Supreme Court dismisses appeal on court costs as inadmissible due to procedural jurisdiction rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal regarding court costs incurred in the first instance. The plaintiff argued that the district court acted as the first instance for cost allocation, making the appeal inadmissible under specific procedural articles. The court rejected this, ruling that the district court, as the second instance, was formally the sole body authorized to hear appeals on such cost decisions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.; Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP: The Supreme Court rejects appeals on first-instance court costs because the second-instance court, when issuing such rulings, acts within its own jurisdiction and not as a first-instance body.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PZ 39/11
POSTANOWIENIE
Dnia 25 stycznia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Bogusław Cudowski
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie z powództwa R. S.
przeciwko P. Spółce Gazownictwa sp. z o.o.
o przywrócenie do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2012 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych […]
z dnia 8 września 2011 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 września 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie
R. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2011 r. w przedmiocie
uzupełnienia wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r. orzeczeniem o kosztach
postępowania poniesionych przez powoda przed Sądem pierwszej instancji w
postaci uiszczonej przez niego opłaty od pozwu.
W uzasadnieniu podniesiono, że sądem właściwym do rozpoznania
zażalenia na postanowienie sądu okręgowego orzekającego jako sąd drugiej
instancji jest Sąd Najwyższy (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.), a nie sąd apelacyjny, a
samo zażalenie jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że powód uiścił opłatę od
pozwu w czasie trwania postępowania przed Sądem Rejonowym i Sąd ten - jako
sąd pierwszej instancji - oddalając powództwo uczynił to na koszt powoda,
natomiast postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy dokonał
częściowej zmiany postanowienia w tym przedmiocie. W tym zakresie Sąd
Okręgowy powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca
2010 r., II CZ 45/10, w którym stwierdzono, że niedopuszczalne jest zażalenie do
Sądu Najwyższego na zawarte w wyroku sądu drugiej instancji postanowienie
dotyczące kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c., poprzez
jego niezastosowanie oraz art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 i art.
373 k.p.c., poprzez ich błędne zastosowanie i wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia i przekazanie zażalenia do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd Okręgowy był co prawda
sądem drugiej instancji meriti, natomiast sądem pierwszej instancji w zakresie
zaskarżonym zażaleniem, gdyż żaden sąd wcześniej w tym postępowaniu nie
orzekał o kosztach sądowych w sprawie. Dopiero uchylenie wyroku tego Sądu
przez Sąd Najwyższy i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania
uprawniało ten Sąd do rozstrzygnięcia o kosztach sądowych. W ocenie skarżącego,
sąd jest sądem pierwszej lub drugiej instancji nie w zależności od tego, czy daną
kwestię rozpoznaje po raz pierwszy lub drugi, a sporna kwestia była przedmiotem
rozpoznania przez Sąd Okręgowy, a zatem sąd pierwszej instancji. W tym zakresie
skarżący powołał się na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z
dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 26/98 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
27 marca 2007 r., SK 3/05.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.
Skarżący w pierwszym rzędzie podważa trafność stanowiska Sądu drugiej
instancji, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu (błędnie
kwalifikowanych przez skarżącego jako koszty sądowe) wydane przez sąd
okręgowy będący formalnie sądem drugiej instancji przysługuje do Sądu
Najwyższego, a nie do sądu apelacyjnego. Tymczasem wynika to wprost z art. 394
§ 1 pkt 9 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie na postanowienie sądu pierwszej
instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu przysługuje do sądu drugiej
instancji oraz z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., w myśl którego zażalenie na
postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji przysługuje do Sądu
Najwyższego. Nic innego nie wynika również z wyrażonego przez Trybunał
Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007 nr 3, poz.
32) poglądu, do którego odwołuje się skarżący, że „w zakresie orzekania o
kosztach za sąd pierwszej instancji należy uznać ten sąd, który orzekał o zwrocie
kosztów w danym zakresie po raz pierwszy”. Oznacza to bowiem tylko tyle, że
postanowienie, w którym sąd drugiej instancji po raz pierwszy orzekł o kosztach
procesu jest zaskarżalne zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności
postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd ten pozostaje jednak
formalnie sądem drugiej instancji, a od wydanego przez niego postanowienia
przysługiwać może wyłącznie zażalenie do Sądu Najwyższego. Natomiast
powołanie się przez skarżącego w omawianej kwestii na postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 26/98 (OSNAPiUS 1999 nr 9, poz.
320) jest niezrozumiałe, gdyż w ogóle nie odnosi się ono do rozważanego
zagadnienia. Już tylko z tego względu wniosek skarżącego o „uchylenie w całości
zaskarżonego postanowienia i przekazanie odrzuconego zażalenia (…) Sądowi
Apelacyjnemu do rozpoznania” nie może być uwzględniony.
Wbrew sugestii skarżącego, rozstrzygnięcie przez sąd drugiej instancji - w
następstwie wydania orzeczenia reformatoryjnego - o kosztach procesu przed
sądem pierwszej instancji, nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu, które nie
były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Oznacza to, że - ze
względu na treść art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. - postanowienie w tym przedmiocie nie
podlega kontroli Sądu Najwyższego. W judykaturze wyrażany jest bowiem zgodnie
pogląd, że sądem pierwszej instancji rozstrzygającym o kosztach procesu jest ten
sąd, do którego kognicji należało orzekanie po raz pierwszy o zwrocie tych
kosztów. Zażalenie do Sądu Najwyższego służy zatem tylko na postanowienie sądu
drugiej instancji co do kosztów procesu i to w takim zakresie, w jakim mogło być
ono wydane przez ten sąd po raz pierwszy w orzeczeniu kończącym postępowanie
apelacyjne. W konsekwencji zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art.
3941 § 1 pkt 2 k.p.c. przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach
postępowania apelacyjnego, a także o kosztach postępowania kasacyjnego w
przypadku uprzedniego uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku sądu drugiej
instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 108 § 2 w związku z
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010 nr 12, poz. 171; z dnia 27 stycznia
2011 r., II PZ 53/10, LEX nr 784936; z dnia 5 maja 2011 r., II PK 181/10, LEX nr
863979 i orzeczenia w nich powołane). Orzeczenia o kosztach postępowania
pierwszoinstancyjnego, wydanego w konsekwencji reformatoryjnego orzeczenia
przez sąd drugiej instancji, nie można zatem uznać za orzeczenie tego sądu co do
kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej
instancji, a tym samym za orzeczenie, na które - zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
- przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Sąd odwoławczy rozstrzygając
bowiem o kosztach procesu przed pierwszą instancją rozstrzyga w istocie o
kosztach procesu, które były uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd
pierwszej instancji.
Trafnie zatem przyjął Sąd drugiej instancji, że skoro Sąd Rejonowy orzekał o
kosztach procesu, to wniesione przez powoda zażalenie w części dotyczącej
rozstrzygnięcia o kosztach procesu w postępowaniu przed tym Sądem podlegało jako niedopuszczalne – odrzuceniu.
Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 394 1 § 3 w
związku z art. 39814 k.p.c.