczonych od wyczerpania 180-dniowego zasiłku chorobowego). W
świetle tych przepisów, stanowisko Sądu Apelacyjnego przyjęte w zaskarżonym wyroku jest prawidłowe.
Bezprzedmiotowe jest powołanie się w uzasadnieniu kasacji na fragment
przepisu art. 76 oraz art. 80 ustawy o z.e.p. Przepis art. 76 tej ustawy, określający
przesłanki powstania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, w tym również
prawa do renty inwalidzkiej, nie odnosi się ani do zasad orzekania o inwalidztwie, ani
do przyznawania świadczeń krótkoterminowych przysługujących w razie choroby. Nie
był też podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie miał w sprawie zastosowania.
Z jakich przyczyn i na jakiej podstawie miałoby nastąpić wznowienie postępowania w
trybie art. 80 ustawy o z.e.p., tego wnoszący kasację nie wywiódł. Ponadto, jest to
zarzut wykraczający poza wskazaną podstawę kasacji, nie podlega więc meryto-
rycznemu rozpatrzeniu. (por. notka-OSNAPiUS 1998 nr 6 poz. 180). Skoro więc Sąd
Apelacyjny w sposób niebudzący wątpliwości ustalił, że wnioskodawca po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, pobieranego przez 6 miesięcy, stał się inwalidą Sąd
Najwyższy uznał, że wskazana podstawa kasacyjna jest nieusprawiedliwiona i zgodnie z art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.