War pension denied when civilian commission proves disability unrelated to war injuries despite military link.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Hanna P. against the Social Insurance Office's refusal of her war invalid pension. Although the applicant was wounded during the Warsaw Uprising, expert opinions established her current disability resulted from age-related conditions rather than the war injuries. The court ruled that a war pension requires a civilian disability commission to confirm the causal link between the war injury and the existing disability, which was absent in this case.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 6-9 ust. 1; Art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin: A war invalid pension is granted only if a civilian disability commission establishes that the current disability is a consequence of war actions, not merely if a military commission links injuries to war events.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 29 lipca 1998 r.
II UKN 154/98
Rentę inwalidy wojennego (art. 6-9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jednolity tekst:
Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) może uzyskać osoba, która zaliczona została do jednej z grup inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych. W celu uzyskania renty inwalidy wojennego nie wystarcza ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku
stwierdzonych zranień kontuzji i innych obrażeń lub chorób danej osoby z
działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych, ale niezbędne jest
także, aby komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której
wchodzi także lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, ustaliła na tej podstawie inwalidztwo i datę jego powstania
oraz związek tego inwalidztwa z działaniami wojennymi lub mającymi charakter
wojennych (art. 57 ust. 2 tej ustawy).
Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Barbara Wagner,
Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 1998 r. sprawy z wniosku
Hanny P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę
inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 9 grudnia 1997 r.
[...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 1997 r. [...] oddalił odwołanie Hanny P. od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 21 października 1996 r. o odmowie
przyznania jej prawa do renty inwalidy wojennego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd
Wojewódzki podniósł w szczególności, że wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż wnioskodawczyni została zraniona w okresie Powstania Warszawskiego oraz że poniosła
obrażenia powstałe w związku z działaniami wojennymi, jednakże postępowanie
dowodowe nie wykazało, aby stwierdzone u niej inwalidztwo było następstwem
owego zranienia. Przeciwnie, z opinii biegłych wynika, że schorzenia wnioskodawczyni są następstwem samoistnych chorób, które mają związek z wiekiem. Nie
podważa to oczywiście ustaleń dokonanych przez lekarzy Wojskowej Komisji Lekarskiej, którzy na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z
1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) orzekli jedynie o związku zranień i innych obrażeń
wnioskodawczyni z działaniami wojennymi. Stosownie do postanowienia art. 56 ust.
4 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, przy ustalaniu związku inwalidztwa z
działaniami wojennymi mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).
Wynika stąd, że do orzekania o inwalidztwie i do oceny jego stopnia właściwa jest
komisja do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, a nie Wojskowa Komisja Lekarska. Z tej
przyczyny Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku pełnomocnika wnioskodawczyni
o to, aby w postępowaniu dowodowym przed Sądem dopuścić także dowód z opinii
lekarzy Wojskowej Komisji Lekarskiej. Po rozpoznaniu wniesionej przez wnioskodawczynię apelacji od powyższego wyroku, w której zarzuciła ona, że Sąd Wojewódzki nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie uwzględnił opinii lekarskich komisji
wojskowych, Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie
wyrokiem z dnia 9 grudnia 1997 r. [...] oddalił apelację. W uzasadnieniu wyroku Sądu
Apelacyjnego podniesiono w szczególności, że żądanie wnioskodawczyni oparte jest
na art. 9 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, a stosownie do art. 7 tej samej
ustawy za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi
charakter wojennych uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i
innych obrażeń lub chorób doznanych między innymi w związku z udziałem w ruchu
podziemnym. Tymczasem w toku postępowania nie został wykazany związek
przyczynowy pomiędzy aktualnym inwalidztwem wnioskodawczyni a zranieniami
odniesionymi w czasie walk w Powstaniu Warszawskim. Natomiast istnienie zmian
chorobowych będących następstwami zranień lub obrażeń odniesionych w czasie
działań wojennych, bez wykazania, że są one przyczynami aktualnie istniejącego
inwalidztwa (a taka jest opinia biegłych w niniejszej sprawie), nie stanowi jeszcze
wystarczającej podstawy dla przyznania prawa do renty inwalidzkiej inwalidy wojennego.
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń w Warszawie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 3931 KPC w związku z
art. 7 i art. 57 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz art. 47714 § 1 i art.
286 KPC zarówno w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego, jak i w utrzymanym
nim w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego, a w konsekwencji wniosła o uchylenie
obu wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu
kasacji zarzucono w szczególności, że Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie
wzięły pod uwagę treści znajdujących się w jej aktach orzeczeń wojskowych komisji
inwalidzkich, z których - w opinii wnioskodawczyni - wynika, że istnieje związek
przyczynowy pomiędzy jej aktualnymi schorzeniami a inwalidztwem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 6 - art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z
1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) rentę inwalidy wojennego może uzyskać osoba, która
zaliczona została do jednej z grup inwalidzkich w związku z działaniami wojennymi
lub mającymi charakter wojennych. W tym celu nie wystarcza ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku stwierdzonych zranień, kontuzji i innych obrażeń lub
chorób danej osoby z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych (art.
57 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych), ale niezbędne jest także, aby
komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi lekarz przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, ustaliła na
tej podstawie grupę inwalidztwa i datę jego powstania oraz związek tego inwalidztwa
z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych (art. 57 ust. 2 ustawy o
zaopatrzeniu inwalidów wojennych). W rozpoznawanej sprawie Okręgowa Wojskowa
Komisja Lekarska stwierdziła u wnioskodawczyni jedynie blizny skórne w okolicy
stawu kolanowego lewego, które pozostają w związku z działaniami wojennymi, a w
szczególności są rezultatem zranienia w czasie Powstania Warszawskiego, choć w
opinii Komisji nie upośledzają funkcji kończyny. Natomiast pozostałe schorzenia
stwierdzone u wnioskodawczyni nie pozostają w związku z działaniami wojennymi. Z
kolei w wydanych następnie w niniejszej sprawie orzeczeniach komisji lekarskich do
spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz opiniach dwóch biegłych sądowych (chirurga ortopedy i neurologa - psychiatry), jednoznacznie stwierdzono, że u
wnioskodawczyni brak jest podstaw do uznania inwalidztwa z tytułu działań wojennych, natomiast ogólny stan zdrowia uzasadnia zaliczenie jej do II grupy inwalidzkiej.
Stąd podniesione w kasacji zarzuty naruszenia w toku postępowania art. 7 i art. 57
ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych okazały się bezpodstawne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 KPC
orzekł jak w sentencji.