Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 236/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal on agricultural work accident, ruling no causal link to farming activities existed.

Numero d'incarto II UK 236/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against the regional court's decision denying a one-time work accident compensation. The insured argued that the accident during travel between shops should be considered an agricultural work accident, but the court found no temporal or functional connection to farming activities. Consequently, the court ruled that the event occurred solely in relation to non-agricultural business operations, precluding compensation under the relevant social insurance statute.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 11 ust. 1 pkt 3, 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników; The concept of 'agricultural work accident' requires a temporal and functional link between the event and agricultural activities, excluding incidents occurring during travel for non-agricultural business purposes.

Parole chiave

Generato dall'IA
agricultural work accident social insurance statute temporal functional link non-agricultural business cassation appeal dismissal work accident compensation farming activities

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 39813 § 2 k.p.c.
Art. 11 ust. 1 pkt 3, 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 września 2015 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 11 ust.
Art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
art. 3989 § 1 k.p.c
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3984 § 2 k.p.c
Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
art. 390 k.p.c
Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.
art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c
Należy również podkreślić, iż nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art.
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 39813 § 2 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UKN 176/00
Supreme Court allows widow's appeal, ruling transport of mechanic after farm repair is a normal agricultural activity.
V CSK 75/06
pośród wielu postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13, LEX nr 1331300).
II PK 296/11
Supreme Court dismisses appeal for lack of legal issue connection to case facts under Polish Civil Procedure Code.
II UK 71/13
Polish Supreme Court dismisses police pension appeal for failing to state a general legal issue under Civil Procedure Code.
III CZP 33/01
39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por.
III CZP 66/02
III CZP 64/02

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 236/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku L. B. ‎przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego‎o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej ,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 marca 2017 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w K. ‎z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt III Ua (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 29 września 2015 r. oddalił apelację wniesioną przez ubezpieczonego L. B. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 29 września 2015 r., oddalającego odwołanie od decyzji Prezesa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w K. z dnia 12 listopada 2014 r., którą organ rentowy odmówił przyznania ubezpieczonemu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej.Ubezpieczony L. B. wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 września 2015 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, „dotyczących uznania, że dane zdarzenie nastąpiło w wyniku wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub w związku z wykonywaniem takich czynności”.

Zdaniem skarżącego, chodzi o rozstrzygnięcie, czy dla stwierdzenia, że dane zdarzenie można, zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zakwalifikować jako wypadek przy pracy konieczne jest, aby dane zdarzenie nagłe powstało jedynie w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub w związku z wykonywaniem takich czynności; czy też możliwe jest, aby zdarzenie to powstało w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego zarówno czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub w związku z wykonywaniem takich czynności jednocześnie z wykonywaniem przez tego ubezpieczonego czynności niezwiązanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego? Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.Wypada również przypomnieć, że w przypadku powoływania się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, w uzasadnieniu wniosku (sporządzonym odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. pośród wielu postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13, LEX nr 1331300).

Oznacza to w praktyce, iż zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga, z kolei, od skarżącego określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10).

Ponadto, konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2003 r., II UK 184/03, z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, czy też z dnia 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07). W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie konieczne jest także, choćby przykładowe, wskazanie orzeczeń, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany.

Należy również podkreślić, iż nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).Oceniając wniosek skarżącego o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy stwierdza, że nie spełnia on wyżej opisanych kryteriów, przede wszystkim dlatego, że przedstawione w nim wątpliwości wykładnicze znalazły już rozstrzygnięcie w jednolitym orzecznictwie sądowym.Należy bowiem przypomnieć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 listopada 2012 r., III UK 9/12 (OSNP 2013 nr 19-20, poz. 235) wyjaśnił, że przyjęte w art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników określenia, analogicznie jak w definicji wypadku przy pracy zawartej w nieobowiązującej już ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a także w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy o chorób zawodowych, odwołują się do takich elementów, jak nagłość i zewnętrzna przyczyna zdarzenia.

Poza tym jest to jednak definicja szczególna, w której ryzyko wypadku zostało powiązane ze specyfiką zawodu oraz działalności zarobkowej w rolnictwie i z innym niż w ubezpieczeniu społecznym pracowników ukształtowaniem zakresu ochrony ubezpieczeniowej. W definicji wypadku można bowiem dopatrzyć się istnienia kręgów ochrony ubezpieczeniowej od pełnej i bezwarunkowej - co do wypadków mających miejsce na terenie gospodarstwa rolnego, które poszkodowany prowadzi lub w którym pracuje, do ograniczonej pewnymi wymaganiami - co do okoliczności nastąpienia wypadku poza terenem tego gospodarstwa.

Zwrot ustawowy „przy pracy rolniczej” jest tu definiowany przez czasowy, miejscowy, ale przede wszystkim funkcjonalny (celowy) związek zdarzeń z działalnością rolniczą (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2001 r., II UKN 176/00, OSNAPiUS 2002 nr 17, poz. 416). Wypada dodać, że przez użycie w dalszej części sformułowania „czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej” art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nawiązuje też bez wątpienia do zdefiniowanego w art. 6 pkt 3 tejże ustawy pojęcia „działalności rolniczej”, przez którą należy rozumieć działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, a więc wszelkie rodzaje aktywności zawodowej charakterystyczne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego.Uzupełniająco należy też stwierdzić, że powołany przepis wymaga łącznego spełnienia wymienionych w nim przesłanek, co oznacza między innymi, że aby oceniane zdarzenie zaistniałe poza terenem gospodarstwa rolnego mogło zostać uznane za wypadek przy pracy rolniczej, musi pozostawać w związku czasowym z działalnością rolniczą, na co wskazuje użycie sformułowania „podczas” (art. 11 ust. 1 pkt 3).

Jeśli natomiast wspomniane zdarzenie zaistnieje w drodze do miejsca wykonywania tych czynności o albo w drodze powrotnej (art. 11 ust. 1 pkt 4), to niezbędny jest związek funkcjonalny (celowy) z ową działalnością rolniczą.Zdaniem Sądu Najwyższego, nawet pobieżna lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Apelacyjny uwzględnił taki właśnie sposób rozumienia „wypadku przy pracy rolniczej” w odniesieniu do zdarzeń, które zaistniały poza terenem gospodarstwa rolnego. Zgodnie zaś z dokonanymi przez ten Sąd ustaleniami faktycznymi, którymi Sąd Najwyższy jest związany w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.), co oznacza, że w przypadku poddania skargi merytorycznej ocenie, musiałby je uwzględnić przy rozpatrywaniu sformułowanego w tej skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, do spornego zdarzenia doszło w trakcie przemieszczania się pomiędzy sklepami, w których skarżący dokonywał zakupów produktów do swojego sklepu, to jest „na rzecz prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej”.

Okoliczność ta wskazywała więc, że pomiędzy pokonywaną przez skarżącego drogą i czynnościami wykonywanymi w tym czasie a prowadzoną przez niego działalnością rolniczą nie występował opisany wyżej związek czasowy i funkcjonalny.Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał potrzeby rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.