Supreme Court dismisses appeal for non-compliance with three-month and five-year appeal deadlines under Polish Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's rejection of a motion to reopen proceedings. The appellant argued that new evidence regarding workplace discrimination justified reopening the case, but the court found the motion filed outside the statutory three-month and five-year limits. The court ruled that the five-year deadline was valid because the motion did not rely on the specific exception for lack of legal representation, thus the appeal was inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 407 § 1 k.p.c.; Art. 408 k.p.c.; Art. 401 pkt 2 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 14 k.p.c.: A motion to reopen proceedings must be filed within three months of knowledge of the final judgment and within five years of the judgment's date, unless based on lack of legal representation, in which case only the three-month limit applies.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 17 października 2008 r.
II PZ 31/08
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania ograniczone jest dwoma
terminami przewidzianymi w art. 407 i art. 408 k.p.c. Trzymiesięczny termin do
wniesienia skargi wynikający z art. 407 k.p.c. określa czasową dopuszczalność
żądania wznowienia postępowania, opierającą się na powiązaniu przyczyny
wznowienia ze świadomością jej istnienia. Natomiast pięcioletni termin wynikający z art. 408 k.p.c. określa czas, w którym - przy jednoczesnym zachowaniu
terminu z art. 407 § 1 k.p.c. - w ogóle dopuszczalne jest żądanie wznowienia
postępowania.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf,
Katarzyna Gonera (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2008 r. sprawy z powództwa Witolda S. przeciwko PZU [...] SA w W. Oddział w G. o uznanie wypowiedzenia umowy za pracę za bezskuteczne, na skutek
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Elblągu z dnia 17 czerwca 2008 r. [...]
o d d a l i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Elblągu wyrokiem z 7
listopada 2005 r. [...] oddalił powództwo Witolda S. przeciwko PZU [...] SA w W. Oddział w G. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Elblągu, wyrokiem z 20 stycznia 2006 r. [...] oddalił apelację powoda.
Powód wniósł 15 października 2007 r. skargę o wznowienie postępowania w
sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z 20
stycznia 2006 r. [...]. Skarga o wznowienie postępowania została oparta na podsta-
wie art. 403 § 2 k.p.c. Powód twierdził, że po wydaniu tego wyroku ujawniły się nowe
okoliczności i dowody w sprawie jego niesłusznego zwolnienia z pracy, z których nie
mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Dowody te ujawniły się w sprawach:
[...] Sądu Rejonowego w Elblągu i [...] Sądu Okręgowego w Elblągu, która zakończyła się prawomocnie 20 października 2006 r., oraz w sprawie [...] Sądu Rejonowego w Elblągu i [...] Sądu Okręgowego w Elblągu, która zakończyła się 31 sierpnia
2007 r. Powód wniósł o uznanie i przyjęcie nowych dowodów oraz okoliczności
ujawnionych w sprawach [...], a w konsekwencji o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku. Powołał się na to, że dopiero w toku kolejnych procesów toczących się z
jego udziałem ujawniły się prawdziwe przyczyny przemawiające za bezzasadnością
dokonanego wobec niego wypowiedzenia umowy o pracę, tj. dyskryminacja, wyzysk,
zawarcie umowy niezgodnej z prawem, przyjęcie do pracy nowych osób w ciągu roku
od dnia jego zwolnienia.
Jednocześnie ze skargą o wznowienie postępowania powód złożył wniosek o
przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podając, że od dnia wniesienia pozwu w
sprawie, której wznowienia się domagał [...], do dnia zakończenia procesu w sprawie
o przywrócenie do pracy [...], co nastąpiło 31 sierpnia 2007 r., podejmował starania o
wykazanie rzeczywistej przyczyny jego zwolnienia z pracy. Ostatni wyrok w sprawie
powrotu do pracy zapadł 31 sierpnia 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu został
złożony „z ostrożności procesowej”, ponieważ powód uważa, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie, ponieważ termin trzymiesięczny na
wniesienie skargi należy liczyć od wydania wyroku w sprawie [...], czyli od 31 sierpnia
2007 r.
Pozwany PZU [...] SA w W. Oddział w G. wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz oddalenie
samej skargi. Pozwany podniósł, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie
stanowią przyczyn restytucyjnych, a ponadto istotne znaczenie ma, kiedy powód dowiedział się o ewentualnej podstawie wznowienia, czyli o nowych faktach i dowodach, a nie data prawomocnego zakończenia ostatniego procesu między stronami
[...].
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Elblągu, postanowieniem z 17 czerwca 2008 r. [...] oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do
złożenia skargi o wznowienie postępowania i odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd ustalił, że skarżący - w ramach podstawy wznowienia przewidzianej w
art. 403 § 2 k.p.c. - powołał się na następujące nowe okoliczności faktyczne i chwilę
ich ujawnienia: - o zatrudnieniu nowej pracownicy pani K.-G. dowiedział się w okresie
wypowiedzenia, czyli pomiędzy 1 września a 30 listopada 2005 r., - o zatrudnieniu
pana K. dowiedział się w listopadzie 2006 r., - o zatrudnianiu nowych pracowników w
nowo utworzonej komórce Zespole Organizacji Obsługi Ubezpieczeń Grupowych
dowiedział się w lutym 2007 r., - o nierównym traktowaniu w zakresie nawiązania
stosunku pracy i doboru kadry poprzez utworzenie na podstawie uchwały zarządu z
1 września 2006 r. Zespołu Organizacji Obsługi Ubezpieczeń Grupowych dowiedział
się w lutym 2007 r., - o lekceważącym traktowaniu przez dyrektora Oddziału w G.
dowiedział się z pisma z 18 stycznia 2007 r., - o wyzyskiwaniu go przez pracodawcę
oraz o tym, że zawarta z nim umowa zmieniająca warunki pracy była niezgodna z
prawem pracy, dowiedział się z pisma Państwowej Inspekcji Pracy z 6 lutego 2006 r.,
- o dyskryminacji ze względu na ułomność dowiedział się na rozprawie w sprawie [...]
w dniu 24 marca 2006 r., - o złożeniu zaświadczeń Rp-7 i ZUS Z-3 z błędami dowiedział się 20 stycznia 2006 r.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w postępowaniu cywilnym obowiązuje zasada
niewzruszalności prawomocnych wyroków sądowych (art. 365 § 1 k.p.c.). Przepisy
określające warunki, w których może nastąpić uchylenie lub zmiana prawomocnego
orzeczenia muszą być interpretowane ściśle. Skarga o wznowienie postępowania
podlega badaniu przez sąd pod kątem dopuszczalności samej skargi oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. O dopuszczalności skargi decyduje zachowanie
ustawowego terminu do jej wniesienia (art. 407 i 408 k.p.c.) oraz oparcie skargi na
ustawowych podstawach wznowienia wymienionych w art. 401, 4011 i 403 k.p.c.,
natomiast badanie dopuszczalności wznowienia obejmuje ocenę zasadności skargi.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżący oparł skargę na
podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., czyli późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik
sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazał przy tym liczne fakty, o których zaistnieniu dowiedział się w okresie od września
2005 r. do lutego 2007 r.
Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub
jej przedstawiciel ustawowy. W ocenie Sądu Okręgowego powód bez wątpienia
przekroczył trzymiesięczny termin na wniesienie skargi, ponieważ o ostatniej okoliczności stanowiącej w jego ocenie podstawę wznowienia nabył wiedzę w lutym 2007 r.,
zaś pismo procesowe zawierające skargę wpłynęło do Sądu 15 października 2007 r.
Ustalając daty, w których powód powziął wiadomość o nowych okolicznościach faktycznych, Sąd Okręgowy uwzględnił część twierdzeń samego powoda (zawartych w
jego pismach procesowych oraz wypowiedziach podczas rozprawy), a także utrwaloną w orzecznictwie zasadę, że w wypadku, gdy podstawą wznowienia postępowania są fakty ujawnione w toku postępowania dowodowego (w dalszym postępowaniu
w tej samej sprawie lub w sprawie innej), przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. termin
trzymiesięczny na wniesienie skargi o wznowienie postępowania liczy się nie od daty
uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, w którym te fakty zostały ujawnione, lecz od zapoznania się z nimi przez stronę żądającą wznowienia
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 14 października 1976 r., IV CZ 103/76,
LEX nr 7857 i z 25 stycznia 1967 r., II CZ 128/66, OSP 1968 nr 9, poz. 198). Zdaniem Sądu Okręgowego, nie można było przyjąć za skarżącym, że o jego dyskryminacji ze względu na ułomność, o bezprawności umowy zmieniającej warunki pracy
oraz o błędach w zaświadczeniach Rp-7 i ZUS Z-3 dowiedział się on dopiero z chwilą
wydania wyroków przez sąd w sprawach dotyczących tych zdarzeń. Powód sam
podniósł na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. [...], że przełożony wspomniał o przesunięciu go na inne stanowisko z powodu ułomności. O naruszeniu przepisów prawa
pracy poprzez zawarcie z powodem umowy o pracę „zmniejszającej etat” powód
dowiedział się z pisma Państwowej Inspekcji Pracy, które otrzymał 6 lutego 2006 r.
Natomiast o błędach występujących dokumentach Rp-7 i ZUS Z-3 powód wiedział
najpóźniej w dniu wniesienia pozwu w sprawie [...], czyli 30 stycznia 2006 r.
W ocenie Sądu drugiej instancji nie można uznać za słuszne stanowiska skarżącego, że terminem początkowym do wniesienia skargi było wydanie przez Sąd
Okręgowy w Elblągu wyroku z 31 sierpnia 2007 r. [...] w sprawie o przywrócenie do
pracy. Po pierwsze, większość podnoszonych przez powoda okoliczności była mu
znana przed wytoczeniem procesu w tej sprawie. Po drugie, część z tych faktów rozpoznawał już Sąd w trakcie tego postępowania. Tym samym należało uznać, że o
faktach, które zdaniem powoda stanowią podstawę wznowienia, skarżący wiedział
przed wydaniem wyroku w pierwszej instancji w sprawie [...], tj. przed 28 marca 2007
r. (w dniu 31 sierpnia 2007 r. zapadł wyrok w drugiej instancji, w sprawie [...]). Sąd
Okręgowy uznał ostatecznie, że skarga o wznowienie postępowania została złożona
po terminie określonym w art. 407 k.p.c., stąd w pierwszej kolejności rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Sąd Okręgowy stwierdził, że stanowisko skarżącego w przedmiocie zachowania terminu do wniesienia skargi było niejednolite i niekonsekwentne - z jednej strony
powód złożył wniosek o przywrócenie terminu, z drugiej zaś na rozprawie w dniu 17
czerwca 2008 r. twierdził, że w jego ocenie skargę złożył w terminie; jednocześnie
przyznawał, że o okolicznościach, które stanowią podstawę wznowienia, uzyskał
wiedzę w toku postępowania dowodowego w sprawie [...], ale zachowanie terminu do
wniesienia skargi łączył z datą wydania wyroku w sprawie [...].
Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu uznając, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do
wniesienia skargi o wznowienie postępowania należało mieć na względzie przesłanki
z art. 168 § 1 k.p.c., w szczególności brak winy strony ubiegającej się o przywrócenie
terminu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu powód twierdził, że w jego
ocenie wniósł skargę w terminie, jednocześnie wyjaśniając, że nie do końca wiedział,
kiedy można domagać się wznowienia postępowania, czy w ciągu roku, czy też
trzech miesięcy od wykrycia nowych okoliczności. Wyjaśnił, że przeczytał stosowny
przepis z Kodeksu postępowania cywilnego, jednakże z uwagi na fakt, że nie jest
prawnikiem, nie miał dokładnej wiedzy na temat terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z utrwalonym poglądem
doktryny i orzecznictwa nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana
za niezawinioną przyczynę uchybienia dokonania czynności procesowej w terminie
(postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 1998 r., II UKN 519/97, OSNAPiUS
1999 nr 1, poz. 36), a tylko niezawinione przyczyny mogą stanowić podstawę do
przywrócenia terminu.
Odnosząc się do argumentu powoda co do konieczności zastosowania wobec
niego dłuższego terminu do wniesienia skargi, bowiem nie był w toku procesu, którego wznowienia się domaga, należycie reprezentowany, Sąd drugiej instancji uznał,
że argument ten jako całkowicie chybiony nie zasługiwał na uwzględnienie. Powód
powyższą okoliczność wywodził z faktu, że nie reprezentował go w prawomocnie
zakończonym postępowaniu profesjonalny pełnomocnik. Sąd Okręgowy stwierdził,
że - jak wynikało z postawy skarżącego prezentowanej w sprawie [...] i z charakteru
sporu - nie zachodziła potrzeba ustanawiania dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd
Okręgowy podkreślił, że możność żądania wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji (art. 401 pkt 2 k.p.c.) z oczywistych względów dotyczy tylko tej strony, która była nienależycie reprezentowana i
przez to ona sama lub jej organ lub ewentualny przedstawiciel ustawowy nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu. Tylko taka strona może się znaleźć w sytuacji, o
której mowa w art. 407 § 1 in fine k.p.c., bo tylko do takiej strony może odnosić się
sformułowanie „dowiedziała się o wyroku”. W przeciwnym razie nie byłoby w ogóle
możliwe obliczanie terminu z art. 407 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
19 listopada 2003 r., V CZ 111/03, LEX nr 168298).
Konsekwencją oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia
skargi o wznowienie postępowania było przyjęcie, że skarga ta została złożona po
terminie. Z tej przyczyny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił
skargę.
Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył pełnomocnik powoda w części
dotyczącej odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, zarzucając mu naruszenie
przepisów postępowania, a mianowicie art. 401 pkt 2 k.p.c., poprzez uznanie, że powód był należycie reprezentowany w procesie, chociaż odmówiono mu ustanowienia
przez Sąd profesjonalnego pełnomocnika, czego konsekwencją było wydanie przez
Sąd postanowienia z obrazą innych przepisów prawa procesowego, a mianowicie
art. 407 k.p.c., art. 408 k.p.c. i 410 § 1 k.p.c. Skarżący zarzucił także naruszenie art.
477 k.p.c., ponieważ Sąd rozpoznający prawomocnie zakończoną sprawę nie pouczył go o roszczeniach wynikających z przytoczonych przez niego faktów. W
związku z pozbawieniem go należytej reprezentacji w procesie, powód powinien
skorzystać z dłuższego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania
przewidzianego w art. 408 k.p.c. Niezależnie od tego, powód w braku pouczenia go
przez Sąd oraz uczestnictwie w rozprawie sędziego wyłączonego z mocy ustawy
(art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) upatruje swoją przegraną i występującą nierówność wobec
prawa, skoro skutek nieznajomości prawa dotyka tylko jego. Pełnomocnik powoda
wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione. Skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 407 i 408 k.p.c., twierdząc, że w stosunku do powoda powinien być zastoso-
wany „dłuższy” termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania „w oparciu o
art. 401 pkt 2 k.p.c., albowiem nie był on należycie reprezentowany z powodu odmowy ustanowienia mu przez Sąd profesjonalnego pełnomocnika”.
Zarzut ten jest całkowicie chybiony. Niezależnie od tego, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może być rozpatrywana w kategoriach „braku należytej reprezentacji”, należy zwrócić uwagę na to, że w postępowaniu, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania (a mianowicie w sprawie [...] Sądu Rejonowego w Elblągu oraz [...] Sądu Okręgowego w Elblągu) powód nie zgłaszał wniosku
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek taki złożył natomiast w sprawie [...]
Sądu Rejonowego w Elblągu i [...] Sądu Okręgowego w Elblągu, ale skarga o wznowienie postępowania nie dotyczy tej sprawy. Ewentualne uchybienia procesowe Sądów rozpoznających sprawy [...] nie mogą mieć znaczenia dla konstruowania jako
podstawy wznowienia postępowania w sprawie [...] braku należytej reprezentacji powoda (art. 401 pkt 2 k.p.c.). A nawet gdyby powód był takiej reprezentacji pozbawiony w procesie zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z
20 stycznia 2006 r. [...], którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania, nie
miałoby to znaczenia dla sposobu ustalenia terminu, w którym najpóźniej powinien
był wnieść skargę o wznowienie postępowania.
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania ograniczone jest terminem (art.
407 i 408 k.p.c.). Skarga wniesiona po upływie terminu zostaje odrzucona (art. 410 §
1 k.p.c.). Dopuszczalny jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi
(art. 168-172 k.p.c.). Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest
jednakowy dla wszystkich przypadków dopuszczalnego wznowienia postępowania i
wynosi trzy miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 407 k.p.c.) oraz pięć lat od uprawomocnienia się wyroku (art. 408 k.p.c.).
Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. (§ 2 nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania),
skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od
dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest
pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym
o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Jak wynika z przytoczonego przepisu, termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania
rozpoczyna bieg od dnia, w którym stało się możliwe jej złożenie. W zasadzie jego
bieg rozpoczyna się w dniu, w którym strona dowiedziała się o tym, że istnieje określona podstawa do wznowienia postępowania. Strona dowiaduje się o podstawie
wznowienia w chwili, w której dociera do niej wiadomość, że nastąpiły określone
uchybienia lub zdarzenia, które według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego
(art. 401, art. 4011 i art. 403) mogą stanowić podstawę wznowienia.
Gdyby podstawą wznowienia postępowania miał być brak należytej reprezentacji związany z odmową ustanowienia dla powoda przez sąd profesjonalnego pełnomocnika w sprawie [...] Sądu Rejonowego w Elblągu oraz [...] Sądu Okręgowego w
Elblągu (art. 401 pkt 2 k.p.c.), to chwilą, w której powód dowiedział się o tej podstawie wznowienia, była chwila uprawomocnienia się postanowienia odmawiającego
ustanowienia dla niego pełnomocnika. Ponieważ w żadnym wypadku termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie może się rozpocząć przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, trzymiesięczny termin
z art. 407 § 1 k.p.c. należałoby liczyć od chwili uprawomocnienia się wyroku z 20
stycznia 2006 r. [...].
Z kolei, jeżeli podstawą wznowienia postępowania - wskazywaną przez powoda od chwili złożenia skargi - było późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.), to
czasem, w którym powód dowiedział się o tej podstawie wznowienia, były różne zdarzenia szczegółowo ustalone i opisane przez Sąd Okręgowy, jakie miały miejsce w
okresie od września 2005 r. do lutego 2007 r., czyli więcej niż trzy miesiące przed
złożeniem przez powoda w dniu 15 października 2007 r. skargi o wznowienie postępowania.
Przepis art.407 § 1 in fine k.p.c. wyraźnie przyjmuje, że wtedy gdy przyczyną
wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możliwości działania lub należytej
reprezentacji, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczyna
swój bieg i musi być odpowiednio liczony: a) od dnia, w którym strona, jej organ lub
przedstawiciel ustawowy (w przypadku powoda może chodzić tylko o niego samego)
dowiedzieli się o wyroku, jaki zapadł w sprawie, w której pozbawieni byli możliwości
działania; b) a w przypadku nienależytej reprezentacji - od dnia, w którym o wydanym
wyroku dowiedział się podmiot reprezentujący stronę (przedstawiciel ustawowy, organ powołany do reprezentacji). W przypadku powoda, który zdaniem Sądu Najwyższego nie był pozbawiony należytej reprezentacji w procesie zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z 20 stycznia 2006 r. [...], którego
dotyczy skarga o wznowienie postępowania, trzymiesięczny termin określony w art.
407 § 1 in fine k.p.c. musiałby być liczony od chwili, w której powód dowiedział się o
tym wyroku, czyli faktycznie od 20 stycznia 2006 r., tymczasem skarga o wznowienie
postępowania została wniesiona 15 października 2007 r.
Art. 408 k.p.c. wprowadza drugi - pięcioletni - termin obowiązujący przy wnoszeniu skargi o wznowienie postępowania. Termin ten określa czas, w którym skarga
może być skutecznie złożona. Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi wynikający z art. 407 k.p.c. określa czasową dopuszczalność żądania wznowienia postępowania, opierającą się na powiązaniu przyczyny wznowienia ze świadomością jej istnienia, natomiast art. 408 k.p.c. określa czas, w którym - przy zachowaniu terminu z
art. 407 k.p.c. - w ogóle dopuszczalne jest żądanie wznowienia postępowania. Termin pięcioletni nie obowiązuje tylko wtedy, gdy skarga o wznowienie postępowania
opiera się na zarzucie niemożności działania lub braku należytej reprezentacji (art.
401 pkt 2 k.p.c.). W tych wypadkach nie ma terminu ograniczającego w sposób bezwzględny dopuszczalność wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a jedynym
terminem ograniczającym jej wniesienie jest termin trzymiesięczny wynikający z art.
407 § 1 k.p.c.
Domagając się zastosowania wobec niego „dłuższego” terminu do wniesienia
skargi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 401 pkt 2 k.p.c., skarżący zdaje
się nie dostrzegać, że w przypadku braku należytej reprezentacji jako podstawy
wznowienia nie obowiązuje tylko pięcioletni termin z art. 408 k.p.c., nadal natomiast
obowiązuje termin trzymiesięczny z art. 407 § 1 k.p.c. Ponieważ powód zmieścił się
w pięcioletnim terminie określonym w art. 408 k.p.c. (prawomocny wyrok kończący
postępowanie, którego wznowienia się domagał, został wydany 20 stycznia 2006 r.,
skarga o wznowienie postępowania wpłynęła do Sądu 15 października 2007 r.), jego
wniosek o zastosowanie „dłuższego” terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania był nie tylko bezprzedmiotowy, ale także niezrozumiały.
Zawarty w zażaleniu zarzut naruszenia art. 477 k.p.c. jest niekonkretny i przez
to niejasny, ponieważ z treści uzasadnienia zażalenia nie wynika, w której z licznych
spraw prowadzonych przez powoda sąd pierwszej instancji nie pouczył go o roszczeniach wynikających z przytoczonych przez niego faktów, z kolei zarzut naruszenia
art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z udziałem w składzie sądu w czasie rozpraw w
dniach 9 stycznia i 6 lutego 2008 r. sędziego wyłączonego z mocy ustawy nie został
w jakikolwiek sposób uzasadniony (nie wiadomo, którego sędziego spośród trzech
sędziów zawodowych to dotyczyło i dlaczego był on wyłączony z mocy ustawy).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd Okręgowy prawidłowo
przyjął, że powód uchybił terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania
określonemu w art. 407 § 1 k.p.c., czego konsekwencją było odrzucenie skargi na
podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie
art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.