Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 435/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation, ruling the Constitutional Court decision applies only to those acquiring pension rights after January 1, 2011.

Numero d'incarto II UK 435/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an insured woman against a labor court decision denying her suspended pension. The insured argued that a Constitutional Court ruling required a reinterpretation of when pension rights were acquired, specifically regarding the termination of employment requirement. The Court determined the insured acquired her pension right on September 1, 2008, before the relevant legal change, meaning the new rule did not apply to her case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 103a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 3989 § 1 k.p.c.: The Constitutional Court's interpretation of the termination of employment requirement applies only to those who acquired pension rights on or after January 1, 2011, and does not affect those who acquired rights prior to that date.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension rights acquisition termination of employment requirement Constitutional Court interpretation retroactive application of law protection of acquired rights cassation appeal dismissal social security law

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 103a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.aw
Art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.
32 w związku z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.W opinii wnoszącej skargę w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, to jest konieczność wyjaśnienia, czy Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn.
Art. 4011 k.p.c.
wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2013 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 4011 k.p.c. w związku z art.
Art. 412 § 2 k.p.c.
w związku z art. 412 § 2 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest art.
Art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP
412 § 2 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest art. 32 w związku z art.
art. 4011 k.p.c
wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2013 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 4011 k.p.c.
art. 412 § 2 k.p.c
w związku z art. 412 § 2 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest art.
art. 2 Konstytucji RP
32 w związku z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.W opinii wnoszącej skargę w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, to jest konieczność wyjaśnienia, czy Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
K 2/12
Concurrent pension and work income suspension violates the principle of protection of acquired rights under the Polish Constitution.
III UK 118/12
od 1 stycznia 2011 r.Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od dnia 1 września 2008r., zatem nie ma do niej zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Powyższa wykładnia została potwierdzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego, między innymi w wyrokach z dnia 14 sierpnia 2013 r.: III UK 118/12 i III UK 117/12.
III UK 117/12
Supreme Court dismisses pensioner's appeal, ruling continued employment suspends pension rights under Art. 103a of Social Security Act.
III CZP 33/01
39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por.
III CZP 66/02
III CZP 64/02
III CZP 119/08
Supreme Court dismisses legal question submission as it concerns fact application, not abstract statutory interpretation.
II UK 363/09
Supreme Court dismisses appeal on football contract social security contributions classification under Civil Code.
II UK 400/09
Supreme Court dismissed soccer player's appeal on social security contributions, ruling match bonuses are service fees under contract law.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 435/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku B. K.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.‎o wypłatę wstrzymanej emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2014 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. oddalił skargę ubezpieczonej B. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lipca 2012 r.Ubezpieczona B. K. wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2013 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 4011 k.p.c. w związku z art. 412 § 2 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.W opinii wnoszącej skargę w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, to jest konieczność wyjaśnienia, czy Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12, dotyczy wyłącznie osób, które nabyły prawo od emerytury bez obowiązku rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., czy natomiast dotyczy zastosowania nowej treści ryzyka emerytalnego na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. do osób, które w momencie jej wejścia w życie miały już ustalone i zrealizowane prawo do emerytury.

Tym samym zachodzi konieczność wyjaśnienia, kiedy powódka zrealizowała prawo do emerytury, przy uwzględnieniu, iż pierwotnie przyznane prawo do emerytury wcześniejszej powódce datuje się na okres przed 8 stycznia 2009 r., ale prawo to, z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia i wstrzymanie wypłaty emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie mogło być przez powódkę realizowane przed 8 stycznia 2009 r. Kwestia ta rodzi pytanie prawne, czy można uznać, iż powódka nabyła i zrealizowała prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., kiedy treścią ryzyka emerytalnego było wyłącznie osiągnięcie wieku emerytalnego i stażu ubezpieczeniowego, niezależnie od dalszego zatrudnienia, a w okresie wcześniejszym tj. od 1 września 2008 r. uzyskała tylko ustalone warunki do nabycia prawa do emerytury.Skarżąca wyraziła pogląd, że istnieje potrzeba wykładni orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. w zakresie jego stosowania, gdyż orzeczenie to budzi poważne wątpliwości interpretacyjne w orzecznictwie Sądów w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy zważył co następuje. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, poprzez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku (sporządzonym odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu.

Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).

Wypada również dodać, iż nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) ani nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).Przedstawiona przez skarżącą kwestia nazwana przez nią zagadnieniem prawnym nie spełnia wskazanych wyżej wymogów w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie tej kwestii, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, zostało bowiem zawarte nie tylko w samym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., K 2/12, ale również w obszernym orzecznictwie Sądu Najwyższego odnoszącym się do tej kwestii.Trybunał Konstytucji we wskazanym wyroku orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie w uzasadnieniu tego orzeczenie, określając jego skutki, Trybunał stwierdził, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utraci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r.Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od dnia 1 września 2008r., zatem nie ma do niej zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Powyższa wykładnia została potwierdzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego, między innymi w wyrokach z dnia 14 sierpnia 2013 r.: III UK 118/12 i III UK 117/12. Sąd Najwyższy stwierdził w powołanych orzeczeniach wyraził zaś pogląd, że nie wszyscy ubezpieczeni zostali – przez wprowadzenie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – postawieni przez ustawodawcę w niekorzystnej sytuacji ze względu na wcześniej podjęte decyzje.

W szczególności nie dotyczy to tych, którzy przeszli na emeryturę pod rządem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach, to jest przed dniem 8 stycznia 2009 r. Tym emerytom znany był bowiem, obowiązujący ich od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 7 stycznia 2009 r., dodatkowy warunek wypłaty emerytury w postaci rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Świadomości tego warunku nie można natomiast traktować inaczej w odniesieniu do ubezpieczonych, którzy nabyli prawo do świadczeń po dniu 1 stycznia 2011 r., wobec których stosuje się art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a inaczej wobec tych, do których znajdował zastosowanie poprzedzający tę regulację art. 103 ust. 2a ustawy.

Ubezpieczeni z obydwu tych grup byli w chwili nabywania prawa do emerytury jednakowo świadomi konieczności rozwiązania stosunku pracy, a skoro kontynuowali zatrudnienie, decydowali się na zawieszenie prawa do emerytury. Nieobowiązywanie przez pewien czas (od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r.) tego warunku mogło zaś być dla nich co najwyżej korzystnym zaskoczeniem. W wyniku zmiany prawa przez powrót dawnej regulacji po dniu 1 stycznia 2011 r. nie ustanowiono nowej, lecz tylko przywrócono regułę, stosowaną w czasie nabycia przez nich prawa do emerytury.

W tych okolicznościach zastosowanie art. 103a ustawy o emeryturach rentach z FUS wobec emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009 r., to jest pod rządem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także jeszcze przed wejściem w życie tego przepisu, nie naruszało zasady niedziałania prawa wstecz, zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikających z art. 2 Konstytucji RP.Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż ubezpieczona nie wykazała potrzeby rozpoznania jej skargi kasacyjnej.

Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.aw