Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 78/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension claim for vocational instructor work before 1988 as not a special character job.

Numero d'incarto II UK 78/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by a vocational instructor against the Social Insurance Institution's refusal of early retirement. The applicant argued that work performed before September 1, 1988, should count as special character employment under the Teacher's Charter, citing constitutional rights. The court ruled that the specific regulation extending the Teacher's Charter to vocational instructors only took effect on that date, meaning prior work could not be legally classified as such. Consequently, the court found no new legal issue requiring cassation review and rejected the claim based on established statutory interpretation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 67 ust. 1 Konstytucji RP: The right to early retirement for special character work is strictly defined by statutory regulations, and periods prior to the specific legal enactment cannot be retroactively recognized as qualifying work based on general constitutional principles.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement pension special character employment Teacher's Charter extension vocational instructor status cassation appeal dismissal statutory interpretation retroactive application

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 32 ust. 1 of the Act on Pensions and Allowances from the Social Insurance Fund
odmawiającej prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze.Ubezpieczony wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 67 ust. 1 of the Constitution of the Republic of Poland
32 Konstytucji RP w związku z art. 67 ust.
Art. 2 of the Constitution of the Republic of Poland
1 Konstytucji oraz art. 2 Konstytucji” oraz na oczywistą zasadność skargi.
Art. 3989 of the Code of Civil Procedure
art. 32 Konstytucji RP
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z art. 32 Konstytucji RP w związku z art.
art. 67 ust. 1 Konstytucji RP
32 Konstytucji RP w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP oraz art.
art. 2 Konstytucji RP
1 Konstytucji oraz art. 2 Konstytucji” oraz na oczywistą zasadność skargi.
art. 32 Konstytucji
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z art. 32 Konstytucji RP w związku z art.
art. 67 ust. 1 Konstytucji
32 Konstytucji RP w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP oraz art.
art. 2 Konstytucji
1 Konstytucji oraz art. 2 Konstytucji” oraz na oczywistą zasadność skargi.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 78/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku Z. A. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. ‎o emeryturę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 października 2014 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (...) zmienił zaskarżony przez organ rentowy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 stycznia 2013 r. w ten sposób, że oddalił odwołanie Z. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. odmawiającej prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze.Ubezpieczony wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze w związku z § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego „na ustaleniu, czy wobec braku wskazania w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz.U.

Nr 34, poz. 261 ze zm.) czasu, od kiedy okres pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu może być uznany za okres pracy w szczególnym charakterze i w związku z tym dowolne uznawanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych czasu pracy instruktorów przed dniem 1 września 1988 r., tj. przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, jest pogwałceniem art. 32 Konstytucji w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji oraz art. 2 Konstytucji” oraz na oczywistą zasadność skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie i zawierać argumenty na poparcie tego twierdzenia.W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty, między innymi, na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne wymaga sformułowania takiego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Nie istnieje przy tym możliwość stwierdzenia, że w sprawie występuje zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącego i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02).

Tego rodzaju sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej. Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 10 stycznia 2006 r., I UK 129/05 (OSNP 2006 nr 23-24, poz. 365), z dnia 10 lutego 2010 r., II UK 166/09 (LEX nr 583808) i z dnia 14 stycznia 2014 r., II UK 209/13 (LEX nr 1421811) przyjął, że okres pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu może być uznany za okres pracy w szczególnym charakterze dopiero od dnia 1 września 1988 r., to jest od wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz.U.

Nr 34, poz. 261 ze zm.). W żadnym z tych judykatów nie stwierdzono, ażeby tego rodzaju regulacja naruszała jakiekolwiek przepisy Konstytucji RP, a skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby podważyć trafność poglądów zaprezentowanych w tych orzeczeniach. Należy mieć bowiem na uwadze, że art. 32 Konstytucji RP, zawierający deklarację równości wszystkich wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne, jak też zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, nie stanowi podstawy roszczenia, które mogłoby być skutecznie dochodzone przed powołanym do tego organem.

Podobnie jest w wypadku art. 67 Konstytucji RP, który zapewnia każdemu prawo do zabezpieczenia społecznego w razie pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania. Przepisy te zawierają treść normatywną nienadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe ani nie umożliwiają oparcia na nich orzeczenia zasądzającego (uwzględniającego) roszczenie, są więc raczej źródłem gwarancji aniżeli praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego.

Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji RP - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję.Prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze nauczyciela w systemie zaopatrzenia emerytalnego jest świadczeniem odrębnym, opartym na szczególnych warunkach (art. 32 i art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS), co nie pozostaje bez wpływu na stosowanie tego prawa.

Nie każda praca dydaktyczna i nie w jakimkolwiek zatrudnieniu jest okresem pracy nauczycielskiej. Obowiązuje zasada, że to ustawa określa warunki, wymagania kwalifikacyjne i miejsce pracy, które pozwalają na pozytywną kwalifikację okresu pracy jako pracy w szczególnym charakterze i w konsekwencji samego prawa do emerytury. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu niezatrudniani przez szkoły jako nauczyciele nie podlegali ustawie z dnia 27 kwietnia 1972 r. - Karta praw i obowiązków nauczyciela i ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

Dopiero przepisy tej drugiej ustawy w określonym zakresie mogły być na nich rozciągnięte i stało się to dopiero 1 września 1988 r. na podstawie rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 1988 r. Minister Edukacji Narodowej nie uczynił tego wcześniej, choć delegacja ustawowa istniała już w pierwotnym brzmieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Wprowadzając to rozporządzenie nie określił również, iżby miało ono zastosowanie do okresu przed 1 września 1988 r. Jeśli miałoby tak być, to niewątpliwie rozporządzenie stanowiłoby o tym, gdyż wyrażona w ustawie delegacja (art.

5) nie obligowała Ministra do rozciągnięcia jej na określonych pracowników, a tylko taką możliwość ustanawiała. Z tego wynika, że możliwość zaliczania okresu pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu do okresu pracy w szczególnym charakterze nauczyciela dopiero od 1 września 1988 r. określona została ustawą (wydanym z jej upoważnienia aktem wykonawczym), a więc zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, a nie orzecznictwem Sądu Najwyższego, jak podniósł skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Sąd Najwyższy zajął już zatem stanowisko w przedmiocie problemu prawnego sygnalizowanego przez skarżącego, a że nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, nie ma możliwości uznania, iż kwestia ta aktualnie stanowi istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.Biorąc pod uwagę powyższe, nie można też uznać, aby skarżący, zarzucając jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie odnoszącym się do niemożliwości uznania za pracę w szczególnym charakterze zatrudnienia na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu w okresie przed 1 września 1988 r. zdołał przekonać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, tym bardziej że w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma żadnej argumentacji motywującej istnienie przesłanki „przedsądu” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 k.p.c., postanowił jak w sentencji.