Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 28/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on family pension rights, ruling no new legal issues exist.

Numero d'incarto II UK 28/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a widow seeking a family pension for her deceased ex-husband. The applicant argued that the Social Security Fund incorrectly denied the pension because she lacked new documents and that the constitutional court ruling required judicial determination of alimony obligations. The court held that the specific legal questions raised did not constitute significant legal issues given the factual circumstances and the nature of the constitutional ruling, thus rejecting the appeal under Article 398 § 2 of the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: The Supreme Court determines that a cassation appeal does not constitute a significant legal issue if the contested provisions do not require new interpretation regarding the specific factual circumstances of the case.

Parole chiave

Generato dall'IA
family pension rights alimony obligations cassation appeal dismissal significant legal issue Social Security Fund constitutional court ruling ex-husband pension pensione alimentare d'indigenza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, to jest: (-) art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.
Art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Zbędne zatem był odnoszenie się Sądu Apelacyjnego do kwestii związanych z niezakwalifikowaniem obowiązku alimentacyjnego wynikającego z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.) jako przesłanki z art.
Art. 70 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przyjęcie, że obowiązek alimentacyjny określony na podstawie tego przepisu nie stanowi podstawy do wypłaty renty rodzinnej po śmierci zobowiązanego do alimentacji na podstawie art. 70 ust.
Art. 32 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji
70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegające na jego błędnej wykładni; (-) art. 32 ust.
Art. 385 k.p.c.
Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 385 k.p.c.
Art. 398 § 2 k.p.c.
w związku z art. 39821 k.p.c.
Art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.Uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, o kosztach tych orzeczono na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst:
Art. 108 § 1 k.p.c.
68), oraz art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art.
art. 32 ust. 2 Konstytucji
2 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji przez uznanie, że prawo do alimentów od byłego małżonka jest uzależnione od wydania stosownego orzeczenia sądowego lub zawarcia ugody sądowej, w sytuacji gdy taki obowiązek może być wykonany w sposób dowolny, tj.
art. 385 k.p.c
Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 385 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
SK 61/13
Conciliation-based alimony rights for divorced spouses must not be denied compared to court-ordered alimony under the Constitution.
II PK 61/15
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal issue and factual basis regarding travel allowances.
I UK 339/07
postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; postanowienie Sądu Najwyższego z 3 listopada 2010 r., II UK 56/10, LEX nr 1607502).
II UK 56/10
Supreme Court dismisses appeal, ruling one-time compensation requires injury within three years of the accident.
II PK 98/05
Supreme Court dismisses cassation as no significant legal issue exists under Art. 393 § 1 k.p.c.
I PK 98/13
243; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 września 2013 r., I PK 98/13, LEX nr 1555051).Skarżąca nie wskazała istotnych zagadnień prawnych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 28/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku E. G. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w P. ‎o ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 września 2019 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz R. Ł. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…), sygn. akt III AUa (…), oddalił apelację E. G. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt VIII U (…), oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w P. z dnia 20 stycznia 2017 r. odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym Z. G. .Wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się, reprezentowana przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, zaskarżyła w całości. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, to jest: (-) art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.), polegające na jego błędnej wykładni przez przyjęcie, że w związku z tym, iż odwołująca się nie przedłożyła nowych dokumentów, nie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania w tej sprawie; (-) art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przyjęcie, że obowiązek alimentacyjny określony na podstawie tego przepisu nie stanowi podstawy do wypłaty renty rodzinnej po śmierci zobowiązanego do alimentacji na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; (-) art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegające na jego błędnej wykładni; (-) art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 i art. 2 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji przez uznanie, że prawo do alimentów od byłego małżonka jest uzależnione od wydania stosownego orzeczenia sądowego lub zawarcia ugody sądowej, w sytuacji gdy taki obowiązek może być wykonany w sposób dowolny, tj. także dobrowolnie.

Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 385 k.p.c. przez jego zastosowanie i oddalenie apelacji, pomimo jej zasadności.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, a dotyczących: (-) konieczności ustalenia charakteru obowiązku alimentacyjnego określonego w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to jest czy może on stanowić podstawę do przyznania renty rodzinnej po zmarłym rozwiedzionym małżonku na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; (-) zasadności uznania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r., SK 61/13, o niezgodności art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim uprawnienie małżonki rozwiedzionej do uzyskania renty rodzinnej uzależnia od wymogu posiadania w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony, ustalonych wyłącznie wyrokiem lub ugoda sądową, z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako nowej okoliczności uzasadniającej ponowienie wniosku o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym rozwiedzionym małżonku, wskazanej w art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dokumentów czy też okoliczności.Pełnomocnik skarżącej, po złożeniu skargi kasacyjnej, w piśmie z dnia 28 maja 2019 r., wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Skarżąca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniła występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych.Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego) wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 października 2015 r., II PK 61/15, LEX nr 1968444, oraz powołane tam orzeczenia).

Należy podkreślić, że zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; nie można bowiem rozpatrywać kwestii prawnej oderwanej od wyjaśnionego w sprawie stanu faktycznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; postanowienie Sądu Najwyższego z 3 listopada 2010 r., II UK 56/10, LEX nr 1607502). Istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie stanowi problem prawny, którego wyjaśnienie nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 243; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 września 2013 r., I PK 98/13, LEX nr 1555051).Skarżąca nie wskazała istotnych zagadnień prawnych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uwzględniając podstawę faktyczną i prawną zaskarżonego wyroku, rozstrzygnięcie kwestii wskazanych przez skarżącą nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy.Jeżeli chodzi o pierwszą kwestię wskazaną we wniosku, w przypadku wystąpienia zainteresowanego z wnioskiem w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, należy w pierwszej kolejności zbadać przesłanki dopuszczalności złożenia takiego wniosku i w razie stwierdzenia ich braku, organ rentowy powinien odmówić ponownego ustalenia prawa do świadczenia.

Organ rentowy może jednak wydać decyzję o wznowieniu postępowania, gdy istnieją ku temu ustawowe przesłanki, i ponownej odmowie dochodzonego przez wnioskodawcę świadczenia, jeśli nowe okoliczności lub dowody nie pozwalają na stwierdzenie powstania po stronie zainteresowanego prawa do tego świadczenia. Rozpoznając odwołanie od decyzji o odmowie ponownego ustalenia prawa do świadczenia (jak w niniejszej sprawie), sąd powinien zatem skontrolować w pierwszej kolejności dopuszczalność przedmiotowego wniosku w świetle art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Stwierdzenie, że ubezpieczony nie przywołał nowych okoliczności lub nie złożył nowych dowodów w rozumieniu powyższego przepisu oznacza konieczność oddalenia odwołania, bez badania materialnoprawnych przesłanek prawa do świadczenia (w tej sprawie przesłanek z 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Zbędne zatem był odnoszenie się Sądu Apelacyjnego do kwestii związanych z niezakwalifikowaniem obowiązku alimentacyjnego wynikającego z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.) jako przesłanki z art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli wcześniej stwierdził, że do wniosku o rentę rodzinną (będącym w istocie wnioskiem o ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej) inicjującego zaskarżoną decyzję nie dołączono żadnych nowych dowodów, powołując dokumentację już wcześniej składaną przed organem rentowym.

W konsekwencji nie występuje w sprawie konieczność ustalenia charakteru obowiązku alimentacyjnego określonego w art. 27 k.r.o., to jest, czy może on stanowić podstawę do przyznania renty rodzinnej po zmarłym rozwiedzionym małżonku. Dodać też trzeba, że art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest przepisem określającym materialnoprawne przesłanki prawa do renty rodzinnej, a jedynie przepisem pozwalającym na swoiste wznowienie postępowania. Jak wskazano wyżej, dopiero po wznowieniu postępowania następuje etap ponownego badania przesłanek prawa do świadczenia.Z analogicznych względów nie ma także znaczenia w niniejszym postępowania orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt SK 61/13, o niezgodności art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim uprawnienie małżonki rozwiedzionej do uzyskania renty rodzinnej uzależnia od wymogu posiadania w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony, ustalonych wyłącznie wyrokiem lub ugodą sądową.

Należy zwrócić uwagę, że skarżąca rozstrzygniętą wyrokiem Trybunału kwestię odnosi do sytuacji, gdy małżonek rozwiedziony pomimo orzeczenia rozwodu w dalszym ciągu przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny. Na taką jednak okoliczność nie powoływała się skarżąca ani w odwołaniu, ani w postępowaniu sądowym, a jedynie przedstawiała swoje stanowisko (takie samo jak we wcześniejszych sprawach), że zostały przyznane na jej rzecz alimenty od byłego męża, przy czym utożsamiała to z zasądzeniem wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 28 czerwca 1993 r., kwoty 7.000,00 zł tytułem zaspokajania potrzeb rodzin w oparciu o art. 27 k.r.o. w trakcie trwania małżeństwa (rozwód orzeczono w 1997 r.).

Tym samym, rozstrzygnięcie drugiego ze wskazanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania problemów prawnych, uwzględniając podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w tej sprawie. Inaczej rzecz ujmując, skarżąca wnosi o rozstrzygnięcie, czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r., SK 61/13, stanowi „nową okoliczność uzasadniającą ponowienie wniosku o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym rozwiedzionym małżonku”, mimo że nie odnosi się ono do sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej, która nie wskazywała, że po orzeczeniu rozwodu otrzymywała w drodze zgodnego porozumienia stron alimenty od byłego małżonka w ramach realizacji ciążącego na nim ustawowo obowiązku alimentacyjnego.Z tych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.Uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, o kosztach tych orzeczono na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2018 r., poz. 2115, ze zm.), § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 15 ust. 2, oraz § 4 ust. 1, 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 68), oraz art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. l.n