Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 425/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension appeal, ruling facts need not be proven if statutory conditions aren't met.

Numero d'incarto II UK 425/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's refusal to grant early retirement based on special working conditions. The applicant argued for evidence of work in special conditions, but the court held that since she lacked the required 15 years of such work by the statutory cutoff date, proving the nature of her work was unnecessary. The court determined that the lower courts correctly applied the principle that factual findings are not required when the legal prerequisites for the benefit are absent.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32, 184; Rozporządzenie w sprawie wieku emerytalnego § 4: When statutory conditions for early retirement based on special working conditions are not met, courts are not required to ascertain the factual nature of past employment.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement conditions special working conditions cassation appeal dismissal social insurance law factual determination scope statutory prerequisites pension eligibility

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 32 of the Act on pensions and allowances from the Fund for Social Insurance
Podstawą prawną były przepisy art. 32 i art.
art. 184 of the Act on pensions and allowances from the Fund for Social Insurance
32 i art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r.
§ 4 of the Regulation of February 7, 1983 on the retirement age of employees working under special conditions or in a special character
art. 189 of the Code of Civil Procedure
Sąd Apelacyjny w aspekcie zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c.
art. 39813 § 1 of the Code of Civil Procedure
W ocenie podstawy przedsądu obowiązuje zasada z art. 39813 § 1 k.p.c., tzn.
art. 3983 § 1 pkt 1 of the Code of Civil Procedure
184 ustawy emerytalnej i taki jest zarzut podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).
art. 3989 § 2 of the Code of Civil Procedure
wymaganego okresu 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach.W skardze kasacyjnej wskazano na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
art. 189 k.p.c
Sąd Apelacyjny w aspekcie zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c.
art. 2 Konstytucji RP
Naruszono art. 2 Konstytucji RP oraz art.
art. 5 k.c
2 Konstytucji RP oraz art. 5 k.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 425/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku M. B. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. ‎o prawo do emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 maja 2015 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III AUa 1739/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 5 czerwca 2014 r. oddalił apelację skarżącej wnioskodawczyni M. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 1 lipca 2013 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji pozwanego z 22 lutego 2013 r. i z 28 marca 2013 r. odmawiających wnioskodawczyni prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Podstawą prawną były przepisy art. 32 i art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Skarżąca urodziła się w 1958 r. Pozwany uznał, że 1 stycznia 1999 r. posiadała ponad 20 lat stażu ubezpieczeniowego. Nie uznał jednak żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. W tym zakresie skarżąca domagała się zaliczenia pracy w szczególnych warunkach od 20 grudnia 1984 r. do 31 grudnia 2001 r., na podstawie świadectwa z 12 marca 2013 r. W świadectwie podano, że pracowała w P. w T. (następnie P.) na stanowisku operatora śluzy, jazu, zapory i pompowni na torach wodnych i łowiskach morskich. Sąd Okręgowy nie badał czy wnioskodawczyni wykonywała pracę w szczególnych warunkach, ponieważ regulacja z art. 184 i art. 32 ustawy emerytalnej wymaga 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 1 stycznia 1999 r., a wówczas staż pracy we wskazanym Przedsiębiorstwie wynosił 13 lat, 11 miesięcy i 9 dni (po odliczeniu okresu nieskładkowego w wymiarze 1 miesiąca i 3 dni).

W takiej sytuacji niecelowe było prowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność rodzaju pracy wykonywanej przez wnioskodawczynię w okresie od 20 grudnia 1984 r. do 31 grudnia 1998 r. Sąd Apelacyjny w aspekcie zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c. stwierdził, że niedopuszczalne jest dochodzenie ustalenia, że praca świadczona przez ubezpieczoną w spornym okresie zatrudnienia była pracą w szczególnych warunkach, celem uzyskania dowodu w następnym postępowaniu. W sprawie decydowały przepisy art. 32 i art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.

Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego, że niecelowe jest badanie, czy wnioskodawczyni w okresie od 20 grudnia 1984 r. do 31 grudnia 1998 r. stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywała pracę w szczególnych warunkach, ponieważ nawet przy uwzględnieniu tego okresu nie osiągnęłaby 1 stycznia 1999 r. wymaganego okresu 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach.W skardze kasacyjnej wskazano na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. W uzupełnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania podano, że powódka posiadała prawo do ustalenia pracy w warunkach szczególnych od 1984 r. do 31 grudnia 2001 r.

Brak tego ustalenia „sankcjonuje negatywne dla powódki stanowisko organu rentowego, który ustalił, że w tym okresie powódka nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach, w konsekwencji także to stanowisko wyłączyło możliwość wykazania przez powódkę pracy w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat. W konsekwencji niezależnie od niespełnienia przez powódkę warunków formalnych określonych w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadała ona prawo do ustalenia w trybie art. 189 k.p.c., że posiada wymagany okres 15 lat pracy w warunkach szczególnych”.

Powódka nie osiągnęła do 1 stycznia 1999 r. okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego do nabycia prawa do emerytury w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania przez nią pracy w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat jest bezsporny. Naruszono art. 2 Konstytucji RP oraz art. 5 k.c. Powódka spełniła wymogi określone przepisem prawa do nabycia emerytury w obniżonym wieku emerytalnym poza tym, że ustawa wymagała aby 15 - letni okres pracy w warunkach szczególnych został przez nią osiągnięty na dzień 1 stycznia 1999 r.

Nie zmienia to jednak faktu, że powódka przepracowała ponad 15 lat w warunkach szczególnych tak jak inni ubezpieczeni, którzy otrzymali prawo do emerytury w obniżonym wieku. W konsekwencji formalnej oceny spełnienia przez powódkę warunków określonych przepisami prawa została pozbawiona prawa do świadczenia, nie ma także możliwości wykazania, że samą przesłankę pracy w warunkach szczególnych przez ponad 15 lat spełniła.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca przedstawiła określoną argumentację dopiero po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznaniaWykluczyć więc należy powołaną w skardze podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie sformułowano istotnego zagadnienia prawnego, co też wymagałoby stosownego opracowania i argumentacji.Nie spełnia się także hasłowo powołana w skardze podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż metodycznie i merytorycznie nie określa który (konkretny) przepis prawa ma być przedmiotem zainteresowania tej podstawy przedsądu ze względu na kwalifikowaną potrzebę wykładni określonego przepisu prawa wynikającą z poważanych wątpliwości w wykładni przepisu albo rozbieżności w orzecznictwie sądów.Pozostaje podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., co sprowadza się do kontroli zastosowania prawa w sprawie skarżącej.

Kontroli tej nie przeprowadza się z urzędu, gdyż wyrok jest już prawomocny. Skarżąca powinna wskazać i wykazać takie naruszenie prawa, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i dlatego powinna zostać przyjęta do rozpoznania. W ocenie podstawy przedsądu obowiązuje zasada z art. 39813 § 1 k.p.c., tzn. że skarga podlega rozpoznaniu tylko w granicach zarzutów jej podstaw. Innymi słowy na etapie przedsądu nie ocenia wszelkich aspektów sprawy a tylko zarzuty wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Prawne podstawy emerytury są ściśle określone (nie są dowolne). W tej sprawie oceniano prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej i taki jest zarzut podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.). Innej podstawy emerytury wniosek nie przedstawia. W zakresie prawa do emerytury na podstawie art. 184 ocena jest negatywna. Skarżąca nie przeczy iż do końca 1998 r. nie miała 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a taki jest warunek (sine qua non) prawa do emerytury w obniżonym wieku. Druga kwestia to odmowa zastosowania 189 k.p.c. Wbrew zapatrywaniu skarżącej przepis ten nie dotyczy ustalania samych faktów.

Praca w szczególnym warunkach należy do faktów. Czym innym jest prawna kwalifikacja tej pracy jako przesłanki prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy w sprawie nie było potrzeby ustalania faktów (pracy w szczególnych warunkach) skoro nie było to konieczne do stosowania prawa materialnego. Ocena ta wykracza też poza zakres i funkcję art. 189 k.p.c., gdyż czym innym jest postępowanie dowodowe (fakty) wymagane do zastosowania prawa i czym innym jest indywidualne powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. Wówczas dochodzi się ustalenia prawa lub stosunku prawnego.

W tym trybie nie ustala się samych faktów (pracy w szczególnych warunkach). Przepisy o wcześniejszej emeryturze stanowią przy tym regulację szczególną do art. 189 k.p.c. Ich odrębność wynika z tego, że samodzielnie określają przesłanki (podstawę) prawa do emerytury. Na podstawie art. 189 k.p.c. nie ustala się prawa do emerytury. Niezasadnie więc skarżąca argumentuje, że w sprawie należało ustalić jej pracę w szczególnych warunkach w całym okresie, czyli także po 1 stycznia 1999 r. Nie wskazuje podstawy prawnej w której miałoby się kotwiczyć jej potencjalne przyszłe prawo do emerytury uzyskane za pracę w szczególnych warunkach.

Zakres sprawy w sądowym postępowaniu odwoławczym określa też decyzja pozwanego organu rentowego. W tym postępowaniu sprawa obejmowała prawo do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej. Ocena tego prawa była prawidłowa ze względu na brak wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 1 stycznia 1999 r. Skarżąca nie wykazuje też oczywistej zasadności skargi kasacyjnej przez odwołanie się do art. 2 Konstytucji i art. 5 k.c. Przepis art. 5 k.c. nie stanowi podstawy roszczenia nawet na gruncie prawa cywilnego.

Zasadnie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny, że klauzuli tej nie stosuje się w systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast art. 2 ustawy zasadniczej nie stanowi podstawy do żądania emerytury, gdyż podstawy te określa ustawa zwykła, co też wyraźnie wynika z art. 67 ust. 1 Konstytucji. W tym znaczeniu jest to przepis szczególny do art. 2 Konstytucji.Skarżąca nie przedstawiła zatem zasadnej podstawy przedsądu i dlatego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie został uwzględniony (art. 3989 § 2 k.p.c.).