Civil procedure dismissal due to failure to notify defendant at designated address violating defense rights.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Social Insurance Institution's appeal, ordering the case remanded to the lower court. The Social Insurance Institution argued that the lower court violated procedural rules by failing to notify the applicant at his designated address for service. The court found that the applicant had explicitly provided an address for correspondence, yet the court sent documents to his permanent residence instead, effectively depriving him of the opportunity to defend his rights. Consequently, the proceedings were declared void under the Civil Procedure Code, and the case was returned for a new trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 pkt 5 KPC; Art. 133 § 1 KPC; When a party is deprived of the ability to defend their rights due to failure to serve process at the address they designated for service, the proceedings are void.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 13 maja 1997 r.
II UKN 102/97
Jeżeli niewysłanie stronie zawiadomienia o terminie rozprawy pod wskazany przez nią adres dla doręczeń pozbawiło ją możności obrony jej praw, to
postępowanie dotknięte jest nieważnością (art. 379 pkt 5 KPC).
Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria
Mańkowska, Barbara Wagner.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1997 r. sprawy z wniosku
Wojciecha S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o rentę
inwalidzką, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 21 lutego 1996 r.
[...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi WojewódzkiemuSądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 21 lutego 1996 r., wydanego
w sprawie Wojciecha S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w
C. o wyższą rentę inwalidzką. Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 369 pkt 5
KPC w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 1996 r., a nadto naruszenie interesu
Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o
zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej
- Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania
administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) i domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Częstochowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości
podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. decyzją z dnia 27 października 1995 r. wydaną na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do
Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w C. z dnia 18 października 1995 r. zawiadomił
Wojciecha S., że będzie wypłacał mu nadal rentę inwalidzką w wymiarze określonym
dla inwalidy III grupy.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wnosił o przyznanie mu wyższej renty inwalidzkiej podnosząc, że stan jego zdrowia uległ pogorszeniu.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
postanowił przeprowadzić badanie lekarskie przez biegłych lekarzy internistę i neurologa. Biegli ci po zbadaniu wnioskodawcy rozpoznali podejrzenie zesztywniającego
zapalenia kręgosłupa miernego stopnia, zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego,
cukrzycę insulinozależną, nadciśnienie tętnicze i otyłość dużego stopnia i wyrazili
opinię, że wnioskodawca jest niezdolny do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia, a więc jest inwalidą III grupy. Następnie Sąd przeprowadził dowód z opinii
biegłego reumatologa. Biegły ten rozpoznał u wnioskodawcy dużego stopnia zmiany
zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego z towarzyszącą otyłością
oraz zmiany zwyrodnieniowe miernego stopnia stawów obwodowych również wyraził
opinię, że jest on inwalidą III grupy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 21 lutego 1996 r. odwołanie oddalił.
W protokole z posiedzenia Sądu odnotowano, że wnioskodawca nie stawił się, o
terminie powiadomiony prawidłowo. W ocenie wnoszącego kasację ten wyrok Sądu
rażąco narusza prawo.
Wnioskodawca w odwołaniu oprócz swojego adresu w C. wskazał jako adres
korespondencyjny C.P. [...] gmina M. Zawiadomienie o terminie rozprawy przed Sądem
Wojewódzkim w dniu 21 lutego 1996 r., do którego dołączono odpisy opinii biegłych
sądowych, zostało wysłane na adres w C. i zwrócone Sądowi przez urząd pocztowy
przed terminem rozprawy, bez doręczenia przesyłki adresatowi. W takiej sytuacji
wnioskodawca został pozbawiony możności obrony swych praw. W kasacji zwrócono
uwagę, że gdy strona wskazała adres dla doręczeń, to stosownie do art. 133 § 1 KPC
doręczenia dokonuje się jej osobiście pod tym adresem. Niewysłanie zawiadomienia o
rozprawie na wskazany przez wnioskodawcę adres ma taki sam skutek, jak w
przypadku niedoręczenia pisma procesowego stronie. Takie uchybienie procesowe,
polegające na pozbawieniu strony możności obrony swych praw prowadzi do
nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 369 pkt 5 KPC w brzmieniu
obowiązującym do 1 lipca 1996 r. Tak istotne uchybienie przepisów prawa procesowego, które z mocy art. 381 § 1 KPC podlegało z urzędu rozważeniu, w istocie narusza
konstytucyjną zasadę praworządności i tym samym narusza interes Rzeczypospolitej
Polskiej, podważając zaufanie obywateli do Państwa i jego organów, w tym przypadku
do organów wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego zawartego w
aktach wynika, że już w odwołaniu wnioskodawca podał adres dla korespondencji.
Odpis opinii biegłych wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy został Sądowi
zwrócony i znajduje się w aktach [...]. Odpis ten wraz z zawiadomieniem wysłano na
stały adres zamieszkania wnioskodawcy a nie na podany przez niego w odwołaniu
adres dla doręczeń. Mimo tego, że wnioskodawca o terminie rozprawy nie został powiadomiony, w protokole rozprawy odnotowano "nie stawił się, o terminie powiadomiony
prawidłowo" i Sąd wydał zaskarżony kasacją wyrok.
Nieważność postępowania, która zgodnie z przepisem art. 379 pkt 5 KPC (poprzednio 369 pkt 5 KPC) zachodzi wówczas, gdy strona została pozbawiona możliwości
obrony swych praw Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu (art. 39311 KPC). W
rozpoznawanej sprawie zarzut ten został podniesiony w kasacji i znajduje potwierdzenie
w aktach sprawy. Wnioskodawca został pozbawiony możliwości obrony swoich praw
wobec nie doręczenia mu treści opinii biegłych i nie zawiadomienie o terminie rozprawy,
która zakończyła się wydaniem zaskarżonego wyroku. Obowiązkiem Sądu, wobec
zwrotu przez pocztę zawiadomienia o terminie rozprawy i opinii biegłych, było
odroczenie rozprawy i ponowne wyznaczenie innego terminu, o którym należało
wnioskodawcę zawiadomić pod podanym przez niego adresem dla doręczeń. Sąd
błędnie odnotował w protokole, że wnioskodawca został o terminie rozprawy
prawidłowo powiadomiony i rozpoznał sprawę merytorycznie mimo oczywistej
nieprawidłowości w doręczeniu wezwania, która obowiązywała Sąd do odroczenia
rozprawy (art. 214 KPC). Poprzez takie działanie Sądu postępowanie w sprawie stało
się nieważne z mocy wspomnianego już art. 379 pkt 5 KPC.
Pozbawienie wnioskodawcy możliwości obrony jego praw łączy się z podważeniem zaufania do Państwa i praworządności, a więc narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też Sąd Najwyższy na mocy art. 393 13 § 1 KPC w związku z
art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania
cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189) orzekł jak w sentencji.