Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 15/96 Generato dall'IA

10-year statute of limitations for employer liability under social security law bars claims filed after the decade. Claim dismissed as time-barred. Court rejected interruption argument. Claim dismissed as time-barred. Court rejected interruption argument.

Numero d'incarto II UKN 15/96
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's claim for damages against her former employer for failure to inform her about social security benefits. The court found the claim was time-barred because the ten-year limitation period expired on February 21, 1996, following the January 1, 1982, date when the right to early pension arose. The court rejected the plaintiff's argument that her 1990 inquiry constituted a demand interrupting the limitation period, noting she only sought information, not compensation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; Art. 118 Kodeksu cywilnego: A claim for damages arising from an employer's failure to fulfill obligations under social security legislation is subject to a ten-year statute of limitations from the date the right to the benefit accrues, and a mere inquiry for information does not interrupt this period.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations employer liability social security law interruption of limitation early pension claim

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 96 ustawy z dnia 14
Art. 118 Kodeksu cywilnego
471 KC oraz art. 118 i 120 § 1 KC.
Art. 291 Kodeksu postępowania cywilnego
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin uległo przedawnieniu stosownie do art. 291 KP.
Art. 455 Kodeksu cywilnego
118 KC w związku z art. 455 KC poprzez błędną interpretację tych
Art. 393 Kodeksu postępowania cywilnego
tych warunkach, rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC), stosownie do

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 22 listopada 1996 r.

II UKN 15/96

Roszczenie o odszkodowanie określone w przepisie art. 97 ust. 1 pkt 2

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przedawnia się z upływem 10 lat od dnia

powstania szkody.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie: SN Jerzy Kuźniar, SA

Mieczysław Bareja (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 1996 r. sprawy z powództwa

Zofii M. przeciwko Zakładom Mebli Giętych "F." Spółka Akcyjna w R. o odszkodowanie

z tytułu wypadku w drodze do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 3 lipca 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Zofia M. w pozwie z 21 lutego 1996 r. wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od

byłego pracodawcy - Zakładów Mebli Giętych "F." SA w R. kwoty 11.500 zł tytułem

odszkodowania. Twierdziła, że zakład pracy przygotowując wniosek o wcześniejszą

emeryturę w 1981 r. nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 96 ustawy z dnia 14

grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40,

poz. 267 ze zm.) pomijając w treści wniosku fakt inwalidztwa spowodowanego wypadkiem w drodze do pracy i nie pouczył o prawie do zbiegu wcześniejszej emerytury z

prawem do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Wysokość odszkodowania

wyliczyła jako równowartość różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą a emeryturą w

zbiegu z rentą inwalidzką z tytułu wypadku w drodze do pracy w okresie od grudnia

1992 r. do maja 1994 r. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi powództwo oddalił uznając je za przedawnione. Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka w dniu 8 kwietnia 1980 r. będąc

pracownicą pozwanego zakładu pracy uległa wypadkowi w drodze do pracy. W dniu 29

września 1981 r. powódka za pośrednictwem zakładu pracy złożyła wniosek o

wcześniejszą emeryturę nie zawierający informacji dotyczącej wypadku w drodze do

pracy. Powódka po stwierdzeniu inwalidztwa III grupy z ogólnego stanu zdrowia

uzyskała wcześniejszą emeryturę z dniem 1 stycznia 1982 r., to jest z datą, z którą

ustało zatrudnienie. Wniosek w przedmiocie prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze do pracy, jakiemu uległa w 1980 r. powódka złożyła dopiero 7 września

1994 r. Prawo do tej renty w zbiegu z prawem do emerytury zostało stwierdzone

wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia

18 października 1995 r. [...] od dnia 1 czerwca 1994 r., to jest za okres trzech miesięcy

wstecz od daty złożenia wniosku. Opierając się na tych ustaleniach Sąd Wojewódzki

stwierdził, że roszczenie o odszkodowanie określone w art. 97 ustawy z dnia 14 grudnia

1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin uległo przedawnieniu stosownie do art. 291 KP. Nadto stwierdził, że gdyby przyjąć odpowiedzialność zakładu

pracy z tego tytułu jako odpowiedzialność deliktową, opartą na przepisie art. 415 KC w

związku z art. 300 KP, to zgodnie z art. 442 KC roszczenie również uległoby

przedawnieniu, ponieważ szkoda powstała w dniu 1 stycznia 1982 r. Ewentualne

późniejsze błędne pouczenie uzyskane w byłym zakładzie pracy nie miało zdaniem Sądu Wojewódzkiego - wpływu na bieg przedawnienia.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Łodzi rewizję strony powodowej oddalił. Sąd Apelacyjny uznał ustalenia

faktyczne dokonane przez Sąd I-ej instancji za w pełni zgodne z dowodami w sprawie i

podzielił ocenę prawną roszczenia powódki jako przedawnionego z tym, że wskazał

podstawę rozstrzygnięcia art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. (Dz. U.

Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 471 KC oraz art. 118 i 120 § 1 KC. Szkoda

powstała w momencie, w którym powódka uzyskała prawo do wcześniejszej emerytury,

a zatem termin 10-letni przedawnienia określony w art. 120 § 1 KC upłynął z dniem 1

stycznia 1992 r. Okoliczność, że powódka w 1990 r. ponownie zażądała informacji w

byłym zakładzie pracy co do możliwości uzyskania renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w

drodze do pracy i miała uzyskać informację błędną, zdaniem Sądu Apelacyjnego nie

ma wpływu na bieg przedawnienia. Tego rodzaju informacja udzielona byłemu

pracownikowi nie należy bowiem do obowiązków wynikających z art. 96 ustawy z dnia

14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, gdyż przepis

ten dotyczy pracowników a nie byłych pracowników i nie ta informacja spowodowała

szkodę ani też nie może stanowić podstawy do roszczeń określonych w art. 97 ust. 1

pkt 2 wyżej wskazanej ustawy.

W kasacji od tego wyroku pełnomocnik powódki zarzucał naruszenie prawa

materialnego - art. 118 KC w związku z art. 455 KC poprzez błędną interpretację tych

przepisów i ich niezastosowanie i wnosił o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 3 lipca 1996 r. [...] oraz przekazanie

sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Twierdził, że powódka w 1990 r. zwracając się do zakładu pracy o informację co

do możliwości uzyskania renty inwalidzkiej wypadkowej, wezwała tym samym dłużnika

do wykonania świadczenia, a zatem, że świadczenie z tą datą stało się wymagalne i w

dacie wniesienia powództwa, to jest 21 lutego 1996 r.nie uległo przedawnieniu w

rozumieniu art. 118 KC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna.

Przepis art. 96 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) nakłada na uspołecznione

zakłady pracy określone obowiązki wobec pracowników w związku z realizacją ich

uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jednym z takich obowiązków dotyczących pracowników jest udzielenie informacji dotyczących przysługujących świadczeń.O prawie do świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych decydują

jednakże nie zakłady pracy, ale organy rentowe. Stąd też obowiązek zakładu pracy

dotyczy ogólnych warunków nabywania świadczeń, a nie szczegółowej analizy prawnej

jakie i w jakiej wysokości świadczenia ubezpieczeniowe mogą przysługiwać

pracownikowi. Przepis art. 97 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi podstawę prawną dla

roszczeń pracowników, którzy ponieśli szkodę wskutek niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia przez zakład pracy obowiązków wynikających z art. 96 ustawy, wskazując jednocześnie, że pracownik może dochodzić naprawienia szkody według przepisów prawa cywilnego. Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny dokonując analizy stanu

prawnego ustalił, że w sprawie zastosowanie mają wyłącznie przepisy prawa cywilnego,

w tym przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń wynikających z niewykonania lub

nienależytego wykonania zobowiązania. Prawidłowe są ustalenia Sądów obu instancji

dotyczące ustalenia terminu powstania szkody. Terminem tym jest termin, w którym

powódka mogłaby nabyć prawo do emerytury w zbiegu z prawem do renty inwalidzkiej z

tytułu wypadku w drodze do pracy, a zatem terminem nabycia prawa do wcześniejszej

emerytury jest 1 stycznia 1982 r. Powództwo zostało wniesione 21 lutego 1996 r., a

więc po upływie 10 lat od daty powstania szkody i wymagalności roszczenia, to jest po

terminie określonym w art. 118 KC. Zasadnie zatem roszczenie zostało przez Sądy obu

instancji uznane za przedawnione. Zarzut kasacji dotyczący naruszenia przepisu art.

455 KC, przez niezastosowanie tego przepisu przez Sądy nie jest zasadny.Powódka w

1990 r. - jak to sama stwierdziła w toku procesu - występowała wyłącznie o informację

dotyczącą ewentualnych uprawnień do renty inwalidzkiej wypadkowej. Nie występowała

zatem z roszczeniem przeciwko zakładowi pracy ani do sądu pracy, ani też wprost do

byłego zakładu pracy. Nie dochodziła tego roszczenia i nie żądała wypłaty

odszkodowania. Nie było zatem żądania (wezwania), o którym mowa w art. 455 KC.

Z tej też przyczyny nie można uznać zarzutu zawartego w kasacji za zasadny. W

tych warunkach, rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC), stosownie do

art. 393 KPC orzeczono jak w sentencji.