Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 21/19 Generato dall'IA

Social security court dismisses appeal, ruling social security applies to service contracts disguised as work contracts.

Numero d'incarto II UK 21/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a social security decision regarding workers performing construction and painting tasks. The appellant argued that the civil law characterization of the contracts as 'work contracts' was incorrect and that the social security law should not apply. The court rejected this, establishing that social security organs have the authority to determine the actual nature of the relationship regardless of the contract's label, thereby upholding the obligation to pay social security contributions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 pkt 2 ustawy systemowej; Art. 750 k.c.; Art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy systemowej: Social security organs may determine the actual nature of a legal relationship and apply social security provisions regardless of the contract's designated name or terms.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security obligations work contract vs service contract social security law application administrative determination of contract civil law characterization nozione di amministrazione aggiudicatrice ipoteca legale degli artigiani e degli imprenditori conflitto di competenza lavoristica

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
- stosuje się przepisy o zleceniu, a zatem na podstawie art. 6 ust.
Art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U.
Art. 750 k.c.
W konkluzji Sąd Apelacyjny uznał, że strony wiązały umowy o świadczenie usług, do których - stosownie do art. 750 k.c. - stosuje się przepisy o zleceniu, a zatem na podstawie art.
Art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
628 § 1 k.c., przez przyjęcie, że sposób wykonywania dzieła opisany w umowach i ustaleniach stron dyskwalifikuje zawarte umowy jako umowy o dzieło oraz, że w chwili zawierania umów o dzieło strony nie oznaczyły dzieła, nie określając rezultatu, który musi zostać osiągnięty; - art. 83 ust.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
art. 750 k.c
W konkluzji Sąd Apelacyjny uznał, że strony wiązały umowy o świadczenie usług, do których - stosownie do art. 750 k.c.
art. 628 § 1 k.c
627 w związku z art. 628 § 1 k.c., przez przyjęcie, że sposób wykonywania dzieła opisany w umowach i ustaleniach stron dyskwalifikuje zawarte umowy jako umowy o dzieło oraz, że w chwili zawierania umów o dzieło strony nie oznaczyły dzieła, nie określając rezultatu, który musi zostać osiągnięty; - art.
art. 87 Konstytucji RP
7 w związku z art. 87 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że normy zawarte w art.
art. 189 k.p.c
W tym kontekście chybiony jest pogląd skarżącego, jakoby kwalifikacja umów cywilnoprawnych nie mogła być dokonywana w postępowaniu administracyjnym i wymagała wystąpienia ze stosownym roszczeniem opartym na podstawie art. 189 k.p.c.
art. 87 Konstytucji
7 w związku z art. 87 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że normy zawarte w art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 21/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku M. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Ogólnobudowlana M. w W. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W. ‎z udziałem zainteresowanych S. N., B. K. , D. Ż., J. K. ‎o podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 czerwca 2020 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek organu rentowego o zwrot kosztów postępowania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację M. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą jako Firma Ogólnobudowlana M. w B. (dalej jako płatnik składek), od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 sierpnia 2016 r., którym oddalono odwołanie płatnika od czterech decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. z dnia 16 lutego 2015 r. stwierdzających, że zainteresowani S. N. , B. K. , D. Ż. i J. K. , jako zleceniobiorcy u płatnika składek, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach wskazanych w decyzjach.W ocenie Sądu Apelacyjnego, wykonywanych przez zainteresowanych w ramach umów cywilnoprawnych czynności w postaci robót malarskich, murarskich i remontowo – budowlanych, nie można było uznać za przejaw realizacji dzieła rozumianego jako określony rezultat o indywidualnym charakterze.

Celem umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego w niej rezultatu, a nie czynności, które przy zachowaniu należytej staranności mają do niego doprowadzić. W konkluzji Sąd Apelacyjny uznał, że strony wiązały umowy o świadczenie usług, do których - stosownie do art. 750 k.c. - stosuje się przepisy o zleceniu, a zatem na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 266, dalej „ustawa systemowa”) zainteresowani podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną płatnik składek zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie - art. 750 k.c., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu do stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że umowy zawarte przez płatnika i zainteresowanych były nienazwanymi umowami o świadczenie usług, a nie umowami o dzieło; - art. 627 w związku z art. 628 § 1 k.c., przez przyjęcie, że sposób wykonywania dzieła opisany w umowach i ustaleniach stron dyskwalifikuje zawarte umowy jako umowy o dzieło oraz, że w chwili zawierania umów o dzieło strony nie oznaczyły dzieła, nie określając rezultatu, który musi zostać osiągnięty; - art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy systemowej, polegające na uznaniu, że powyższe przepisy uprawniają organ rentowy do przeprowadzania prawnej kwalifikacji umów zawieranych przez podmioty trzecie z punktu widzenia ustawy systemowej; art. 7 w związku z art. 87 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że normy zawarte w art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz w art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy systemowej, w braku wyraźniej delegacji w tym zakresie w ich treści, nadają organowi rentowemu kompetencje do prawidłowego kwalifikowania umów zawartych przez podmioty trzecie poprzez orzekanie o istnieniu między ich stronami określonych stosunków prawnych; - art. 1 i art. 2 § 1 w związku z art. 189 k.p.c., przez przyjęcie, że prawna kwalifikacja umów, sprowadzająca się do ustalenia istnienia stosunku cywilnoprawnego może odbywać się w postępowaniu administracyjno-prawnym z pominięciem cywilno-prawnego toku postępowania.W oparciu o powyższe zarzuty płatnik składek wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie, a w przypadku stwierdzenia podstaw - o uchylenie w całości również zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie sprawy do rozpoznania temu Sądowi w zmienionym składzie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na zaistnienie istotnego zagadnienia prawnego, „sprowadzającego się do ustalenia czy organ rentowy w świetle braku wyraźnego umocowania w art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 68 ust. 1 pkt 1a ustawy systemowej przy uwzględnieniu treści art. 7 i art. 87 Konstytucji jest upoważniony do orzekania o istnieniu określonego stosunku cywilno–prawnego leżącego u podstaw stosunku ubezpieczenia społecznego”.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością, i którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa.

W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz.158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51; z dnia 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, LEX nr 1215784; z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z dnia 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr 678073; z dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15, LEX nr 2021940; z dnia 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999).

Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy po pierwsze - przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468) oraz po drugie - jego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., II PK 248/09, LEX nr 736732).W ocenie Sądu Najwyższego skarżący nie zdołał wykazać występowania tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym organ rentowy może - bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia wskazujące na charakter stosunku prawnego, którym strony zamierzały się poddać - ustalić jej rzeczywisty charakter i istniejący tytuł ubezpieczenia. Ustalenie przez organ rentowy, że między stronami umowy o dzieło zachodzą stosunki polegające na wykonywaniu za wynagrodzeniem usług odpowiadających umowom nazwanym, zdefiniowanym w art. 734 i art. 758 k.c. lub właściwych umowom, do których - stosownie do art. 750 k.c. - stosuje się przepisy o zleceniu, nakazuje zaś wydanie przez ten organ decyzji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 z zastosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 pkt 2 ustawy systemowej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 lipca 2014 r., II UK 454/13, LEX nr 1495840; z dnia 1 lutego 2017 r., I UK 81/16, LEX nr 2242159; z dnia 10 stycznia 2017 r., II UK 518/15, LEX nr 2209108 i z dnia 13 stycznia 2016 r., III UK 53/15, LEX nr 1984624).

W tym kontekście chybiony jest pogląd skarżącego, jakoby kwalifikacja umów cywilnoprawnych nie mogła być dokonywana w postępowaniu administracyjnym i wymagała wystąpienia ze stosownym roszczeniem opartym na podstawie art. 189 k.p.c. Niezrozumiałe jest też stanowisko skarżącego, sugerujące, że korzystanie przez organ rentowy z jego ustawowych uprawnień narusza art. 7 w związku z art. 87 Konstytucji RP, skoro pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, drugi natomiast określa hierarchię źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, wymieniając wśród nich właśnie ustawy, a takim aktem prawnym jest niewątpliwie ustawa systemowa.

Tak też uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 marca 2019 r., II UK 554/17 (LEX nr 2638582), oraz w postanowieniach z dnia 5 grudnia 2019 r., II UK 383/18, i z dnia 20 sierpnia 2019 r., II UK 319/18 (oba niepublikowane), wydanych w sprawach między tymi samymi stronami (odwołującym się płatnikiem składek i organem rentowym), w podobnych stanach faktycznych.Tym się kierując, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Sąd Najwyższy oddalił wniosek organu rentowego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania bowiem z treści wniosku zgłoszonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wynika, aby pełnomocnik organu rentowego domagał się zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku nieprzyjęcia skargi do rozpoznania.

Żądanie zasądzenia kosztów w postępowaniu kasacyjnym odnosiło się wyłącznie do wydania przez Sąd Najwyższy wyroku oddalającego skargę – w razie przyjęcia jej do rozpoznania i rozpatrzenia. Tym samym koszty odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której nie wskazano argumentów dotyczących przyczyn kasacyjnych (art. 3989 § 1 k.p.c.) uzasadniających odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie mogą być uznane – w razie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania – za koszty celowej obrony w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., V CSK 353/14, LEX nr 1628961 czy z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015 nr 7-8, poz. 91).