Supreme Court dismisses pension appeal, ruling procedural errors and list interpretation issues are non-appealable.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the cassation appeal against a lower court's denial of early retirement rights based on special working conditions. The appellant argued that the court incorrectly excluded a specific work period and failed to properly evaluate documentary evidence regarding special conditions. The court held that procedural errors under the Civil Procedure Code are generally non-appealable and that the administrative list defining special conditions is merely informational rather than legally binding for individual cases.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 233 § 1 k.p.c.: The Supreme Court may not review procedural errors or the interpretation of informational lists defining special working conditions, as such issues fall outside the scope of cassation control.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 450/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku M. S.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańskuo prawo do emerytury,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 czerwca 2016 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańskuz dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa 2066/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 r., III AUa 2066/14, Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację wnioskodawcy M. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 9 września 2014 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku, którym oddalono jego odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 11 grudnia 2013 r., odmawiającej przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż wnioskodawca nie legitymował się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych i w związku z tym nie spełnił przesłanek określonych w art. 32 w związku z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst:
Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm., dalej ustawa o emeryturach i rentach z FUS). W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w całości, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) poprzez przyjęcie, że okresu pracy wnioskodawcy od dnia 18 stycznia 1982 r. do dnia 30 kwietnia 1986 r., w magazynie materiałów pomocniczych, nie można uznać za pracę w warunkach szczególnych, a w konsekwencji przyjęcie, że wnioskodawca nie udokumentował wymaganych 15 laty pracy w szczególnych warunkach oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 26 marca 1998 r. nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy tj. nie potwierdza w oparciu o pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono potrzebą wyjaśnienia „czy w sytuacji kiedy załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 19 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładzie pracy resortu przemysłu lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r. nie stanowi obecnie bezwzględnie obowiązujących źródeł prawa to możliwie jest uznanie innych prac nie wymienionych w wyżej wskazanym załączniku jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze”, oraz „czy w oparciu o przepis art 233 k.p.c. Sąd może dokonywać ustaleń w zakresie wykonywanych prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie objętych załącznikiem nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 19 w sprawie prac resortu przemysłu chemicznego i lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r.”.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu rentowego wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie wraz z orzeczeniem o kosztach zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia.Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,3) zachodzi nieważność postępowania lub4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN, 2002, nr 7, s. 10).
Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS – wkładka z 2003 r., nr 13, poz. 5).
Wskazana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej potrzeba wykładni przepisów w istocie zmierza do odmiennej niż uczyniły to Sądy orzekające w sprawie ich wykładni oraz oceny stanu faktycznego sprawy, zmierzając do odmiennego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjęto, że „zarządzenia resortowe wydane na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakresie, w jakim stanowią wyłącznie wykazy stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A i B będących załącznikiem do rozporządzenia, objęte są odesłaniem określonym w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych” (wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., II UK 183/05, niepublikowany; także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392), jednakże stanowisko to należy odczytywać łącznie z zapatrywaniem tego Sądu, że „wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych” (wyroki Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z dnia 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161).
Uprawnienia do sporządzenia w podległych i nadzorowanych zakładach pracy wykazów stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B, nie rozszerzały ani nie ograniczały uprawnień pracowników, gdyż wykazy branżowe musiały być dostosowane do treści załączników do rozporządzenia i co do zasady stanowiły jedynie konkretyzację zakresu prac objętych tym rozporządzeniem w poszczególnych resortach i należących do nich zakładach. Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Sąd Najwyższy podkreśla także, że określenie rodzajów prac lub stanowisk pracy oraz warunków, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury w wieku niższym niż powszechny, powierzone zostało w art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) Radzie Ministrów, z czego wypływa wniosek, że upoważnienie wynikające z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia nie stwarzało podstawy prawnej do wydawania aktów wykraczających poza regulację rozporządzenia, lecz obejmowało tylko ustalenie przez właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz centralnych związków spółdzielczych (w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych) w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
Wykazy resortowe mają zatem charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający. To samo zagadnienie było przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 14 czerwca 2004 r., P 17/03 (OTK-A nr 6, poz.
57) stwierdził niezgodność art. 32 ust. 2 ustawy w części obejmującej zwrot „w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych” z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że przepisy kompetencyjne § 1 ust. 2-3 rozporządzenia nie są objęte odesłaniem do „przepisów dotychczasowych” zawartym w art. 32 ust. 4 ustawy, gdyż odesłanie dotyczy „wieku emerytalnego, rodzajów prac, stanowisk, warunków” uprawniających do wcześniejszej emerytury.
W konkluzji Trybunał stwierdził, że zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy odesłanie do „przepisów dotychczasowych” nie dotyczy kompetencji do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska, gdzie świadczy się pracę w szczególnych warunkach, natomiast obejmuje samą treść tych wykazów i inne okoliczności wyraźnie wskazane w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach.W związku z zarzutami naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., trzeba natomiast zauważyć, że przepis ten, jako określający kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów nie może być przedmiotem zarzutów kasacyjnych z racji ograniczenia zawartego w art. 3983 § 3 k.p.c. (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2012 r., III UK 17/12, LEX nr 1276227), także wtedy, gdy dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołuje się na uchybienia o charakterze proceduralnym, które nie poddają się kontroli kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 365/13, LEX nr 1646124).Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., określając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego zgodnie z § 11 ust. 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst:
Dz.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).