Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 2/11 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension appeal; early retirement requires full-time work in harmful conditions.

Numero d'incarto II UK 2/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a woman seeking early retirement based on work in special conditions. The court found that witness testimony failed to prove she worked full-time hours in harmful conditions during the required period, despite her employer's certificate. Consequently, the court ruled that the statutory prerequisites for early retirement were not met.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. – Prawo do wcześniejszej emerytury przysługuje wyłącznie pracownikom zatrudnionym stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement pension special working conditions full time employment harmful work environment social security law cassation appeal evidence standard

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury określonych w art. 184 ustawy z dnia
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
wnioskodawczyni zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 32 ust.
§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r.
art. 233 § 1 k.p.c.
w art. 233 § 1 k.p.c. zeznania świadków nie pozwoliły na takie ustalenia.
art. 385 k.p.c
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy – art. 385
art. 233 § 1 k.p.c
w art. 233 § 1 k.p.c. zeznania świadków nie pozwoliły na takie ustalenia. Wszystko
art. 39814 k.p.c
Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 2/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku J. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w E.

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lipca 2011 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 29 czerwca 2010 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację

wnioskodawczyni J. G. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w E. z dnia 21 października 2009 r. w sprawie przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń

Społecznych

Oddziałowi

w

E. o

emeryturę,

wskazując

w

uzasadnieniu, że wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich koniecznych przesłanek

do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury określonych w art. 184 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

W stanie faktycznym sprawy, wnioskodawczyni (ur. w dniu 11 kwietnia 1954

r.), osiągnęła wiek 55 lat. W okresie od 2 maja 1972 r. do 9 marca 1991 r.

pracowała w „Społem" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w S. na stanowiskach:

sprzedawcy agencyjnego, robotnika niewykwalifikowanego przy pracach lekkich,

pomocy ciastkarza, ciastkarza, ciastkarza dekoratora oraz samodzielnego referenta

ds. odbioru jakościowego towaru. W dniu 6 maja 2009 r. złożyła wniosek o

emeryturę wraz z zaświadczeniem pracodawcy o wykonywaniu pracy w

szczególnych warunkach, określonych w przepisach rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników

zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr

8, poz. 43 ze zm.), stwierdzające, że w okresie od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia

15 czerwca 1988 r. wykonywała prace w pełnym wymiarze czasu pracy na

stanowisku ciastkarz-dekorant, ciastkarz – wymienionych w dziale X poz. 11

wykazu A stanowiącego załącznik do uchwał Zarządu Głównego CZSR z dnia 25

lipca 1983 r. w sprawie pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w zakładzie

pracy spółdzielczości rolno-spożywczej (wykaz A załącznika do wskazanego

rozporządzenia,

określający

prace

w

szczególnych

warunkach,

których

wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego – w dziale X poz. 11

wymienia jedynie prace przy wypieku pieczywa).

Decyzją z dnia 26 maja 2009 r. pozwany organ rentowy odmówił

wnioskodawczyni prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 7 lutego 1983 r. Odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji, oddalił

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w E. wyrokiem z dnia 21

października 2009 r., stwierdzając, że ustalenia poczynione w sprawie nie

pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawczyni legitymuje się okresem 15 lat pracy w

warunkach szczególnych, wymaganym dla przyznania dochodzonego świadczenia.

Kwestią sporną było wykonywanie przez wnioskodawczynię w okresie od dnia 2

kwietnia 1973 r. do dnia 15 czerwca 1988 r. pracy w szczególnych warunkach

uprawniającej do przyznania dochodzonego świadczenia. W ocenie Sądu pierwszej

instancji istotną okolicznością jest nie tylko to czy stanowisko pracy zostało

wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983

r., lecz równie istotny jest charakter tej pracy, oraz stwierdzenie czy była ona

wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym

stanowisku. Z poczynionych ustaleń wynikało, że wnioskodawczyni pracowała w

systemie dwuzmianowym w ciastkarni. Do jej obowiązków należało rozpalenie w

piecu oraz przygotowywanie tzw. rozczynu (co zajmowało około 2 godzin). Do

momentu osiągnięcia przez piec odpowiedniej temperatury robiono bezy lub inne

ciastka, po ogrzaniu pieca drożdżówki, pączki i bułki. Po wyrośnięciu rozczynu

wyrabiała ciasto, co zajmowało około 1 godziny, następnie porcjowała i formowała

ciasto (od 3 do 4 godzin). Początkowo prace wykonywano ręcznie, następnie

piekarnia została wyposażona w mieszadło do ciasta. Mycie blach i przenoszenie

produktów wykonywano w czasie gdy rosło ciasto. Wnioskodawczyni zajmowała się

również dekorowaniem pieczywa. Zdaniem Sądu Okręgowego, przyjmując taki

obraz czynności wnioskodawczyni jako mający potwierdzenie w zeznaniach

świadków należało stwierdzić, że w żadnym razie opisane czynności nie pozwalają

na przyjęcie, że wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze (8 godzin dziennie)

pracowała przy wypieku pieczywa, a tylko te prace określone zostały jako praca w

szczególnych warunkach, której wykonywanie uprawnia do niższego wieku

emerytalnego. Także z faktu wypłacania pracownikowi tzw. dodatku „szkodliwego"

(co potwierdzają od 1981 r. akta osobowe wnioskodawczyni), nie można –

wysnuwać wniosku, że w okresie od 1 stycznia 1981 r. do 15 czerwca 1988 r.

wnioskodawczyni wykonywała pracę w szczególnych warunkach. Stanowisko to w

pełni podzielił Sąd Apelacyjny, uznając że pracy wnioskodawczyni nie można uznać

za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, gdyż nie można uwzględnić

okresu zatrudnienia, w którym pracownik wykonuje taką pracę w niepełnym czasie

pracy.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w całości, pełnomocnik

wnioskodawczyni zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 32 ust. 1

i 2, art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, oraz § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7

lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w związku z wykazem A

dział X poz. 11 załącznika do rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie,

że prace wykonywane przez wnioskodawczynię w okresie od dnia 3 kwietnia 1973

r. do dnia 9 marca 1991 r. nie były pracą w szczególnych warunkach, oraz

naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy – art. 385

k.p.c. poprzez oddalenie apelacji w sytuacji, gdy w istniały przesłanki do

uwzględnienia żądania wnioskodawczyni, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i uwzględnienie żądania wnioskodawczyni, ewentualnie uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi drugiej instancji wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje;

Stosownie do art. 39813 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w

granicach skargi kasacyjnej i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli - tak jak w rozpoznawanej sprawie skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania (jedyny zarzut

skargi odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania dotyczy naruszenia

art. 385 § k.p.c., który mówi o oddaleniu przez Sąd drugiej instancji apelacji, gdy

jest ona bezzasadna). Tym samym Sąd Najwyższy był związany ustaleniami

faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a więc i ustaleniem,

że

poza

pieczeniem

ciasta,

wnioskodawczyni

rozpalała

w

piecu

oraz

przygotowywała ciasto (rozczyn) nadto wyrabiała, porcjowała i formowała ciasto (co

zajmowało od 3 do 4 godzin), zajmując się także dekorowaniem pieczywa. Już z

tego „zestawienia” obowiązków wnioskodawczyni, wynika niewątpliwie, że opisane

czynności nie pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawczyni stale i w pełnym

wymiarze (8 godzin dziennie) pracowała przy wypieku pieczywa, co trafnie przyjął

Sąd Apelacyjny, wskazując nadto, że z faktu wypłacania pracownikowi dodatku z

tytułu pracy w warunkach szkodliwych, nie można wysnuwać wniosku, że w

przytoczonych wyżej okresach wykonywała pracę w szczególnych warunkach „stale

i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy” - §

2 rozporządzenia.

Niewątpliwe było również, że wnioskodawczyni przedstawiła świadectwo pracy

o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach jedynie w okresie od dnia 1

stycznia 1981 r. do dnia 15 czerwca 1988 r., co wprawdzie nie stanowi przeszkody

w udowodnieniu takiego charakteru zatrudnienia w dłuższym okresie przy pomocy

innych środków dowodowych, tyle że ocenione w granicach dyspozycji określonych

w art. 233 § 1 k.p.c. zeznania świadków nie pozwoliły na takie ustalenia. Wszystko

to doprowadziło Sąd drugiej instancji do wyrażenia uprawnionej konkluzji, że praca

wnioskodawczyni w warunkach szczególnych nie obejmowała pełnego wymiaru

czasu pracy na zajmowanym stanowisku pracy, a tym samym nie spełniła ona

przesłanek określonych w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Tym

ustaleniom i dokonanej przez Sąd Apelacyjny ocenie zebranego w sprawie

materiału dowodowego, skarżąca w istocie przeciwstawiła w skardze kasacyjnej

polemiczne jedynie twierdzenia co do czasu i zakresu pracy w szczególnych

warunkach, które nie znajdują uzasadnienia w przytoczonym materiale dowodowym, czyniąc wiążącymi Sąd Najwyższy poczynione ustalenia faktyczne.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07,

(OSNP 2009 nr 21-22, poz. 290), nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów

pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej

stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do

emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych

prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na

organizm pracownika. Z tego względu wykonywanie takiej pracy, jak w ustalonym

stanie faktycznym, nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1

i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z przywileju przejścia na emeryturę w

niższym wieku emerytalnym, przysługującego pracownikom zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą bowiem korzystać

wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym

wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy (art. 32 ustawy o

emeryturach i rentach w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.).

Ustanowiony w tych przepisach warunek szczególnego charakteru zatrudnienia,

zwłaszcza przy ubieganiu się o prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym,

nie może budzić żadnych wątpliwości (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6

marca 2007, I UK 287/06, wskazujący, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych

mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co oznacza także, że określona w ustawie o emeryturach i rentach, instytucja tzw. „wcześniejszej emerytury”

musi podlegać ścisłej wykładni).

Gdy więc przytoczone w skardze podstawy okazały się nieuzasadnione, Sąd

Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c.

/tp/