Supreme Court allows appeal despite formal defect by extending court deadline and correcting value.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the tax office's appeal due to a formal defect. The lower court rejected the appeal because the appellant listed the disputed value as zero, violating procedural requirements. The Supreme Court held that such a defect does not justify dismissal if the value is later corrected within an extended court deadline, thereby protecting the right to a court from formalistic rejection.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 370 k.p.c.; Art. 373 k.p.c.: A formal defect in an appeal, such as omitting the disputed value, does not warrant dismissal if the defect is remedied within a court-extended deadline, as the obligation to state the value is subsidiary to other procedural rules and should not be used to deny the right to a court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PZ 22/11
POSTANOWIENIE
Dnia 21 września 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Iwulski
SSN Zbigniew Hajn
w sprawie z powództwa B. G.
przeciwko Izbie Skarbowej w G.
o ustalenie, wynagrodzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 września 2011 r.,
zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w G.
z dnia 25 marca 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku
Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.
z dnia 25 marca 2011 r.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r., Sąd Okręgowy w G. w punkcie 2 odrzucił
apelację pozwanej Izby Skarbowej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26
października 2010 r., w sprawie z powództwa B. G.
Sąd wskazał, że apelacja pozwanego wniesiona została w terminie,
aczkolwiek zawierała szereg braków formalnych, w tym – brak określenia wartości
przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2010 r., doręczonym
pełnomocnikowi pozwanego w dniu 9 grudnia 2010 r. zobowiązano go do
uzupełnienia braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Termin
upływał w dniu 16 grudnia 2010 r. Pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. pełnomocnik
uzupełnił braki, w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia określając ją na „0” zł.
Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. ponownie wezwano pełnomocnika do
uzupełnienia braku formalnego przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia
zgodnie z art. 231 k.p.c. w terminie 3 dni pod rygorem odrzucenia apelacji.
Zdaniem
Sądu
Okręgowego
ponowne
wezwanie
pełnomocnika
do
uzupełnienia braku formalnego było niezasadne. Podanie wartości „0”zł Sąd
potraktował jako niewykonanie zarządzenia, wskutek czego apelacja wymagała
odrzucenia.
W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pełnomocnik pozwanej Izby Skarbowej
zarzuciła naruszenie art. 370 k.p.c. i 373 k.p.c., domagając się uchylenia punktu 2
zaskarżonego wyroku. Wskazała, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego
wyrażonym w postanowieniu z 5 czerwca 2002 r., sygn. II CZ 47/02 termin z art.
370 k.p.c. jest terminem sądowym, który może być przedłużony. Za takie
przedłużenie
uważa
skarżąca
kolejne
wezwanie
do
uzupełnienia
braków
formalnych, w którym określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 37.533 zł.
Podnosi też, że stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w
postanowieniu z 17 maja 2006 r., sygn. II PZ 18/06 wadliwe oznaczenie wartości
przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie może być traktowane jako brak formalny.
Ponadto – zdaniem skarżącej - brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia
może
stanowić
uniemożliwia
przyczynę
nadanie
odrzucenia
sprawie
apelacji
prawidłowego
wówczas,
biegu.
gdy
jego
Tymczasem,
brak
zdaniem
skarżącej Izby Skarbowej w G., stosownie do art. 94 ustawy z 27 lipca 2005 r. o
kosztach sądowych w sprawach cywilnych apelacja nie podlegała opłacie, bowiem
Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłaty.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się zasadne, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego
orzeczenia.
W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy pragnie stwierdzić, że zgadza się w
składzie rozpatrującym niniejszą sprawę z tendencją do racjonalnej i nie przesadnie
ścisłej oceny spełnienia przez pisma procesowe przewidzianych dla nich wymagań
formalnych.
Rzeczywiście,
apelacja
winna
zawierać
oznaczenie
wartości
przedmiotu sporu. Trafnie jednak Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeniach (por. np.
postanowienie SN z 11 grudnia 2009 r., sygn. II UZ 43/09) upatruje możliwości
odrzucenia apelacji z tego powodu jedynie wówczas, gdy od oznaczenia tej
wartości zależy możliwość nadania apelacji właściwego biegu. W innym wypadku
obowiązek jej podania, obowiązek – podkreślmy – służebny wobec innych regulacji
procesowych, stałby się obowiązkiem samodzielnym. Nie jest on jednak na tyle
poważny i niezbędny by z powodu jego niewskazania ad casum odrzucać apelację.
Godzi to w istotę prawa do sądu, którego podstawową rolę stanowi rozpoznanie
merytoryczne żądania strony a nie poszukiwanie formalnych wybiegów dla
uchylenia się od tego obowiązku.
W postanowieniu z 27 marca 2008 r., sygn. II CZ 9/08 Sąd Najwyższy
wskazuje, że uchybienia w zakresie wstępnej kontroli środka zaskarżenia nie
powinny wywołać ujemnych skutków procesowych dla strony. Podobnie w
postanowieniu z 2 marca 2011 r., sygn. II UZ 44/10 Sąd Najwyższy uznaje zaś, że
drugie doręczenie przez sąd I instancji orzeczenia oznacza, że w ocenie tego sądu
pierwsza próba doręczenia okazała się nieskuteczna. Nie ma zatem powodów, dla
których odmiennej kwalifikacji tego stanu rzeczy dokonywałby sąd II instancji i
decydując o skutecznym – w jego ocenie – pierwszym doręczeniu odrzucał środek
zaskarżenia. Strona działa przecież w zaufaniu do sądu mając prawo wierzyć, że
kolejne doręczenie czy – jak w niniejszym postępowaniu – kolejne zobowiązanie do
uzupełnienia braków nie stanowi działania zbędnego. Ma zatem prawo wierzyć, że
wykonując
takie
zarządzenie
lub
podążając
za
wskazówkami
sądu
tak
poczynionymi, podejmuje działania zgodne z procedurą, a zatem działania, które
nie zakończą się formalną odmową ich oceny (tu odrzuceniem apelacji).
Sąd Najwyższy zgadza się, że postępowanie pełnomocnika, polegające na
wskazaniu wartości przedmiotu zaskarżenia jako „0” zł w sprawie o prawo
majątkowe o dalece wyższej wartości trudno uznać za właściwą realizację
obowiązków profesjonalnego pełnomocnika. Nie sposób jednak przyjąć, że wartość
przedmiotu zaskarżenia w ogóle nie została wskazana, co uzasadniałoby
odrzucenie
apelacji.
Procedura
przewiduje
w
takim
wypadku
możliwość
sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 368 § 2 zd. 3 k.p.c.,), a nie
ponowne wzywanie do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet, jeśli
zdaniem sądu jest to wartość błędna (por. postanowienie SN z 17 maja 2006 r.,
sygn. II PZ 18/06). Z pewnością jednak, gdy wezwanie zostało „zarządzone”, trzeba
ocenić, że termin do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, jako termin
sądowy, został przedłużony. A zatem, skoro w wykonaniu ponownie wydanego
zarządzenia wskazano inną wartość i wartość ta odpowiada rzeczywistości
(wynikowi dokonanego postępowania sprawdzającego), nie ma powodu dla
odrzucania apelacji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.