Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II PZ 3/07 Generato dall'IA

Supreme Court allows cassation appeal dismissal due to non-payment of civil court costs for labor disputes.

Numero d'incarto II PZ 3/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's decision dismissing the appellant's cassation appeal because the employer failed to pay the required court fees. The lower court correctly applied the 2005 Civil Court Costs Act, which mandates fees for labor disputes regardless of the party's status as plaintiff or defendant. Since the dispute value exceeded 50,000 zloty, the employer was liable for the proportional fee, and the appeal was rejected solely for this procedural defect.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Art. 13 ustawy o kosztach sądowych w prawach cywilnych: In labor disputes, both the employer and employee are subject to court fees based on the dispute value, and failure to pay these fees results in the dismissal of the cassation appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
labor dispute costs cassation appeal dismissal civil court fees procedural defect employer liability court costs act proportional fee

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 35 ust. 1 of the Act on Court Costs in Civil Matters
art. 35 i 36 ustawy. Żaden przepis ustawy nie przewiduje natomiast takiego
Art. 13 of the Act on Court Costs in Civil Rights
nr 11, s. 13, LEX nr 197685).
Art. 14 ust. 1 of the Act on Court Costs in Civil Matters
podlegających opłacie (art. 14 ust.
Art. 463 of the Code of Civil Procedure
art. 463 k.p.c. i art. 263 k.p. Derogacja tych przepisów oznacza przede wszystkim
Art. 263 of the Code of Civil Procedure
art. 463 k.p.c. i art. 263 k.p. Derogacja tych przepisów oznacza przede wszystkim
art. 476 § 1 k.p.c
Definiując w art. 476 § 1 k.p.c.
art. 463 k.p.c
art. 463 k.p.c. i art. 263 k.p. Derogacja tych przepisów oznacza przede wszystkim
art. 263 k.p
art. 463 k.p.c. i art. 263 k.p. Derogacja tych przepisów oznacza przede wszystkim
art. 3941 § 3 k.p.c
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (398 15 w związku z art. 3941 § 3

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II PZ 3/07

POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Herbert Szurgacz

w sprawie z powództwa N. Polska S.A. z siedzibą w Warszawie

przeciwko M. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2007 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w P.

z dnia 24 października 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy– Sąd Pracy postanowieniem z 24 października 2006 r.,

odrzucił skargę kasacyjną w sprawie z powództwa N. Polska Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko M.S.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 3

ust. 2 pkt 3 w związku z art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w prawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) strona wnosząca skargę

kasacyjną jest obowiązana uiścić opłatę, która w sprawach o prawa majątkowe

wynosi 5 % wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej

niż 100.000 zł (art. 13 ustawy). Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział

wyłącznie w odniesieniu do skargi kasacyjnej wnoszonej przez stronę zwolnioną od

kosztów sądowych przez sąd albo z mocy ustawy. Według Sądu wyjątek ten nie

może być jednak interpretowany rozszerzająco.

Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, że z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych w sposób jednoznaczny wynika, iż obowiązku

uiszczania kosztów sądowych nie mają pracownik wnoszący powództwo lub strona

wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem

art. 35 i 36 ustawy. Żaden przepis ustawy nie przewiduje natomiast takiego

zwolnienia odnośnie do pracownika będącego stroną pozwaną w sprawach z

powództwa pracodawcy. W konsekwencji pozwany pracownik w sprawach o

roszczenia z zakresu prawa pracy powinien uiszczać opłaty na zasadach ogólnych,

chyba że zostanie zwolniony od kosztów sądowych przez sąd. Art. 35 ust. 1

ustawy stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę

podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi

kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu

przewyższa kwotę 50.000 złotych, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie

pism procesowych opłatę stosunkową. Według Sądu w przypadku spraw, w których

stroną pozwaną jest pracownik, art. 35 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o kosztach

będzie miał zastosowanie do pozwanego pracownika wówczas, gdy sąd zwolni go

od kosztów w całości - na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy. Wtedy pozwany nie

będzie miał obowiązku uiszczania opłaty podstawowej od wszelkich pism

podlegających opłacie (art. 14 ust. 2 w związku z art. 100 ust. 2 ustawy), a jedynie

będzie uiszczał taką opłatę od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej oraz skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 35 ust. 1 w

związku z art. 100 ust. 2).

W ocenie Sądu Okręgowego pozwana wnosząc skargę kasacyjną w

rozpoznawanej sprawie powinna była uiścić opłatę stosunkową obliczoną od

wskazanej

przez siebie wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie opłatę

podstawową. W związku z tym na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy

odrzucił skargę kasacyjną jako nienależycie opłaconą.

Postanowienie

Sądu

Okręgowego

zaskarżył

w

całości

zażaleniem

pełnomocnik pozwanej, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od powódki na rzecz

pozwanej

zwrotu

kosztów

postępowania

zażaleniowego

według

norm

przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącej zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 35 ust. 1 w związku z art. 11 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez niewłaściwą

jego wykładnię i przyjęcie, że od skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa

pracy pracownik będący stroną pozwaną powinien uiszczać opłatę stosunkową;

2) naruszenie prawa materialnego - art. 14 ust. 4 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez błędną

jego wykładnię i przyjęcie, że w sytuacji kiedy przepis zobowiązuje do uiszczenia

opłaty podstawowej należy uiścić opłatę stosunkową;

3) naruszenie prawa materialnego - art. 96 ust. 1 pkt. 4 w związku z art. 35 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez

niewłaściwe

jego

zastosowanie

i

przyjęcie,

że

niezależnie

od

regulacji

szczególnych w sprawach z zakresu prawa pracy pracownik będący stroną

pozwaną powinien uiścić opłatę stosunkową.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że ustawa o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych reguluje rodzaje i wysokość należnych opłat w

postępowaniu cywilnym, w tym sposób uiszczenia opłat od niektórych pism

procesowych składanych przez strony w tym postępowaniu. Ustawodawca

wprowadził trzy rodzaje opłat (poza opłatą tymczasową i ostateczną). Zgodnie z art.

11 ustawy, opłata jest stała, stosunkowa albo podstawowa. Według skarżącego, z

założeń ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynika, że opłata stała

jest podstawowym rodzajem opłaty sądowej, stanowi zasadę, od której wyjątkiem

jest opłata stosunkowa, pobierana głównie w sprawach o świadczenia pieniężne.

Ustawodawca wprowadził w ustawie o kosztach sądowych przepisy ogólne,

wspólne dla wszystkich rodzajów spraw, oraz przepisy szczególne, znajdujące

zastosowania w określonych rodzajach spraw, w tym w sprawach gospodarczych, z

zakresu prawa cywilnego i rodzinnego czy rzeczowego. W art. 35-36 ustawy

wprowadzone zostały szczegółowe, odrębne wobec przepisów ogólnych, regulacje

dotyczące opłat w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie definiuje pojęcia spraw z

zakresu prawa pracy. W tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu

postępowania cywilnego, regulujące postępowanie odrębne w sprawach z zakresu

prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Definiując w art. 476 § 1 k.p.c. sprawy z

zakresu prawa pracy ustawodawca nie wprowadził podmiotowego rozróżnienia na

sprawy z powództwa pracownika

i sprawy przeciwko pracownikowi. W

konsekwencji nie ma podstaw, by takie rozróżnienie wprowadzać na gruncie

przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z art. 35 ust. 1

ustawy, w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w

kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Dopiero w

sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 złotych,

pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę

stosunkową. Skoro ustawodawca wprowadził w określonych sprawach z zakresu

prawa pracy regulacje szczególne, mają one pierwszeństwo przed regulacjami

ogólnymi, zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali. W konsekwencji

przy obliczaniu wysokości opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu

prawa pracy, w której stroną pozwaną jest pracownik, zastosowanie znajdują nie

przepisy o opłacie stosunkowej według zasad ogólnych (art. 13 ustawy), ale

przepisy o opłacie podstawowej zawarte w regulacjach szczegółowych dotyczących

spraw z zakresu prawa pracy (art. 35 ust. 1 zd. pierwsze ustawy).

Według skarżącego, skoro ustawodawca wyraźnie przewidział, że w

sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30

złotych wyłącznie od pism wymienionych w art. 35 ustawy, to przyjąć należy, iż

zobowiązani do uiszczenia opłaty sądowej w tej wysokości są nie tylko pracownicy

wytaczający powództwo (zwolnieni od pozostałych kosztów sądowych z mocy

ustawy – art. 96 ust. 1 pkt 4), ale także pracownicy, przeciwko którym wytoczone

zostało powództwo, oraz pracodawcy. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia

językowa przepisu, a jej pierwszeństwo jest niekwestionowane. Dopiero bowiem

wówczas, gdy norma wyinterpretowana metodą językową byłaby w jaskrawy

sposób niedorzeczna czy też niewątpliwie wskazywałaby na zbyt wąski lub zbyt

szeroki zakres jej stosowania, sięgnąć należałoby po inne rodzaje wykładni, w tym

wykładnię systemową lub funkcjonalną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Przepisy o kosztach sądowych – głównie ze względu na ich fiskalny i

restrykcyjny charakter – wymagają wykładni ścisłej, językowej lub semantycznej,

która gwarantuje jednakowość wyników, a tym samym jednolitość praktyki oraz

stabilność i pewność prawną. W związku z tym odstępstwa w kierunku innych

typów wykładni wymagają ważnych powodów i szczególnej ostrożności (por.

uchwałę Sądu Najwyższego z 21 listopada 2006 r., III CZP 109/06, BSN z 2006 r.,

nr 11, s. 13, LEX nr 197685). Oparte na wykładni językowej dosłowne odczytanie

art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie budzi

wątpliwości.

Powołane

w zażaleniu przepisy ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych były już przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, m.in. w

postanowieniach z 20 listopada 2006 r., I PZ 20/06, z 18 grudnia 2006 r., II PZ

59/06 i z 15 lutego 2007 r., I PZ 26/06 oraz w uchwałach z 9 stycznia 2007 r., II

PZP 5/06, LEX nr 207707, z 5 marca 2007 r., I PZP 1/07, LEX nr 231085 i z 27

marca 2007 r., II PZP 1/07, LEX nr 231067.

W ostatniej z wymienionych uchwał Sąd Najwyższy zajął stanowisko,

zgodnie z którym w sprawie z zakresu prawa pracy toczącej się z powództwa

pracodawcy, w której wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 50.000 złotych,

pozwany pracownik powinien uiścić od swojej apelacji opłatę podstawową w kwocie

30 złotych, o której mowa w art. 35 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze

zm.).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela stanowisko

wyrażone w powyższej uchwale. Rozpoznawana sprawa dotyczy, co prawda,

opłaty od skargi kasacyjnej (a nie od apelacji) wniesionej przez pozwanego

pracownika w sprawie z powództwa pracodawcy, jednakże z uwagi na treść art. 35

ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w którym wymieniono

zarówno apelację, jak i skargę kasacyjną, pogląd prawny wyrażony we wskazanej

uchwale znajduje również zastosowanie do rozpoznawanej sprawy.

Przede wszystkim należy podkreślić, że argumenty semantyczne i logiczne

jednoznacznie wskazują, że opłata sądowa obciążająca pracownika w związku z

wniesieniem skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu prawa pracy (także w sprawie

wszczętej z powództwa pracodawcy), w której wartość przedmiotu sporu nie

przewyższa 50.000 zł, została w art. 35 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o kosztach

sądowych określona w sposób zupełny. W każdej sprawie z zakresu prawa pracy,

a więc zarówno tej, w której wystąpił z powództwem, jak i tej, w której występuje

jako pozwany, pracownik ma obowiązek uiścić opłatę podstawową w wysokości 30

zł od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej oraz skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia. Art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych dotyczy określenia wysokości opłat od niektórych środków

zaskarżenia i odnosi się do każdej strony – w rozumieniu art. 7 ustawy –

występującej w sprawie z zakresu prawa pracy. Powiązanie art. 35 ust. 1 z art. 7

ustawy

stanowi podstawę do wniosku, że jeżeli z przepisu nie wynika

jednoznacznie, iż odnosi się tylko do określonych uczestników postępowania w

określonym rodzaju spraw, to odnosi się do każdego uczestnika postępowania

sądowego w określonej kategorii spraw.

Z językowej wykładni art. 35 wynika, że jedynym kryterium zastosowania

tego przepisu jest uznanie określonej sprawy za sprawę z zakresu prawa pracy.

Konfiguracja, w jakiej występują w danej sprawie strony postępowania (pracownik i

pracodawca), jest – z punktu widzenia zastosowania art. 35 – pozbawiona

doniosłości. Wysokość opłat uzależniona jest natomiast od rodzaju sprawy i rodzaju

wnoszonego pisma, niezależnie od tego, kto tej czynności dokonuje. Wysokość

opłat przewidzianych w art. 35 ust. 1 ustawy jest bowiem dostosowana do rodzaju

sprawy. Nie jest różnicowana w zależności od kryterium podmiotowego.

Należy podkreślić, że art. 35 ust. 1 ustawy nie przewiduje w sprawach z

zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa kwoty

50.000 złotych, w odniesieniu do wymienionych w tym przepisie pism procesowych,

opłaty innej niż podstawowa, która – w myśl art. 14 ust. 1 – przewidziana jest

wyłącznie wówczas, gdy przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub

tymczasowej. Z tych względów w omawianym wypadku opłata stosunkowa od

skargi kasacyjnej w ogóle nie wchodzi w grę. Dotyczy to także skargi kasacyjnej

wniesionej przez pozwanego pracownika.

Wyników powyższego rozumowania nie zmienia fakt, że uchylone zostały

art. 463 k.p.c. i art. 263 k.p. Derogacja tych przepisów oznacza przede wszystkim

odstąpienie

od

dotychczasowej

zasady

pełnego

ustawowego

zwolnienia

pracownika dochodzącego roszczeń z zakresu prawa pracy oraz obu stron

postępowania w sprawach o roszczenia pracownika ze stosunku pracy od opłat

sądowych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 20 stycznia 1986 r., III PZP 54/85,

OSNCP 1986 nr 11, poz. 175, oraz postanowienie siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 30 listopada 1993 r., I PZP 34/93, OSNCP 1994 nr 5, poz. 95). Od

chwili wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy nie jest już

wolne z mocy ustawy od opłat sądowych; postępowanie to wiąże się z

koniecznością uiszczenia opłat sądowych przez obie strony – zarówno przez

pracodawcę, jak i przez pracownika (niezależnie od tego, czy występują oni po

stronie powodowej, czy pozwanej), tyle że są to opłaty w wysokości i od pism

przewidzianych w art. 35 ust. 1 ustawy.

Przedstawiona powyżej wykładnia art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych

została już przyjęta i potwierdzona we wcześniejszych orzeczeniach Sądu

Najwyższego. W uchwale z 9 stycznia 2007 r., III PZP 5/06, Sąd Najwyższy

stwierdził bowiem, że w sprawie z zakresu prawa pracy, w której wartość

przedmiotu sporu nie przekracza 50.000 zł, od apelacji pozwanego pracodawcy

pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł. Podobne stanowisko Sąd

Najwyższy zajął w

postanowieniach z 20 listopada 2006 r., I PZ 20/06

(stwierdzając, że opłatę podstawową z art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych

wnosi zarówno powód – pracownik, jak i pozwany pracodawca) i z 18 grudnia 2006

r., II PZ 59/06 (przyjmując, że opłatę podstawową od zażalenia w sprawach z

zakresu prawa pracy pobiera się na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach

sądowych niezależnie od tego, kto wnosi zażalenie - pracownik czy pracodawca,

powód czy pozwany). Pogląd ten można zatem uznać za utrwalony.

Jak wynika z powyższych rozważań, odrzucenie skargi kasacyjnej w związku

z nieuiszczeniem przez pozwaną opłaty stosunkowej było nieprawidłowe, ponieważ

w związku z wartością przedmiotu sporu obciążał ją jedynie obowiązek uiszczenia

opłaty w kwocie 30 złotych, co pozwana uczyniła.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji (398 15 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c.).