Mining work in open-pit rare earth clay mines is not mining work under the miners' pension Act.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed Bronisław G.'s cassation appeal regarding his pension calculation based on mining work. The applicant argued that operating an excavator in an open-pit rare earth clay mine constituted underground mining work under the specific pension statute. The court held that the law strictly defines mining work as occurring strictly underground, not merely below the surface level, and excluded open-pit operations from this definition.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin; Art. 10a tejże ustawy: Praca w kopalniach odkrywkowych glin szlachetnych nie jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy, gdyż ustawa wymaga wykonywania pracy pod ziemią, a nie poniżej poziomu terenu.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 13 maja 1997 r.
II UKN 106/97
Praca w kopalni odkrywkowej glin szlachetnych nie jest pracą górniczą w
rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 1 lutego1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154).
Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Maria Mańkowska,
Barbara Wagner (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1997 r. sprawy z wniosku
Bronisława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o
wysokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 20 listopada 1996 r.
[...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie
wyrokiem z dnia 25 stycznia 1996 r. [...] oddalił odwołanie Bronisława G. od decyzji wydanej
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. w dniu 17 października 1995 r.,
odmawiającej przeliczenia okresu zatrudnienia od 22 listopada 1954 r. do 14 września
1971 r. według przelicznika 1,5. Sąd ustalił, że odwołujący się był w spornym okresie
zatrudniony w Górniczo - Przetwórczych Zakładach Surowców Ogniotrwałych w J. na
stanowisku operatora koparki w odkrywce glin szlachetnych. Stanowisko to nie jest
objęte wykazem ?prac górniczych@ zawartym w art. 5 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30 ,
poz. 154), powoływanej dalej jako ? ustawa zaopatrzeniowa@.
Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 listopada 1996 r. [...] oddalił
rewizję wnioskodawcy od powyższego wyroku. Sąd, po przeprowadzeniu historycznej
analizy regulacji prawnej górniczych świadczeń emerytalno - rentowych, stwierdził, że
praca w kopalni odkrywkowej glin szlachetnych nigdy nie była okresem pracy górniczej .
Zarówno ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich
rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19 ze zm) jak i obowiązująca obecnie
ustawa zaopatrzeniowa kwalifikują jako górniczą jedynie pracę wykonywaną na
odkrywce w kopalniach siarki oraz w przedsiębiorstwach robót górniczych wykonujących roboty dla kopalń siarki.
Bronisław G. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją i wskazując jako jej
podstawę naruszenie prawa materialnego, a to art. 5 ust. 1 oraz art. 10a ustawy z dnia
30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 385 ), wniósł o jego uchylenie i
przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący twierdził,
że ?... wykonywał pracę górniczą pod ziemią, gdzie był operatorem koparki w odkrywce
głębokiej na 50 m w kopalni odkrywkowej glin szlachetnych podległej Zarządowi
Górniczemu@. W jego opinii, Sąd naruszył wynikającą z art. 1 Konstytucji zasadę
równości podmiotów wobec prawa, przyjmując że ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. nie
ma zastosowania do górników, którzy ?przeszli ? na emeryturę przed jej wejściem w
życie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
odrzucenie. Zdaniem organu rentowego, kasacja nie spełnia wymogu jej dopuszczalności przewidzianego w art. 393 pkt 1 KPC, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest
niższa od 5 tysięcy złotych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o świadczenie; jej przedmiotem jest
ustalenie czy praca wykonywana w kopalni odkrywkowej glin szlachetnych jest pracą
górniczą w rozumieniu art. 5 ustawy zaopatrzeniowej. Wobec tego wartość przedmiotu
zaskarżenia nie ma znaczenia dla dopuszczalności kasacji. Z tego względu należało ów
środek zaskarżenia rozpoznać merytorycznie.
Zgodnie z treścią art. 10 a ustawy zaopatrzeniowej, przelicznik 1,5 stosuje się za
każdy rok pracy pod ziemią, o której mowa w jej art. 10 ust. 1 . Przepis art. 10 ust. 1
tejże ustawy traktuje o pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym
wymiarze czasu pracy. Rodzaje prac, które uważane są za pracę górniczą, wymienia
taksatywnie art. 5 ustawy zaopatrzeniowej. Zatrudnienie w kopalniach glin szlachetnych
jest pracą górniczą tylko wówczas, jeżeli wykonywane było pod ziemią. Jako praca
górnicza zakwalifikowane zostało jedynie zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i
węgla brunatnego. Ustawa zaopatrzeniowa jest aktem szczególnym w stosunku do
obowiązującej powszechnie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Jej przepisy
muszą być stosowane ściśle. Nie jest więc dopuszczalne rozszerzenie zawartego w art.
5 ustawy zaopatrzeniowej katalogu stanowisk i rodzajów prac uważanych za
zatrudnienie górnicze. Jest okolicznością bezsporną, że Bronisław G. pracował w
kopalni odkrywkowej glin szlachetnych . Jego zatrudnienie nie było jednak pracą pod
ziemią. Nie zmienia tego ustalenia fakt, że eksploatacja surowca odbywała się na
głębokości 50 m poniżej poziomu terenu. Zwrot ?pod ziemią@ należy rozumieć jako
równoważnik znaczeniowy określenia ?pod powierzchnią ziemi@ nie zaś ?poniżej
poziomu powierzchni ziemi@. Sąd II instancji prawidłowo zatem ocenił i prawnie zakwalifikował ustalony stan faktyczny. W tej sytuacji kasacja nie jest uzasadniona.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do treści art. 393 12
KPC, orzekł jak w sentencji.